Öğretmen adayları için su ayak izi davranış ölçeğinin geliştirilmesi ve çeşitli değişkenlerin su ayak izi davranış düzeyi üzerindeki etkisi
Development of a water footprint behavior scale for pre-service teachers and the effect of various variables on water footprint behavior levels
- Tez No: 992740
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NURCAN UZEL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Biyoloji Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, öğretmen adaylarına yönelik geçerli ve güvenilir bir Su Ayak İzi Davranış Ölçeği geliştirilmesi amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında öğretmen adaylarının su ayak izi davranış düzeyleri çeşitli değişkenler açısından incelenmiştir. Ölçek geliştirme sürecine dayanan araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden betimsel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Çalışmada araştırmanın örneklemini, Ankara'daki bir devlet üniversitesinin eğitim fakültesinde öğrenim görmekte olan 847 öğretmen adayı oluşturmaktadır; bu katılımcılardan 307'si Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA), 164'ü Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ve 376'sı asıl uygulama grubu için araştırmaya dâhil edilmiştir. Çalışmada veri toplama aracı olarak araştırmacının geliştirdiği“Su Ayak İzi Davranış Ölçeği”kullanılmıştır. Ölçek geliştirme sürecinde toplanan veriler için AFA ve DFA uygulanmış; güvenirlik değerlendirmesi Cronbach's Alpha iç tutarlılık katsayısı ve McDonald's Omega katsayısı ile sağlanmıştır. SPSS ve Mplus 8.0 programları kullanılarak yapılan analizlerde, ölçeğin iki faktörlü yapısının geçerliği doğrulanmış ve ölçeğin Cronbach's Alpha güvenirlik katsayısı ,901, McDonald's Omega katsayısı .906 olarak hesaplanmıştır. Elde edilen bulgular, ölçeğin yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu ve güvenilir bir ölçme aracı olarak kullanılabileceğini göstermektedir. Araştırmada kullanılan ölçme aracı, 19 maddeden ve iki alt boyuttan oluşmaktadır. Betimsel istatistikler sonucunda, katılımcıların su ayak izi davranış düzeylerinin genel olarak orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Verilerin normalliği Kolmogorov-Smirnov ve Shapiro-Wilk testi ile incelenmiş, dağılım varsayımlarına bağlı olarak grup karşılaştırmaları için bağımsız örneklem t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Analiz sonuçları, su ayak izi davranışlarının cinsiyet, sınıf düzeyi, öğrenim görülen ana bilim dalı ve çevre dersi alma durumuna göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermediğini ortaya koymuştur. Etki büyüklüğü değerleri incelendiğinde farkların düşük düzeyde olduğu görülmüştür. Elde edilen sonuçlar, özellikle öğretmen yetiştirme programlarında su sorunu ve su ayak izi konusunda verilen çevre eğitiminin önemini ortaya koymaktadır. Bu kapsamda kuramsal bilginin yanında günlük yaşamla ilişkilendirilen ve davranış kazandırmaya yönelik içeriklerin eğitim programlarında arttırılması yararlı görülmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aimed to develop a valid and reliable Water Footprint Behavior Scale for prospective teachers. Within the scope of the study, the water footprint behavior levels of prospective teachers were examined in terms of various variables. The research, based on the scale development process, utilized a descriptive research method from quantitative research methods. The sample of the study consisted of 847 prospective teachers studying at the Faculty of Education of a state university in Ankara; 307 of these participants were included in the Exploratory Factor Analysis (EFA), 164 in the Confirmatory Factor Analysis (CFA), and 376 in the main application group. The“Water Footprint Behavior Scale,”developed by the researcher, was used as the data collection tool. EFA and CFA were applied to the data collected during the scale development process; reliability was assessed using Cronbach's Alpha internal consistency coefficient and McDonald's Omega coefficient. Analyses conducted using SPSS and Mplus 8.0 programs confirmed the validity of the scale's two-factor structure, and the Cronbach's Alpha reliability coefficient was calculated as .901, and the McDonald's Omega coefficient as .906. These findings indicate that the scale has a high level of internal consistency and can be used as a reliable measurement tool. The measurement tool used in the study consists of 19 items and two sub-dimensions. Descriptive statistics revealed that the participants' water footprint behavior levels were generally moderate. The normality of the data was examined using the Kolmogorov-Smirnov and Shapiro-Wilk tests, and independent samples t-test and one-way analysis of variance (ANOVA) were used for group comparisons based on distribution assumptions. The analysis results showed that water footprint behaviors did not differ statistically significantly according to gender, class level, major, and whether or not they took environmental courses. When the effect size values were examined, the differences were found to be at a low level. The results obtained highlight the importance of environmental education, particularly in teacher training programs, regarding water problems and water footprints. In this context, it is considered beneficial to increase the inclusion of content that relates to daily life and aims to instill positive behaviors, alongside theoretical knowledge, in educational programs.
Benzer Tezler
- Öğretmen adayları için plastik ayak izi farkındalık ölçeğinin geliştirilmesi ve çeşitli değişkenlerin plastik ayak izi farkındalık düzeyi üzerindeki etkisi
Developing a plastic footprint awareness scale for preservice teachers and examining the effects of various variables on their plastic footprint awareness levels
MESUDE SORUK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NURCAN UZEL
- Sınıf öğretmeni adaylarının ekolojik ayak izi farkındalık düzeyleri ve çevresel tutumları (Amasya örneklemi)
Ecological footprint awareness levels and environmental attitudes of classroom teacher candidates (Amasya sample)
BÜŞRA CABA
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimAmasya ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ARZU CANSARAN
- Öğretmen adaylarının yaratıcı düşünme becerisini kavramlaştırması
Teacher candidates' conceptualisation of creative thinking skills
MERT AKSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Eğitim ve ÖğretimMehmet Akif Ersoy Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DİLEK ERDURAN AVCI
- Design, development and implementation of an information security and cyberethics course for pre-service teachers: A design-based research
Öğretmen adayları için bilgi güvenliği ve bilişim etiği dersinin tasarım, geliştirme ve uygulaması: Tasarım temelli araştırma
EVRİM AKMAN KADIOĞLU
Doktora
İngilizce
2019
İletişim BilimleriOrta Doğu Teknik ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CENGİZ SAVAŞ AŞKUN