Bir müzik eserinin anlam inşasında dinleyicinin rolü
The role of the listener in the construction of the meaning of a musical work
- Tez No: 992737
- Danışmanlar: PROF. DR. YÜKSEL PİRGON
- Tez Türü: Sanatta Yeterlik
- Konular: Felsefe, Müzik, Philosophy, Music
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Süleyman Demirel Üniversitesi
- Enstitü: Güzel Sanatlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, müzik eserinin anlamını yalnızca besteci niyeti ve notaya yazılı yapı üzerinden açıklayan yaklaşımları sorgulayarak, dinleyiciyi anlamın kurucu öznesi olarak konumlandırmaktadır. Hermenötik ve alımlama estetiği kuramları çerçevesinde, müziksel anlamın besteci–icracı–mekân–dinleyici etkileşimi içinde, tarihsel ve bağlamsal olarak nasıl yeniden üretildiği tartışılmaktadır. Araştırma, nitel çoklu-vaka deseniyle yapılandırılmış; Beethoven'ın 9. Senfonisi, Kemani Hamza Bey'in Saba Mevlevî Peşrevi,“Misket”oyun havası ve Simge'nin“Aşkın Olayım”adlı pop şarkısı karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Metin analizleri, tarihsel belgeler, icra pratikleri ve dinleyici alımlamasına ilişkin söylemler birlikte değerlendirilmiştir. Bulgular, söz konusu eserlerin farklı bağlamlarda türsel, işlevsel ve sembolik açıdan dönüşüme uğradığını; dinleyicinin beklenti ufku, ön-anlamları ve kültürel konumunun bu dönüşümde belirleyici rol oynadığını göstermektedir. Böylece dinleyici, müziksel anlamın pasif alıcısı değil,“ortak-yazar”ı olarak yeniden tanımlanmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study challenges approaches that reduce musical meaning to the composer's intention and the written score, and instead positions the listener as a constitutive agent in the construction of meaning. Within a hermeneutic and reception-aesthetic framework, it examines how musical meaning is historically and contextually reconfigured through the interaction of composer, performer, space and listener. Designed as a qualitative multiple case study, the research comparatively analyses Beethoven's 9th Symphony, Kemani Hamza Bey's Saba Mevlevî Peşrevi, the folk dance tune“Misket”and the Turkish pop song“Aşkın Olayım”. Textual analysis, historical documentation, performance practices and discourses on listener reception are evaluated together. The findings indicate that these works undergo generic, functional and symbolic transformations across different contexts, and that the listener's horizon of expectations, pre-understandings and cultural position play a decisive role in this process. Thus, the listener is reconceptualised not as a passive receiver but as an active“co-author”of musical meaning.
Benzer Tezler
- Yeni Cami'nin akustik açıdan performans değerlendirmesi
Evaluation of the acoustical performance of the New Mosque
EVREN YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVTAP YILMAZ DEMİRKALE
- Yaylı dörtlülerde modalite: Firanghiz Ali-Zadeh String Quartet No.3“Muğamsayağı”eserinin modalite kapsamında incelenmesi
Modality in string quartets: An analysis of Firanghiz Ali-Zadeh's String Quartet No.3“Mugamsayagi”in terms of modality
HUSEYNALİ HUSEYNALİYEV
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2025
MüzikAnkara Müzik ve Güzel Sanatlar ÜniversitesiÇalgı Eğitimi Ana Sanat Dalı
PROF. ŞENOL AYDIN
- Fluxus Hareketinde mimarlık
Architecture in fluxus Movement
ŞEYDA ASLANDOĞAN TEMEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EBRU YETİŞKİN DOĞRUSÖZ
- 21. yüzyılda kemanın değer inşası: Goebbels'in Stradivarius'u ve Umut Kemanları Projeleri
Value construction of violin in the 21st century: Goebbels' Stradı̇varius and Violins of Hope Projects
HALİDE KARABİBER
Doktora
Türkçe
2024
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiMüzikoloji ve Müzik Teorisi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. NİLGÜN DOĞRUSÖZ DİŞİAÇIK
- Franz Schubert'in Arpeggione Sonata başlıklı eserinin kontrabas ve piyano için transkripsyonunun müzikal ve teknik açıdan incelenmesi
Musical and technical review of transcription of Franz Schubert's Arpeggione Sonata for double bass and piano
ÇAĞLA YILMAZ ÇETİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
MüzikAnkara Müzik ve Güzel Sanatlar ÜniversitesiÇalgı Eğitimi Ana Sanat Dalı
DOÇ. DR. BARIŞ KEREM BAHAR