Zihinsel yetersizliği olan bireylere güvenlik becerileri öğretiminde güç kartları ve dijital güç kartları uygulamalarının etkililik ve verimliliklerinin karşılaştırılması
Comparison of the effectiveness and efficiency of power cards and digital power cards applications in teaching safety skills to individuals with intellectual disabilities
- Tez No: 992932
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SERTAN TALAS
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Özel Eğitim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada, zihinsel yetersizliği olan bireylere güvenlik becerilerinin öğretiminde kullanılan güç kartları ve dijital güç kartları uygulamalarının etkililik ve verimliliklerinin karşılaştırılması amaçlanmaktadır. Günümüzde güvenlik becerilerinin öğretimi, bireylerin bağımsız yaşam becerilerini desteklemesi ve toplumsal yaşama aktif katılımlarını kolaylaştırması bakımından kritik bir önem taşımaktadır. Özellikle zihinsel yetersizliğe sahip bireylerin karşılaşabilecekleri risk durumlarına karşı doğru tepkiler geliştirebilmeleri, onların yaşam kalitesini artıran ve bağımsızlıklarını destekleyen temel unsurlardan biridir. Literatürde güç kartlarının güvenlik becerileri öğretiminde etkili bir yöntem olarak kullanıldığı, dijital materyallerin ise motivasyonu artırdığı ve öğretim sürecini daha ilgi çekici hale getirdiği araştırmalar bulunmaktadır. Bu bağlamda araştırma hem eğitimciler hem de aileler açısından öğretim süreçlerinde hangi yöntemin daha avantajlı olduğunu ortaya koymayı hedeflemektedir. Bu amaç doğrultusunda araştırma, tek denekli araştırma modellerinden uyarlamalı dönüşümlü uygulamalar modeli ile yürütülmüştür. Araştırmanın katılımcıları, orta düzeyde zihinsel yetersizliğe sahip 15–18 yaş aralığında bulunan dört öğrenciden oluşmaktadır. Araştırma süresince katılımcıların tamamına, yansız atama yoluyla seçilen güç kartı ve dijital güç kartı uygulamaları kullanılarak“emniyet kemeri takma”ve“karşıdan karşıya geçme”becerileri öğretilmiştir. Araştırmada, güç kartı ve dijital güç kartı uygulamalarının etkililiğini belirlemek amacıyla yoklama, izleme ve genelleme oturumlarından elde edilen veriler incelenmiştir. Ayrıca yöntemlerin verimliliğini değerlendirmek için ölçüt karşılanıncaya kadar gerçekleşen oturum ve deneme sayıları, yanlış tepkiler, toplam öğretim süresi, öğretmen hazırlık süresi ve materyal hazırlama maliyetine ilişkin veriler toplanmıştır. Bunun yanı sıra, araştırmanın sosyal geçerliğini ortaya koymak amacıyla öğretmenler ve ebeveynlere vii yönelik sosyal geçerlik formları uygulanarak görüşleri alınmıştır. Bu veriler ışığında araştırma bulguları, güç kartları ve dijital güç kartları uygulamalarının zihinsel yetersizliği olan bireylere güvenlik becerilerinin öğretiminde etkili olduğunu göstermiştir. Etkililik açısından yöntemler arasında katılımcılar için anlamlı bir farklılık gözlenmemiştir. Verimlilik boyutunda ise ölçüt karşılanıncaya kadar gerçekleşen oturum, deneme, yanlış tepki sayısı ve toplam öğretim süresi açısından üç katılımcı için güç kartı daha verimli bulunurken, bir katılımcı için dijital güç kartı daha verimli olmuştur. Öğretim materyallerinin hazırlanma sürecinde ise dijital güç kartlarının daha ekonomik ve pratik olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada her iki yöntemin de kalıcılık ve genellenebilirlik açısından benzer sonuçlar ortaya koyduğu belirlenmiştir. Ancak verimlilik noktasında katılımcılar arasında farklı sonuçlar elde edilmiştir. Ayrıca ebeveynler, öğretmenler ve katılımcılardan elde edilen sosyal geçerlik verileri, güç kartı ve dijital güç kartı uygulamalarına yönelik olumlu görüşleri yansıtmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to compare the effectiveness and efficiency of power cards and digital power cards used in teaching safety skills to individuals with intellectual disabilities. Today, teaching safety skills is critically important in supporting individuals' independent living skills and facilitating their active participation in social life. Developing appropriate responses to risk situations that individuals with intellectual disabilities may encounter is one of the fundamental elements that enhance their quality of life and support