Mortality salience and risk-taking in decision making: Causal and cognitive modelling of behavioral and neural mechanisms
Karar verme sürecinde ölüm belirginliği ve risk almanın etkisi: Davranışsal ve nörolojik mekanizmaların nedensel ve bilişsel modellenmesi
- Tez No: 993021
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BARBAROS YET
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Algısal karar verme, Bayesian ve nonbayesian yöntemler, Nörogörüntüleme, Psikososyal risk, Perceptual decision making, Bayesian and nonbayesian methods, Neuroimaging, Psychosocial risk
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Orta Doğu Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Enformatik Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilişsel Bilim Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tekrarlanabilirlik krizi, Dehşet Yönetimi Kuramı (DYK) için özellikle Ölüm Belirginliği (ÖB) ve risk alma arasındaki bağlantı açısından önemli bir zorluk teşkil etmektedir. DYK, ölüm belirginliğinin riskli davranışları doğrudan arttıracağını öne sürerken, ampirik bulguların tutarsız olduğu görülmektedir. Bu çalışma, DYK ve riskli davranış arasındaki ilişkideki tutarsızlıkları anlamak için bir sistematik derleme ve sonrasında gerçekleştirilen ampirik araştırmayı kullanarak bu sistemin nedensel ve bilişsel modelini çıkarmayı hedeflemiştir. İlk olarak sistematik bir literatür incelemesi ve“Yönlendirilmiş Döngüsüz Grafikler Oluşturmak için Kanıt Sentezi”(ESC-DAG) metodolojisine dayalı olarak bu ilişkinin nedensel bir modeli oluşturulmuştur. Bu yapı, literatürdeki tutarlılığı değerlendirmek için mevcut kanıtları sentezlemektedir. İkinci olarak, elektroensefalografi (EEG) ve Balon Analog Risk Görevi (BARG) kullanılarak sinirsel ve bilişsel mekanizmalar araştırılmıştır. Öz bildirime dayanan önceki DYK çalışmalardan farklı olarak, bu çalışma objektif risk alma davranışını ve bunun nörolojik korelasyonlarını ölçmeyi amaçlamıştır. Son olarak, MS altında insan risk davranışını yeniden üretmek için bilişsel Bayes modelleri geliştirilerek bu ilişkinin altında yatan mekanizmalar incelenmiştir. Nedensel kanıtları, nörolojik çıkarımları ve hesaplamalı modellemeyi entegre eden bu çalışma, DYK ile risk alma ilişkisini açıklığa kavuşturmayı ve bu alandaki tekrarlanabilirlik krizinin çözülmesine katkıda bulunmayı amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
The replication crisis poses a significant challenge for Terror Management Theory (TMT), particularly regarding the link between Mortality Salience (MS) and risk-taking. While TMT argues that reminders of mortality directly increase risk-taking, empirical findings are inconsistent. This dissertation aims to address these inconsistencies by focusing on the relationship between TMT and risk behavior by modelling the causal and cognitive mechanisms based on a systematic literature review and an empirical study. First, the study builds a causal model of this relationship based on a systematic literature review and the“Evidence Synthesis for Constructing Directed Acyclic Graphs”(ESC-DAG) methodology. This structure synthesizes existing evidence to evaluate consistency within the literature. Second, the dissertation investigates neural and cognitive mechanisms using electroencephalography (EEG) and the Balloon Analogue Risk Task (BART). Unlike previous TMT studies relying on self-report scales, this design measures objective risk-taking behavior and its neurological correlates. Finally, the study investigates the underlying mechanisms of this relationship by extending Bayesian cognitive models to reproduce human risk behavior under MS. By integrating causal evidence, neural markers, and computational modeling, this research aims to clarify the TMT-risk relationship and contribute to resolving the reproducibility crisis in the field.
Benzer Tezler
- Ölümlülük manipülasyonunun, bağlanma türlerinin ve karanlık üçlü kişilik özelliklerinin risk alma davranışına etkisi
The effects of mortality salience, attachment styles and dark triad personality traits on risk taking
ELİF BAYRAMOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
PsikolojiMaltepe ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN GALİP BAHÇEKAPILI
- Sürücülerde ölüm belirginliğinin algılanan risk üzerindeki etkisi: Duyguların aracı rolü
The effect of mortality salience on perceived risk in drivers: The mediating role of emotions
TUNCAY ÇORAK
Doktora
Türkçe
2023
PsikolojiBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAMİT COŞKUN
- Evaluation and follow-up of cognitive function and reward bias in obesity, and their biopsychosocial determinants: A prospective study of obese patients before and after bariatric surgery
Obezitede görülebilen duygusal düzenleme, bilişsel değişiklikler, dürtü kontrol sorunları, ödül sistemindeki bozuklukların bariyatrik- metabolik cerrahi öncesinde ve sonrasında değerlendirilmesi, izlenmesi ve ilişkili biyopsikososyal risk faktörlerinin belirlenmesi
CANDAN YASEMİN YAZICIOĞLU
Doktora
İngilizce
2021
PsikolojiKoç ÜniversitesiNörobilim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HALE YAPICI ESER
- Barışa ilişkin tutumlar: Dehşet yönetimi kuramı ve bazı sosyo-politik değişkenler açısından bir inceleme
Attitudes towards peace: An investigation in the light of terror management theory and some other sociopolitical variables
EDA GÜLER
- When to intend for genetic testing: positive attitudes, eagerness to learn health information, cancer anxiety, and family experiences
Genetik test yaptırma isteği ne zaman artar: olumlu tutumlar, sağlık bilgisi edinme isteği, kanser endişesi ve ailedeki tecrübeler
MAKBULE EDA ANLAMLIER
Yüksek Lisans
İngilizce
2014
PsikolojiKoç ÜniversitesiSosyal Psikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÖKÇE TARCAN KUMKALE