Göçmen söylemi ve çeviri: Chimamanda Ngozi Adichie'nin eserleri ve Türkçe çevirilerinin incelenmesi
Migrant discourse and translation: Analysis of Chimamanda Ngozi Adichie's works and their Turkish translations
- Tez No: 992708
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ NESRİN TEKİN ÇETİN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Mütercim-Tercümanlık, Translation and Interpretation
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çeviri ve Kültürel Çalışmalar Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, göçmen yazını bağlamında Chimamanda Ngozi Adichie'nin Americanah ve The Thing Around Your Neck adlı eserlerini ele alarak, göç, kimlik, ırk ve aidiyet temalarının söylemsel inşasını ve bu söylemlerin Türkçe çevirilere aktarımını incelemeyi amaçlamaktadır. Bu bağlamda çalışma, kaynak metinler ile hedef metinler arasındaki söylemsel dönüşümleri ortaya çıkarmayı hedeflemektedir. Araştırmanın yöntemsel çerçevesinde ilk olarak, Teun A. van Dijk'ın Eleştirel Söylem Çözümlemesi modeli doğrultusunda metinler makro ve mikro düzeylerde çözümlenmiştir. Bu bağlamda, tematik ve şematik yapı, sözcük seçimi, sözdizimsel yapılanmalar ve söz bilimi ile örtük ideolojik anlamlar ayrıntılı biçimde ele alınmıştır. İkinci olarak, çeviri çözümlemesinde Andrew Chesterman'ın çeviri stratejileri sınıflandırması esas alınmış; anlamsal, sözdizimsel ve edimsel stratejiler üzerinden çevirmenlerin seçimleri değerlendirilmiştir. Çözümleme sonucunda, Adichie'nin metinlerinde göçmen öznenin çoğunlukla“öteki”konumunda inşa edildiğini; ırk ve kimlik söylemlerinin gündelik dil, metaforlar gibi söylem stratejileri aracılığıyla üretildiğini göstermektedir. Türkçe çevirilerde ise bu söylemlerin kimi zaman sözcüğü sözcüğüne aktarıldığı, kimi zaman ise güçlendirildiği, yumuşatıldığı ya da dönüştürüldüğü görülmüştür. Sonuç olarak bu çalışma, edebî çevirinin bir yeniden yazım alanı olduğunu vurgulamakta; eleştirel söylem çözümlemesi ile çeviri stratejilerinin birlikte kullanımının, göç ve kimlik temelli metinlerin ve çevirilerinin daha kapsamlı biçimde anlaşılmasına katkı sağladığını göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the discursive construction of migration, identity, race, and belonging in Chimamanda Ngozi Adichie's Americanah and The Thing Around Your Neck within the context of migrant literature, and to analyze how these discourses are transferred into Turkish translations. In this respect, the study seeks to make visible the discursive transformations between the source texts and the target texts. Within the methodological framework of the research, the texts are first analyzed at both macro and micro levels in accordance with Teun A. van Dijk's Critical Discourse Analysis model. In this context, thematic and schematic structures, lexical choices, syntactic constructions, discourse semantics, and implicit ideological meanings are examined in detail. Secondly, Andrew Chesterman's classification of translation strategies constitutes the basis of the translation analysis; translators' choices are evaluated through semantic, syntactic, and pragmatic strategies. The findings of the analysis indicate that in Adichie's texts, the migrant subject is predominantly constructed as the“Other,”and that discourses of race and identity are produced through discourse strategies such as everyday language and metaphors. In the Turkish translations, these discourses are observed to be at times rendered literally, and at other times reinforced, softened, or transformed. In conclusion, this study emphasizes that literary translation functions as a form of rewriting, and demonstrates that the combined use of Critical Discourse Analysis and translation strategies contributes to a more comprehensive understanding of migration and identity oriented texts and their translations.
Benzer Tezler
- Suriyeli göçmen söylemi ve 2023 genel seçimleri: Türk haber medyasının X (Twitter) paylaşımları üzerine bir inceleme
Syrian migrant discourse and 2023 general elections: A study on Turkish news media's X (Twitter) posts
TAMER ATAÇ
Doktora
Türkçe
2025
GazetecilikAnadolu ÜniversitesiBasın ve Yayın Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALAADDİN FARUK PAKSOY
- Partiler ve göçmen söylemleri
Parties and immigrant discourses
PINAR ERBAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DilbilimAnkara ÜniversitesiDilbilim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEDA GÜLSÜM GÖKMEN
- Uluslararası göç bağlamında medya söylemleri: Fas medyasında göçmen temsili ve entegrasyon yaklaşımları
Media discourses in the context of international migration: Migrant representation and integration approaches in the Moroccan media
HANANE DAALI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Gazetecilikİstanbul ÜniversitesiGenel Gazetecilik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İBRAHİM SENA ARVAS
- Nefret söylemi kapsamında Halkı Kin ve Düşmanlığa Tahrik Suçu
The Crime of Provoking The Public Hatred, hostility within the scope of hate speech
SERRA KARADENİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
HukukGalatasaray ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. VESİLE SONAY EVİK