their independence. The literature contains studies indicating that power cards are an effective method for teaching safety skills, while digital materials increase motivation and make the teaching process more engaging. In this context, the research aims to reveal which method is more advantageous in the teaching process, both for educators and families. To this end, the research was conducted using an adaptive alternating applications model from single-subject research models. The participants in the study consisted of four students aged 15–18 with moderate intellectual disabilities. Throughout the study, all participants were taught the skills of“fastening a seatbelt”and“crossing the street”using power cards and digital power cards selected through random assignment. In the study, data obtained from check-in, monitoring, and generalization sessions were examined to determine the effectiveness of power cards and digital power card applications. Additionally, data were collected on the number of sessions and trials conducted until the criterion was met, incorrect responses, total teaching time, teacher preparation time, and material preparation costs to evaluate the efficiency of the methods. Furthermore, to establish the social validity of the study, social validity forms were administered to teachers and parents to gather their opinions. In light of these data, the research findings showed that power cards and digital power cards are effective in teaching safety skills to individuals with intellectual disabilities. In terms of effectiveness, ix no significant difference was observed between the methods for the participants. In terms of efficiency, power cards were found to be more efficient for three participants in terms of the number of sessions, trials, incorrect responses, and total teaching time until the criterion was met, while digital power cards were more efficient for one participant. In the process of preparing teaching materials, it was concluded that digital power cards were more economical and practical. The study determined that both methods produced similar results in terms of retention and generalizability. However, different results were obtained among participants in terms of efficiency. Furthermore, social validity data obtained from parents, teachers, and participants reflect positive opinions regarding the power card and digital power card applications.
Benzer Tezler
- Gelişimsel yetersizliği bulunan bireylere araç içi güvenlik davranışlarının öğretiminde güç kartı stratejisinin etkililiği
The effectiveness of the power card strategy in teaching in-vehicle safety behaviors to developmentally disabled individuals
ENGİN ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimBursa Uludağ ÜniversitesiÖzel Öğretim Ana Blim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CEYDA TURHAN
- Zihinsel yetersizliği olan bireylere çevrimiçi güvenlik becerilerinin öğretiminde sosyal öykü yönteminin etkililiği
The effectiveness of social stories on online safety skills to individuals with intellectual disabilities
NİHAL HİVDA KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FÜSUN ÜNAL
- Zihinsel yetersizliği olan bireylere güvenlik levhalarının öğretiminde kapat-kopyala-karşılaştır yönteminin etkililiği
The effectiveness of cover-copy-compare method in teaching safety skills to individuals with mental disabilities
ZAHİDE ÇOBAN RENÇBER
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimBiruni ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM İLKER
- Zihinsel yetersizliği olan bireylere doğrudan öğretim ile deprem güvenlik becerileri öğretiminin etkililiği
Effectiveness of teaching earthquake safety skills via direct instruction to individuals with mental disability
OSMAN EROL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimDüzce ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OSMAN AKTAN
- Zihin yetersizliği olan bireylere yönelik güvenlik becerileri öğretim programının etkililiğinin incelenmesi
Examining the effectiveness of safety skills instruction program towards the individuals with intellectual disabilities
TUĞBA SİVRİKAYA
Doktora
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MÜZEYYEN ELDENİZ ÇETİN