Ergenlerde ebeveyn akademik başarı baskısı, okul tükenmişliği ve sınav kaygısı arasındaki ilişkilerin incelenmesi
The relationships between parental academic pressure school burnout and test anxiety
- Tez No: 993004
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MUSTAFA PAMUK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Psikoloji, Education and Training, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Okul tükenmişliği, algılanan ebeveyn başarı baskısı, sınav kaygısı, ortaöğretim öğrencileri, School burnout, perceived parental pressure to succeed, test anxiety, secondary school students
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı ortaöğretime devam eden öğrencilerin ebeveynlerinden algıladıkları akademik başarı baskısının okul tükenmişlikleri üzerindeki doğrudan rolünün yanı sıra sınav kaygısı aracılığıyla da dolaylı rolünü incelemektir. Bu bağlamda, 2025-2026 eğitim öğretim döneminde ortaöğretime devam eden 485 öğrenciden veri toplanmıştır. Veri toplarken Algılanan Ebeveyn Başarı Baskısı Ölçeği“, ”Westside Sınav Kaygısı Ölçeği“ ve ”Okul Tükenmişlik Envanteri" kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuca göre, öğrencilerin okul tükenmişlikleri, algıladıkları ebeveyn başarı baskısı ve sınav kaygısı ortalama puanlarının cinsiyet değişkeninde istatistiksel olarak anlamlı oranda farklılaşmadığı bulunmuştur. Benzer şekilde öğrencilerin okul tükenmişlikleri, algıladıkları ebeveyn başarı baskısı ve sınav kaygısı ortalama puanlarının sınıf düzeyine göre de farklılaşmadığı bulunmuştur. Diğer yandan algılanan ebeveyn başarı baskısının okul tükenmişliği ve sınav kaygısı arasında pozitif yönlü anlamlı ilişkiler bulunmasının yanında okul tükenmişliği ve sınav kaygısı arasında da pozitif yönlü anlamlı ilişki bulunmuştur. Aracılık analizine ilişkin olarak ise öğrencilerin algıladıkları ebeveyn başarı baskısının okul tükenmişlikleri üzerinde hem doğrudan etkisi hem de sınav kaygısı aracılığıyla da dolaylı etkisi istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Son olarak, algılanan ebeveyn başarı baskısı ile sınav kaygısı, okul tükenmişliğindeki varyansın yaklaşık %21'ini açıkladıkları bulunmuştur. Elde edilen bulgulara bağlı olarak alanyazın dikkate alınarak tartışma yapılmış ve birtakım önerilerde bulunulmuştur.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to examine the direct role of academic pressure perceived by secondary school students from their parents on their school burnout, as well as its indirect role through test anxiety. In this context, data was collected from 485 high school students during the 2025-2026 academic year. The Perceived Parental Academic Pressure Scale, the Westside Test Anxiety Scale, and the School Burnout Inventory were used to collect data. According to the results obtained from the research, it was found that students' school burnout, perceived parental pressure to succeed, and exam anxiety average scores did not differ significantly by gender. Similarly, it was found that students' school burnout, perceived parental pressure to succeed, and exam anxiety average scores did not differ by grade level. On the other hand, in addition to finding positive and significant relationships between perceived parental pressure to succeed and school burnout and test anxiety, a positive and significant relationship was also found between school burnout and test anxiety. It was found that students perceived parental pressure to succeed had both a direct effect on their school burnout and an indirect effect through test anxiety, which was statistically significant. Finally, it was found that perceived parental pressure to succeed and test anxiety explained approximately 21% of the variance in school burnout. Based on the findings obtained, a discussion was held considering the literature, and several recommendations were made.
Benzer Tezler
- Ergenlerde ebeveyn akademik başarı baskısı ve desteğiyle yaşam doyumu arasındaki ilişkide bilişsel çarpıtmaların aracı rolü
The mediating role of cognitive distortions in the relationship between parental academic achievement pressure and support and life satisfaction in adolescents
ORHAN YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
PsikolojiGaziantep ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İDRİS KAYA
- Ergenlerde kişilik özellikleri ve algılanan ebeveyn akademik başarı baskısı ile psikolojik istismar arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Examination of relationships between personality traits and perceived parental academic success pressure and psychological abuse in adolescents
ŞERİFE ÇAMURCU
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiÇocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KEZİBAN BÜŞRA KAYNAK EKİCİ
- Ergenlerin algılanan ebeveyn akademik katılımları ile okula uyumları arasındaki ilişkiler: Akademik kontrol odağı ve yılmazlığın aracılık rolü
The relationships between adolescents' perceived parental academic involvement and school adjustment: The mediating role of academic locus of control and resilience
MERVE PERİHAN KARS
Doktora
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimAtatürk ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ADEM PEKER
- The effects of parental educational beliefs on school engagement through perceived parental behaviors
Ebeveynin eğitime dair inançlarının algılanan ebeveyn davranışları aracılığıyla akademik ilgi üzerindeki etkileri
EZGİ AYDOĞDU SÖZEN
Doktora
İngilizce
2025
PsikolojiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SİBEL KAZAK BERUMENT
- An investigation of young adolescent students' foreign language anxiety levels and their causes
Genç ergen öğrencilerin yabancı dil kaygısı düzeylerinin ve nedenlerinin incelenmesi
DİLŞAT ATAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Eğitim ve ÖğretimBaşkent ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET REMZİ ULUŞAN