Ayasofya'nın son dersiâmlarından Ali Tevfik Çelepöven'in hayatı ve manzum Kur'ân meâli
The life of Ali Tevfik Çelepöven, one of the last lecturers of Hagia Sophia, and his poetic translations of the Quran
- Tez No: 992895
- Danışmanlar: PROF. DR. AHMET KARATAŞ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Din, Türk Dili ve Edebiyatı, Religion, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İslam Tarihi ve Sanatları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Diyanet İşleri Başkanlığı'nın Sicil Arşivi'nden ulaşıp değerlendirdiğimiz bilgilere göre Ali Tevfik Çelepöven 1873 yılında Hacıoğlu Pazarcığı'nda dünyaya gelmiştir. İlk ve orta tahsilini Hacıoğlu Pazarcığı'nda tamamlayan Çelepöven, ardından İstanbul'a gelmiş ve eğitimine Ayasofya Medresesi'nde devam etmiştir. Abdülkadir Raşit Efendi'den icâzetini alarak müderris olmaya hak kazanan Ali Tevfik Efendi daha sonra yapılan imtihanlarda da başarılı olarak sırasıyla dersiâm ve mücîz dersiâm olmuştur. Çelepöven dersiâmlık yaparken Medresetü'l-Kudât'a devam etmiş, buradan 4. derece kadılık ile mezun olup Yenbuulbahr kadısı olarak atanmıştır. I. Dünya Savaşı'nın çıkması ve Hicaz bölgesinin düşmesiyle İngilizler tarafından ailesiyle birlikte esir alınmıştır. Mısır'da farklı esir kamplarında 3 sene 2 ay esir kalan Çelepöven Eylül 1919'da İstanbul'a dönerek Ayasofya dersiâmlığına ve farklı câmilerde vaazlarına devam etmiştir. Dersiâmlığa ilk başladığı zamanlardan îtibâren çeşitli alanlarda eserler veren müellif Kasîde-i Bür'e tahmis ve şerhleri, ilmihâl ve hadis kitapları yazmıştır. Konuları çoğunlukla mevlid, münâcât, naat olan şiirlerini Dîvânü'l-İrfân adını verdiği dîvânında bir araya getirmiştir. Mevlidler ve şiirler kaleme alan Ali Tevfik Efendi kısmî bir manzum Kur'ân tercümesi de hazırlayarak alanında az görülen bir çalışmaya imza atmıştır. Bu tez vesîlesiyle ilk defa Ali Tevfik Çelepöven ve onun Manzum Kur'ân Meâli okuyucuya tanıtılmış olacaktır.
Özet (Çeviri)
SUMMARY According to the information obtained and evaluated from the Personnel Archive of the Presidency of Religious Affairs, Ali Tevfik Çelepöven was born in 1873 in Hacıoğlu Pazarcık. He completed his primary and secondary education in Hacıoğlu Pazarcığı, then he moved to Istanbul and continued his studies at Ayasofya Madrasah. Having received his authorization (icazet) from Abdülkadir Raşit Efendi, Ali Tevfik Efendi earned the title of müderris (instructor). He later succeeded in further examinations and attained the ranks of dersiâm and subsequently mücîz dersiâm. While serving as a dersiâm, Çelepöven also studied at the Medresetü'l-Kudat (School for Judges), graduating with a fourth-degree judicial rank and was appointed as the judge (kadi) of Yanbu al-Bahr. With the outbreak of World War I and the fall of the Hejaz region, he and his family were captured by the British and held as prisoners. Çelepöven, who was held captive for 3 years and 2 months in various prisoner camps in Egypt, returned to Istanbul in September 1919 and resumed his position as a dersiâm at Ayasofya, as well as his sermons in various mosques. From the early days of his teaching career, the author produced works in various fields, including tahmises and commentaries on Qasida al-Burda, as well as ilmihâl and hadith books. He compiled his poems -mostly centered on themes such as mawlid, munajat, and naat- in a collection he titled Dîvânü'l-İrfân. Ali Tevfik Efendi who also composed mawlids and poems, produced a rare and notable work in its field preparing a partial poetic translation of the Qur'an. Through this thesis, Çelepöven's work titled Poetic Translation of the Qur'an, which will be presented to readers for the first time, will be published.
Benzer Tezler
- Bereketzade İsmail Hakkı (1851-1918) ve anılarına göre son dönem Osmanlı toplumu
Bereketzade İsmail Hakkı' s life (1851-1918) and the last period of Ottoman society according to his memories
OSMAN YİĞİTOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
DinErciyes Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF.DR. SEBAHATTİN SAMUR
- Osmanlı müelliflerinin kaleminden Ayasofya'nın inşaşı
The construction of Ayasofya in the writings of Ottoman scholars
HÜSEYİN SARI
- Osmanlı Devleti'nde Ayasofya Külliyesi'nin dini, ilmi ve sosyokültürel yeri
The religious, scientific and sociocultural place of Hagia Sophia in the Ottoman Empire
KÜBRA MANKAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
TarihAnkara Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALİDE ASLAN
- IX. Konstantinos Monomakhos: Makedonya Hanedanlığı'nın son imparatoru
Constantine IX Monomachos: The Last Emperor of the Macedonian Dynasty
SEDA ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Sanat TarihiSivas Cumhuriyet ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MERYEM ACARA ESER
- Long-term dynamic response of hagia sophia in Istanbul to earthquakes and atmospheric conditions
Ayasofya'nın depremler ve atmosfer koşulları altındaki davranış özellikleri
EMRULLAH DAR
Yüksek Lisans
İngilizce
2015
Deprem MühendisliğiBoğaziçi ÜniversitesiDeprem Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ESER ÇAKTI