Smyrna Agorası bouleuterion yapısı Roma Dönemi seramikleri
Roman pottery from bouleuterion in Amyrna Agora
- Tez No: 992703
- Danışmanlar: PROF. DR. YASEMİN POLAT
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Arkeoloji, Archeology
- Anahtar Kelimeler: Bouleuterion, Bouleuterion
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Arkeoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klasik Arkeoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu doktora çalışması, Smyrna Agorası'ndaki Bouleuterion kazılarında gün ışığına çıkarılan Roma İmparatorluk ve Geç Antik Dönem seramiklerini temel almaktadır. Tezin amacı, bu zengin malzeme grubunun kapsamlı incelemesini yaparak bilim dünyasına kazandırmaktır. Çalışma, Bouleuterion'un ilk evresinden İS 7. yüzyıla kadar olan kesintisiz kullanım sürecini belgeleyen, geniş bir kronolojik yelpazeye yayılmış seramik repertuvarına dayanmaktadır. Bouleuterion'un kazı çalışmalarında ele geçen toplam 9.010 adet seramik buluntusu içerisinden; benzer formların tekrarından ve amorf parçalardan arındırılarak seçilen, tipolojik ve kronolojik veri sunan tanımlanabilir nitelikteki 717 parça tezin ana materyalini oluşturmaktadır. Smyrna Bouleuterionu kazılarında ele geçen bu seramik buluntuları; hamur yapısı, yüzey işçiliği ve form-fonksiyon ilişkisi temel alınarak 'İnce Seramik' ve 'Kaba Seramik' başlıkları altında değerlendirilmiştir. Çalışmada uygulanan bu metodolojik ayrımın temel gerekçesi, seramiğin sadece biçimsel bir dökümünü yapmak değil, buluntuların niteliksel özellikleri üzerinden kentin sosyo-ekonomik dinamikleriyle olan bağını ortaya koymaktır. İnce seramik grubu kendi içinde değerlendirilirken; Erken ve Orta Roma Dönemi'nin karakteristik verisi olan Terra Sigillatalar'dan başlanarak, kronolojik düzenle Geç Roma Kırmızı Astarlıları ve diğer servis formlarına doğru bir akış izlenmiştir. Bu yaklaşım, Smyrna'nın Akdeniz havzasındaki ticari ağlarının değişimini ve kentin sofra kültürü pratiklerindeki dönüşümü takip etmeyi amaçlamaktadır. Öte yandan, ateşe ve darbelere dayanıklı hamur özelliklerine sahip olan pişirme kapları, lekaneler ve depolama amaçlı pithos gibi formların 'Kaba Seramik' başlığı altında incelenmesi; kentsel yaşamdaki gündelik mutfak faaliyetlerini, beslenme alışkanlıklarını ve yerel üretim teknolojisini anlamlandırmayı mümkün kılmaktadır. Sonuç olarak, bu iki grup arasındaki ayrım; buluntuların bir yandan hassas kronolojik veriler sunarak yapının evrelerinin tarihlendirilmesine katkı sağlamasına, diğer yandan ise Smyrna'daki hem lüks tüketim alışkanlıklarının hem de temel ihtiyaçlara yönelik işlevsel kullanımın eş zamanlı olarak takip edilmesine olanak tanıyan bütünsel bir analiz yöntemi olarak benimsenmiştir. VI İnce seramik formları arasında, lüks sofra seramiği niteliğindeki Terra Sigillata örnekleri yoğunluk göstermektedir. Bu grup içinde İtalyan Sigillata, Doğu Sigillata A, Doğu Sigillata B, Doğu Sigillata C (Çandarlı) ve Pergamon Sigillata gibi farklı üretim merkezleri tespit edilmiştir. Kırmızı Astarlı Seramikler grubunda ise Geç Roma C Kırmızı Astarlı Seramikleri (LRC), Afrika Kırmızı Astarlı Seramikleri (ARS), Mısır Kırmızı Astarlı Seramikleri ve Kıbrıs Kırmızı Astarlı Seramikleri (Geç Roma D) yer almaktadır. Bu grupların yanı sıra unguentarium, maşrapa, kupa ve matara (oinophoroi) gibi diğer kap formları da incelenmiştir. Kaba seramik grubu; lekane, situla, pişirme kapları (tavalar, çömlekler, güveçler) ve pithos/depolama kapları gibi günlük yaşamı yansıtan kaplardan oluşmaktadır. Söz konusu örnekler arasında ağırlıklı olarak Küçük Asya (yerel Smyrna ve çevresi) üretimleri belirlenmiş; bunun yanında İtalya, Kuzey Afrika ve Kıbrıs gibi uzak merkezlerden gelen ithal ürünler de saptanmıştır. Bu durum, Smyrna'nın Roma ve Geç Antik Dönem boyunca Akdeniz ticaret ağı içindeki etkin konumunu ortaya koymaktadır. Bouleuterion sektöründe ele geçen ve tez kapsamına alınan malzemenin tarihsel açıdan değerlendirilmesi sonucunda, en erken örneklerin İÖ 1. yüzyılın sonu - İS 1. yüzyıl başına tarihlenen İtalyan Sigillata ve Doğu Sigillata A gruplarına ait olduğu; en geç örneklerin ise İS 6.