Agageldi Allanazarov'un“Şol Bir Gezek Uçan İt”adlı povestinin çocuğa görelik ilkesine göre incelenmesi
An analysis of Agageldi Allanazarov's povest“Şol Bir Gezek Uçan İt”according to the principle of child-centeredness
- Tez No: 992675
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SONER SAĞLAM
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Agageldi Allanazarov, Türkmen çocuk edebiyatı, Çocuğa görelik, Değerler eğitimi, Allanazarov, Agageldi, Türkmen edebiyatı, Agageldi Allanazarov, Turkmen Children's Literature, Child-Centeredness, Values Education, Allanazarov, Agageldi, Turkoman literature, Child relativity
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Pamukkale Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu yüksek lisans tezinde, çağdaş Türkmen çocuk edebiyatının önemli yazarlarından Agageldi Allanazarov'un Çölüñ Deñiz Günleri adlı kitabında yer alan Şol Bir Gezek Uçan İt adlı povest çocuğa görelik ilkesi çerçevesinde incelenmektedir. Çalışmada, povestin çocuk okurun bilişsel, duyuşsal ve kültürel gelişim özelliklerine uygunluğu, konu, karakterler, dil ve anlatım ve iletiler bakımından bütüncül bir yaklaşımla ele alınmıştır. Araştırma, nitel araştırma yöntemine dayalı olarak metin çözümlemesi, betimsel analiz ve doküman incelemesi teknikleriyle yürütülmüş; eserin özgün Türkmence metni ile araştırmacı tarafından hazırlanan Türkiye Türkçesi çevirisi birlikte değerlendirilmiştir. Tezde öncelikle çocuğa görelik kavramının kuramsal çerçevesi ortaya konmuş, ardından povest bu dört ölçüt doğrultusunda analiz edilmiştir. İnceleme sonucunda, eserin merkezinde yer alan Möngözlüce karakterinin yaşam serüveni aracılığıyla aidiyet arayışı, sevgi, sadakat, sorumluluk, özgürlük ve bağımsızlaşma gibi temaların çocuk okurun özdeşim kurabileceği bir anlatı yapısı içinde sunulduğu tespit edilmiştir. İnsan–hayvan ilişkilerinin idealize edilmeden; güven, hayal kırıklığı ve seçim yapma gibi yaşamsal deneyimler üzerinden ele alındığı görülmüştür. Dil ve anlatım açısından Allanazarov'un sade, akıcı ve sezdirici bir üslup benimsediği; sözlü kültür unsurlarını modern anlatı teknikleriyle birleştirerek didaktik bir söyleme başvurmadan değer aktarımı sağladığı belirlenmiştir. Sonuç olarak Şol Bir Gezek Uçan İt, çocuğa görelik ilkesi bakımından güçlü bir örnek sunmakta; bu çalışma, eserin pedagojik ve edebî değerini ortaya koyarak çocuk edebiyatı araştırmalarına özellikle de Türkmen çocuk edebiyatı araştırmalarına katkı sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
In this master's thesis, the povest Şol Bir Gezek Uçan İt, included in Çölüň Deňiz Günleri by Agageldi Allanazarov—one of the prominent authors of contemporary Turkmen children's literature—is examined within the framework of the principle of child-centeredness. The study adopts a holistic approach to evaluate the povest's suitability for the cognitive, affective, and cultural development of child readers, focusing on its subject matter, characters, language and narrative style, and conveyed messages. The research is conducted using qualitative research methods, employing text analysis, descriptive analysis, and document analysis techniques. Both the original Turkmen text of the work and the Türkiye Turkish translation prepared by the researcher are analyzed comparatively. The thesis first establishes the theoretical framework of the concept of child-centeredness and subsequently analyzes the povest in accordance with these four criteria. The findings reveal that, through the life journey of the central character Möngözlüce, themes such as the search for belonging, love, loyalty, responsibility, freedom, and individuation are presented within a narrative structure that enables child readers to establish identification. Human–animal relationships are addressed without idealization, instead being conveyed through fundamental life experiences such as trust, disappointment, and making choices. In terms of language and narration, it is determined that Allanazarov adopts a plain, fluent, and suggestive style, combining elements of oral culture with modern narrative techniques and achieving value transmission without resorting to a didactic discourse. In conclusion,“Şol Bir Gezek Uçan İt”constitutes a strong example with respect to the principle of child-centeredness. By revealing the pedagogical and literary value of the work, this study contributes to research in the field of children's literature, particularly to studies on Turkmen children's literature.
Benzer Tezler
- Agageldi Allanazarov'un“Sürgünler”adlı romanının I. bölümünün bağlam sözlüğü: Eylemler
Actions: The context dictionary of the part I of Agageldi Allanazarov's novel named“Sürgünler”
CEYDA MADEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Türk Dili ve EdebiyatıPamukkale ÜniversitesiÇağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SONER SAĞLAM
- Agageldi Allanazarov'un hikâyeciliği ve Savaşa Giden İnsan adlı eserinden seçilmiş hikâyelerinin edebî tahlili
A literature of Agageldi Allanazarov's story and stories selected from the Man Going to War
FERUZA HAYETOVA
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Türk Dili ve EdebiyatıMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiÇağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP YILDIRIM
- Transfüzyona bağımlı talasemi hastalarında erken dönem glomerülopati ve tubulopati değerlendirilmesi
Evaluation of glomerulopathy and tubulopathy in early period at transfusion dependent thalassemia patients
AGAGELDi ANNAYEV
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2014
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEYNEP KARAKAŞ
- III-V grubu yarıiletkenlere dayalı güneş hücrelerinin elektriksel ve optik özelliklerinin incelenmesi
Investigation of electrical and optical properties of solar cells based on III-V group semiconductors
AGAGELDI MUHAMMETGULYYEV
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Fizik ve Fizik Mühendisliğiİstanbul ÜniversitesiFizik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE EROL
- The effects of captioned videos on listening comprehension and incidental vocabulary acquisition
İngilizce altyazı kullanımının dinleme anlama becerilerinde ve tesadüfi kelime edinimindeki etkileri
ATAGELDI KAKABAYEV
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Eğitim ve ÖğretimBahçeşehir ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜRSU AŞIK