İlkokul Türkçe dersi ödevlerinin akademik başarı ve derse yönelik motivasyon bağlamında incelenmesi
Investigating primary school Turkish course homework in terms of academic achievement and course motivation
- Tez No: 992911
- Danışmanlar: PROF. DR. HAYATİ AKYOL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Akademik başarı, Ev ödevi, Motivasyon, Türkçe dersi, İlkokul öğretmenleri, Academic achievement, Homework, Motivation, Turkish lesson, Primary school teachers
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, ilkokul Türkçe dersi ödevlerinin yapısal niteliği ile öğretmen, öğrenci ve veli algılarını bütüncül bir şekilde inceleyerek, bu pratiklerin öğrencilerin akademik başarı ve motivasyonlarıyla ilişkisini sorgulamayı amaçlamıştır. Karma yöntem deseninde (iç içe gömülü model) yürütülen çalışmanın çalışma grubunu, bir ilçede görev yapan 28 sınıf öğretmeni, bu okullardaki 96 üçüncü ve dördüncü sınıf öğrencisi ile gönüllü 15 öğrenci ve velileri oluşturmuştur. Veriler; Türkçe Dersi Başarı Testi, Türkçe Dersi Motivasyon Ölçeği, öğretmen, öğrenci ve veli görüşmeleri ve toplanan 187 Türkçe ödev örneğinin doküman analizi yoluyla toplanmıştır. Nicel veriler parametrik olmayan testlerle, nitel veriler tematik içerik analiziyle çözümlenmiştir. Araştırma, Türkçe ödev uygulamalarında çarpıcı bir niyet-çıktı paradoksu ortaya koymuştur. Öğretmenlerin büyük çoğunluğu (%88,9) ödevleri okuduğunu anlama başta olmak üzere akademik amaçlarla verse de, bu ödevler hazır kaynaklardan (internet, test kitabı) türetilmiş, bilişsel düzeyi düşük (ağırlıklı hatırlama/anlama) ve nitelikli geribildirimden yoksundur. Bu yapısal sınırlılıklarla uyumlu olarak on haftalık süreçte, Türkçe başarı testi puanlarında istatistiksel olarak anlamlı bir gelişme kaydedilmemiş; özellikle üst düzey okuma (ana fikir, çıkarım) ve yazma becerilerinde ciddi eksiklikler sürmüştür. Öğrencilerin Türkçe dersine yönelik motivasyonları anlamlı ölçüde düşmüş, ödevler sıklıkla“sıkıcı”ve“anlamsız”bulunmuştur. Öğretmen ve velilerin ödevin faydasına dair inancına karşılık, öğrenciler ödevi bir öğrenme aracından çok, dışsal bir zorunluluk olarak görmüştür. Sonuç olarak, mevcut Türkçe ödev pratikleri, öğretmenlerin pedagojik niyetlerini karşılamakta ve öğrencilerin dil becerileri ile duyuşsal özelliklerini desteklemekte yetersiz kalmaktadır. Ödevlerin etkililiği, içeriklerinin bilişsel düzeyinin yükseltilmesi, bireyselleştirilmesi ve en önemlisi anlamlı geribildirim mekanizmaları ile desteklenmesine bağlıdır. Bu bulgular ışığında, ödev politikalarının ve öğretmen mesleki gelişim programlarının, ödevi biçimsel bir görev olmaktan çıkarıp öğrenmeyi derinleştiren bir araç haline getirecek şekilde yeniden tasarlanması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Özet (Çeviri)
This research aimed to examine the structural characteristics of primary school Turkish language course homework and the perceptions of all stakeholders (teachers, students, and parents) in a holistic manner, thereby questioning the relationship between these practices and students' academic achievement and motivation.The study, conducted using a mixed-methods design (embedded model), involved a participant group comprising 28 classroom teachers working in a district, 96 third and fourth-grade students from these schools, and 15 volunteer students and their parents. Data were collected through the Turkish Language Course Achievement Test, the Turkish Language Course Motivation Scale, semi-structured interviews with teachers, students, and parents, and document analysis of 187 collected Turkish homework samples. Quantitative data were analyzed using non-parametric tests, while qualitative data were subjected to thematic content analysis.The research revealed a striking intention-outcome paradox in Turkish homework practices. Although the vast majority of teachers (88.9%) assigned homework primarily with academic aims, such as improving reading comprehension, these assignments were largely derived from ready-made sources (internet, test books), were cognitively low-level (predominantly recall and comprehension), and lacked qualitative feedback. Consistent with these structural limitations, over a ten-week period, no statistically significant improvement was observed in students' Turkish achievement test scores; serious deficiencies persisted, particularly in higher-order reading (identifying main idea, making inferences) and writing skills. Students' motivation towards the Turkish course decreased significantly, with homework frequently described as“boring”and“meaningless.”In contrast to the belief held by teachers and parents regarding the utility of homework, students perceived it more as an external obligation rather than a learning tool.In conclusion, current Turkish homework practices fail to meet teachers' pedagogical intentions and inadequately support students' language skills and affective characteristics. The effectiveness of homework is contingent upon elevating the cognitive level of its content, individualizing it, and, most critically, supporting it with meaningful feedback mechanisms. In light of these findings, it is concluded that homework policies and teacher professional development programs need to be redesigned to transform homework from a formal task into a tool that deepens learning.
Benzer Tezler
- Çevrimiçi ödev uygulamalarının ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin akademik başarılarına ve ödeve ilişkin tutumlarına etkisi
The effect of online homework on 4th grade students' academic achievements and attitude toward homework
AHMET BORA
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYFER KOCABAŞ
- Ödev niteliğinin öğrenmeye katkısının değerlendirilmesi: Bir eylem araştırması
The contribution of homework quality into learning: An action research
CANSU ÖZTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimGaziantep ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERDAL BAY
- İlkokul ikinci sınıf matematik dersinde yapılandırılmış ve geleneksel ev ödevlerinin öğrencilerin akademik başarılarına ve ödeve yönelik tutumlarına etkisi
The effect of structured and traditional homework on students 'academic achievements and attitudes towards homework in primary second year mathematics
ARZU ELGİT
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimAydın Adnan Menderes ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NESRİN ÖZSOY
- Ortaokul matematik dersinde verilen ev ödevlerine yönelik veli görüşlerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi
Investigation of parental opinions about homework's given in secondary school mathematics course in terms of some variables
HAFİZE GAMZE KIRMIZIGÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimFırat Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞEGÜL GÖKHAN
- İlkokul 3.sınıf fen bilimleri dersi öğretim programı' nın değerlendirilmesi
An evaluation of the third grade sciences curriculum in elementary school
ÖZDEN ŞENTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ŞABAN BERK