-7. yüzyıllara ait Geç Roma C ve Afrika Kırmızı Astarlı Seramiklerinin geç üretimlerini temsil ettiği anlaşılmıştır. Bu kronolojik çerçeve, yapının kullanım süreci hakkında önemli veriler sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This doctoral study focuses on the Roman Imperial and Late Antique ceramics unearthed during the excavations of the Bouleuterion in the Smyrna Agora. The primary objective of the thesis is to perform a systematic analysis of this rich material group and introduce it to the scientific community. The study is based on a ceramic repertoire spanning a broad chronological range, documenting the continuous use of the Bouleuterion from its foundation until the 7th century AD. Out of a total of 9,010 ceramic finds recovered from the structure, 717 identifiable fragments—selected by excluding repetitive forms and amorphous pieces to provide typological and chronological data—constitute the primary material of the thesis. The ceramic finds from the Smyrna Bouleuterion excavations have been evaluated under two main categories, 'Fine Ware' and 'Coarse Ware,' based on their fabric, surface treatment, and form-function relationship. The fundamental rationale for this methodological division is not merely to provide a formal inventory of the ceramics, but to reveal the connection with the city's socio-economic dynamics through the qualitative characteristics of the finds. Within the Fine Ware group, the analysis follows a chronological hierarchy starting from Terra Sigillatas—the characteristic data of the Early and Middle Roman periods—towards Late Roman Red Slipped Wares and other service forms. This approach aims to track the shifts in Smyrna's trade networks within the Mediterranean basin and the transformation of the city's table culture practices. On the other hand, the examination of forms such as cooking pots, lekanai, and storage pithoi—characterized by heat- and impact-resistant fabrics—under the 'Coarse Ware' category allows for an understanding of daily kitchen activities, dietary habits, and local production technology in urban life. Consequently, the distinction between these two groups has been adopted as a holistic analysis method that contributes to the dating of the building's phases through precise chronological data, while simultaneously tracking both luxury consumption habits and functional usage for basic needs in Smyrna. Among the Fine Ware forms, Terra Sigillata examples, representing luxury tableware, predominate. Within this group, various production centers such as Italian Sigillata, VIII Eastern Sigillata A, Eastern Sigillata B, Eastern Sigillata C (Çandarlı), and Pergamon Sigillata have been identified. The Red Slipped Wares group includes Late Roman C (LRC), African Red Slip (ARS), Egyptian Red Slip, and Cypriot Red Slip (Late Roman D). In addition to these, other vessel forms such as unguentaria, jugs, cups, and flasks (oinophoroi) were also analyzed. The Coarse Ware group consists of vessels reflecting daily life, such as lekanai, situlae, cooking vessels (pans, pots, casseroles), and pithoi/storage jars. These specimens are predominantly of Asia Minor (local Smyrna and its environs) production; however, imports from distant centers such as Italy, North Africa, and Cyprus have also been identified. This situation demonstrates Smyrna's prominent position within the Mediterranean trade network throughout the Roman and Late Antique periods. The historical evaluation of the material from the Bouleuterion sector revealed that the earliest examples belong to the Italian Sigillata and Eastern Sigillata A groups, dating from the end of the 1st century BC to the beginning of the 1st century AD. The latest examples represent late productions of Late Roman C and African Red Slip Wares dating to the 6th–7th centuries AD. This chronological framework provides significant data regarding the usage process of the structure.
Benzer Tezler
- Smyrna agorası mozaikli yapı ve seramikleri
Building with mosaics and ceramics findings in Smyrnaean agora
GİZEM TUNÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
ArkeolojiDokuz Eylül ÜniversitesiArkeoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BİNNUR GÜRLER
- Smyrna Agorası Bouleuterion seramikleri
Ceramics from Bouleuterion in Smyrna Agora
GİZEM ALKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
ArkeolojiDokuz Eylül ÜniversitesiArkeoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BİNNUR GÜRLER
- Smyrna Agorasında bulunan bir grup Korinth başlığı
A group of Corinthian capitals from the Agora of Smyrna
DIJVAR TALUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
ArkeolojiDokuz Eylül ÜniversitesiArkeoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AKIN ERSOY
- Smyrna Agorası'nda bulunan ranke bezekli frizler
Friezes with scroll pattern ornament from the Agora of Smyrna
İBRAHİM HAKAN AYDIN