Sosyobilimsel konuların özel yetenekli öğrencilerin zekâlarını konumlandırmalarına, sosyobilimsel muhakeme becerilerine ve küresel vatandaşlık anlayışlarına etkisinin incelenmesi
Investigation of the effects of socioscientific issues on gifted students' deployment of intelligence, socioscientific reasoning skills and global citizenship understandings
- Tez No: 992741
- Danışmanlar: PROF. DR. NİHAT GÜREL KAHVECİ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Fen bilgisi eğitimi, Özel yetenekliler eğitimi, Science education, Gifted education
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Özel Yetenekliler Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı,“Sosyobilimsel Dönüşümsel Sorgulama Modeli'nin (SDSM)”özel yetenekli öğrencilerin dönüşümsel yetenekliliğe ilişkin tutumları, sosyobilimsel muhakeme becerileri ve küresel vatandaşlık anlayışları üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Karma yöntemler araştırması desenlerinden eş zamanlı/ paralel karma yöntemler araştırması deseni çerçevesinde yürütülen bu araştırmada deney grubunda 17 ve kontrol grubunda 14 özel yetenekli öğrenci yer almıştır. Araştırmada hem deney hem de kontrol grubuna yenilenebilir enerji kaynakları temalı SDSM programı art arda uygulanmıştır. Kontrol grubundaki uygulamalar deney grubundan hemen sonra gerçekleştirilmiştir. Nitel bulgular SDSM'nin her iki grubun dönüşümsel yeteneklilik tutumlarında ve sosyobilimsel muhakeme becerilerinin gelişiminde olumlu katkısı olduğunu ortaya koyarken küresel vatandaşlık anlayışları için her bir alt boyut bağlamında farklılaşan sonuçlar ortaya koymaktadır. Nice bulgular SDSM'nin deney grubundaki özel yetenekli öğrencilerin dönüşümsel yeteneklilik tutumlarını ve kontrol grubundaki öğrencilerin sosyobilimsel muhakeme becerilerini geliştirmede etkili olduğu göstermektedir. Ek olarak öğrencilerin sosyobilimsel muhakeme becerileri değerlendirildiğinde en çok bakış açısı ve şüphecilik ve en az karmaşıklık ve sorgulama alt boyutlarından puan aldıkları bulunmuştur. Nicel ve nitel ölçme araçlarından elde edilen bulgular bütüncül bir şekilde bir arada değerlendirildiğinde ise SDSM'nin özel yetenekli öğrencilerin dönüşümsel yeteneklilik tutumlarını ve sosyobilimsel muhakeme becerilerini geliştirmede etkili olduğu doğrulanırken; küresel vatandaşlık değişkeni açısından özellikle“harekete geçme”alt boyutunda olumlu bir değişim gerçekleştiği görülmektedir. Genel olarak, elde edilen bulgular SDSM'nin özel yetenekli öğrencilerin dönüşümsel yeteneklilik tutumlarını, sosyobilimsel muhakeme becerilerini ve küresel vatandaşlık farkındalıklarını bütüncül biçimde geliştirmeye yönelik güçlü bir potansiyele sahip olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to examine the effects of the Socioscientific Transformational Inquiry Model (SDSM) on gifted students' attitudes toward transformational giftedness, their socioscientific reasoning skills, and their conceptions of global citizenship. Conducted within the framework of a concurrent/parallel mixed-methods research design, the study involved 17 gifted students in the experimental group and 14 gifted students in the control group. In the study, the SDSM program themed around renewable energy sources was implemented sequentially with both the experimental and control groups. The implementation with the control group was carried out immediately after that of the experimental group. The qualitative findings reveal that SDSM made positive contributions to the development of transformational giftedness attitudes and socioscientific reasoning skills in both groups, while yielding differentiated results across the subdimensions of global citizenship. The quantitative findings indicate that SDSM was effective in enhancing transformational giftedness attitudes among gifted students in the experimental group and socioscientific reasoning skills among students in the control group. Additionally, an examination of students' socioscientific reasoning skills showed that they achieved the highest scores in the perspective-taking and skepticism, and the lowest scores in the complexity and inquiry subdimensions. When the findings obtained from the quantitative and the qualitative measurement instruments are evaluated holistically, the effectiveness of SDSM in improving gifted students' attitudes toward transformational giftedness and their socioscientific reasoning skills is confirmed. Moreover, with regard to the global citizenship variable, a positive change is observed particularly in the“willingness to take action”subdimension. Overall, the findings demonstrate that SDSM has strong potential to holistically enhance gifted students' transformational giftedness attitudes, socioscientific reasoning skills, and global citizenship awareness.
Benzer Tezler
- Özel yetenekli ortaokul öğrencilerinin sosyobilimsel konulara yönelik informal akıl yürütme türleri ve argüman kalitelerinin incelenmesi
Examining gifted secondary school students' informal reasoning types and argument quality on socioscientific issues
TUBA ŞENEL ZOR
Doktora
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MAHMUT SELVİ
PROF. DR. OKTAY ASLAN
- Sosyobilimsel konuların Sokratik sorgulama yoluyla öğretilmesinin BİLSEM öğrencilerinin eleştirel düşünme ve problem çözme becerilerine etkisi
The effect of teaching socio-scientific issues through Socratic inquiry on BİLSEM students' critical thinking and problem-solving skills
MUSTAFA AKTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimAlanya Alaaddin Keykubat ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KADİR BİLEN
- Sosyobilimsel argümantasyona dayalı öğretim yönteminin özel yetenekli öğrencilerin üstbiliş, karar verme becerileri ve argüman kaliteleri üzerine etkisi
The effect of teaching method based on socioscientific argumentation on metacognition, decision-making skills and argument quality of gifted students
BÜŞRA İŞERİ KOBAL
Doktora
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEJLA YÜRÜK
- Educational reforms in Ethiopia: From the imperial era to the present
Etiyopya'da eğitim reformları: Emperyal dönemden günümüze
SALİH AHMED MAHAMMODA
Doktora
İngilizce
2022
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSA KORKMAZ
- Билим, илим жана маданият тармагындагы Кыргызстан менен Түркиянын кызматташтыгы (1992-2012 жж.)
Kırgız Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti arasında eğitim, bilim ve kültürel ilişkiler (1992-2012)
KADRİ AĞGÜN
Doktora
Kırgızca
2016
TarihKyrgyz State Unıversıty Named After I ArabaevTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÖLÖBEK ABDRAHMANOV