Domates ile birlikte yetiştirilen yabani patlıcan verokanın meloidogyne incognita'ya karşı etkilerinin araştırılması
Investigation of the effects of wld eggplant and arugulagrown together wi̇th tomato against meloidogyne incognita
- Tez No: 992636
- Danışmanlar: PROF. DR. ZÜBEYİR DEVRAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Entomoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tarımsal üretimde ekonomik kayıplara neden olan zararlıların başında kök-ur nematodları (Meloidogyne spp.) gelmektedir. Kök-ur nematodları sabit endoparazitik beslenmeleri nedeniyle yaşamlarının büyük bir kısmını bitki dokusu içerisinde geçirmektedir. Direkt beslenmeleriyle ve kökte açmış oldukları yaralardan çeşitli toprak kökenli hastalık etmenlerinin bitkiye girişine neden olarak zarar meydana getirmektedir. Zararları çok önemli boyutlara ulaşabilen kök-ur nematodlarının mücadeleleri oldukça zordur. Bu zararlı organizmalarla mücadelede yaygın şekilde nematisitler kullanılmaktadır. Nematisitlerin çevreye olan olumsuz etkileri ve son zamanlarda artan çevre bilinci gibi nedenlerle diğer mücadele yöntemlerine başvurmak söz konusu olmaktadır. Kültürel yöntemler içerisinde yer alan örtücü bitki uygulamaları son yıllarda üzerinde çalışılan konulardan birisidir. Nematodlara karşı mücadelede tuzak bitkiler, farklı kullanım şekilleriyle ön plana çıkmaktadır. Bu tez çalışmasında, Meloidogyne incognita'ya karşı tuzak bitki olarak seçilen yabani patlıcan anacı Hawk (Solanum torvum) ve roka çeşidi Tricia (Diplotaxis tenuifolia L.) bitkilerinin hassas domates çeşidi Tueza F1 (Solanum lycopersicum L.) ile aynı saksıya dikilerek bunların nematodun domates bitkisine girişi ve çoğalması üzerine olası etkisi kontrollü iklim odası koşullarında (24±1°C, 60±5% nem, 16 saat/8 saat aydınlık/karanlık) araştırılmıştır. Çalışma sonunda M. incognita hassas domates üzerinde beklendiği gibi çoğalmış, buna karşın roka (Tricia) ve patlıcan anacı (Hawk) üzerinde ise çoğalmamıştır. Çalışma sonunda hassas domates ile birlikte dikilen roka ve patlıcan anacının, M. incognita'nın popülasyon artışını önemli düzeyde azalttığı görülmüştür. Çalışmada kullanılan bu iki tuzak bitkinin hassas domates (Tueza F1) ile beraber dikilmesiyle (Tueza F1 + Hawk ile Tueza F1 + Tricia) iki ayrı grub için değerlendirilen gal sayısı, yumurta kümesi ve topraktan elde edilen J2 sayıları açısından farklılıklar belirlenmiş buna karşı yumurta sayısında, gal indeksinde ve üreme değerinde farklılık tespit edilmemiştir. Elde edilen sonuçlar roka (Tricia) ve patlıcan anacının (Hawk) tuzak bitki olarak kullanılabilme potansiyelini desteklemektedir
Özet (Çeviri)
Root-knot nematodes (Meloidogyne spp.) are among the most important pests causing significant economic losses in agricultural production. Due to their sedentary endoparasitic feeding habit, they spend most of their life cycle within plant tissues. They cause direct damage through feeding and indirect damage by creating wounds on the roots that enable the entry of various soil-borne pathogens into the plant. Controlling root-knot nematodes, whose damage can reach severe levels, is quite challenging. Nematicides are commonly used for their management; however, due to their negative environmental impacts and the increasing awareness of environmental protection, other control methods have become necessary. Among cultural control methods, the use of cover crops has become one of the most studied approaches in recent years. Cover crops stand out in nematode management due to their diverse mechanisms of action. In this thesis study, the potential effects of the wild eggplant rootstock Hawk (Solanum torvum) and the arugula cultivar Tricia (Diplotaxis tenuifolia L.), selected as cover crops against Meloidogyne incognita, were investigated under controlled climate chamber conditions (24 ± 1°C, 60 ± 5% RH, 16 h light/8 h dark). These plants were grown in the same pots with the susceptible tomato cultivar Tueza F1 (Solanum lycopersicum L.) to evaluate their possible effects on nematode penetration and reproduction in tomato roots. As expected, M. incognita reproduced successfully on the susceptible tomato, whereas no reproduction was observed on arugula (Tricia) and the wild eggplant rootstock (Hawk). The results showed that when grown together with the susceptible tomato, both arugula and wild eggplant rootstock significantly reduced the population increase of M. incognita. Significant differences were observed in the number of galls, egg masses, and second-stage juveniles (J2) obtained from the soil, while no significant differences were detected in egg number, gall index, or reproduction factor. The findings support the potential of arugula (Tricia) and wild eggplant rootstock (Hawk) to be used as cover crops for the management of Meloidogyne incognita.
Benzer Tezler
- Kыргызстанда өстүрүлгөн жүгөрү сортторун генетикалык модификацияланган организмдердин болуусуна карата изилдөө
Kırgızistan'da yetiştirilen mısır çeşitlerine genetiği değiştirilmiş organizmaların dahil edilmesi
ASEL CODARBEKOVA
Yüksek Lisans
Kırgızca
2025
BiyoteknolojiKırgızistan-Türkiye Manas ÜniversitesiBiyoteknoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KADIRBAY ÇEKİROV
- Türkiye'de yetiştirilen bazı domates gen kaynaklarının tuza toleransları ile morfolojik özellikleri
Salt tolerance and morphological characteristics of some tomato genotypes grown in Turkey
AHMET TURHAN
- Jeotermal ısıtmalı cam serada domates, hıyar ve biber ile birlikte kıvırcık baş salata ve marul yetiştiriciliği üzerine bir araştırma
An Investigation of head lettuce and cos lettuce intercropping production tomato, cucumber and pepper in glasshouse heated by geothermal energy
HAYRİ ERDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
ZiraatSüleyman Demirel ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ADEM KARATAŞ
- Organik ve geleneksel tarım yöntemleri ile yetiştirilen bazı sebzelerin kimi kalite kriterleri bakımından karşılaştırılması
Comparisons of organically and conventionally grown some vegetable crops in terms of quality parameters
HALİL DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
ZiraatAkdeniz ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ERSİN POLAT
- Organik sera domates yetiştiriciliğinde birlikte üretimin verim ve kaliteye etkileri
Effects of intercropping systems on yield and quality of organic tomatoes growing in greenhouse
GÜLCE DEVECİ