Lider-üye etkileşiminin öğretmen motivasyonu üzerine etkisi
The impact of leader–member interaction on teacher motivation
- Tez No: 993090
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AHMET YILDIRIM
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Eğitim liderliği, Education leadership
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Süleyman Demirel Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İnsan Kaynakları Yönetimi ve Liderlik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Lider-Üye Etkileşimi Teorisi, liderlerin astlarıyla kurduğu bireysel ilişkilerin niteliğinin farklı örgütsel sonuçlar doğurabileceğini savunmaktadır. Bu araştırmanın amacı, okul müdürlerinin lider-üye etkileşimi yaklaşımlarının öğretmen motivasyonu üzerindeki etkilerini incelemektir. Eğitim kurumlarında lider konumunda bulunan okul müdürlerinin öğretmenlerle kurduğu ilişki biçimi; öğretmenlerin iş doyumu, örgütsel bağlılıkları, mesleki performansları ve motivasyonları üzerinde belirleyici bir rol oynamaktadır. Bu bağlamda çalışmada, yüksek ve düşük kaliteli lider-üye ilişkilerinin öğretmen motivasyonuna nasıl yansıdığı ortaya konulmaya çalışılmıştır. Araştırma, nicel araştırma yaklaşımı kapsamında ilişkisel tarama modeli kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini 858 öğretmen oluşturmaktadır. Öğretmenlerden elde edilen verilerin analizi sonucunda, cinsiyet değişkenine göre erkek öğretmenlerin tüm boyutlarda daha yüksek ortalamalara sahip olduğu belirlenmiştir. Yaş değişkeni açısından yalnızca öğretmen motivasyonu ve dışsal faktörler boyutlarında; eğitim durumuna göre lider-üye etkileşimi, etki, profesyonel saygı ve öğretmen motivasyonu boyutlarında anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Ayrıca görev yapılan okul türü, mesleki kıdem süresi, okuldaki çalışma süresi, müdürle çalışma süresi, yerleşim yeri, istihdam durumu ve okuldaki öğretmen sayısı değişkenlerine göre lider-üye etkileşimi ve öğretmen motivasyonu ile ilgili çeşitli alt boyutlarda anlamlı farklılıklar bulunduğu belirlenmiştir. Araştırma bulguları, lider-üye etkileşimi ile öğretmen motivasyonu arasında pozitif ve anlamlı ilişkiler olduğunu göstermektedir. Buna göre okul müdürlerinin güvene dayalı, destekleyici ve kapsayıcı bir liderlik anlayışı sergilemelerinin öğretmen motivasyonunu artırdığı; buna karşılık mesafeli, dışlayıcı ve tek yönlü iletişim biçimlerinin öğretmenlerde motivasyon kaybı ve tükenmişliğe yol açtığı sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
Leader–Member Interaction Theory argues that the quality of individual relationships established between leaders and their subordinates can lead to different organizational outcomes. The purpose of this study is to examine the impact of school principals' leader–member interaction approaches on teacher motivation. In educational institutions, the nature of the relationship established between school principals, who occupy leadership positions, and teachers plays a decisive role in teachers' job satisfaction, organizational commitment, professional performance, and motivation. In this context, the study aims to reveal how high- and low-quality leader–member relationships are reflected in teacher motivation. The study was designed using a relational survey model based on a quantitative research approach. The sample of the research consisted of 858 teachers. As a result of the analysis of the data obtained from teachers' opinions, it was determined that male participants had higher mean scores across all dimensions. In terms of the age variable, significant differences were found only in the dimensions of teacher motivation and external factors; according to educational level, significant differences were identified in the dimensions of leader–member interaction, affect, professional respect, and teacher motivation. In addition, significant differences were found in various sub-dimensions related to leader–member interaction and teacher motivation according to school type, professional seniority, length of service at the current school, duration of working with the principal, place of residence, employment status, and the number of teachers in the school. The findings of the study indicate that there are positive and significant relationships between leader–member interaction and teacher motivation. Accordingly, it was concluded that school principals' adoption of a trust-based, supportive, and inclusive leadership approach increases teacher motivation, whereas distant, exclusionary, and one-way communication styles lead to decreased motivation and burnout among teachers.
Benzer Tezler
- İlkokul yöneticilerinin kullandıkları motivasyonel dilin öğretmenlerin psikolojik sözleşme ve lider üye etkileşimine algıları üzerine etkisi
The effect of motivational language used by primary school managers on teachers' perceptions of psychological contract and leader - member exchange
NECATİ GEMALMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Eğitim ve ÖğretimZirve ÜniversitesiSınıf Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET KARAKUŞ
- Öğretmenlerin örgütsel adanmışlıkları ile lider-üye etkileşimi ve motivasyonel dil kullanımı arasındaki ilişki
The relationship between teachers' organizational commitment with leader-member exchange and using of motivational language
SEVİM SİVİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİYAZİ CAN
- Rotasyon uygulamalarının değerlendirilmesi: Eskişehir ili örneği
The evaluation of rotation applications: A case study in Eskişehir
GÜLŞAH BAHÇALI
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Eğitim ve ÖğretimAnadolu ÜniversitesiEğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. COŞKUN BAYRAK
- Eğitim örgütlerinde örgüt kültürü ve öğretmen liderliği: Lider-üye etkileşiminin aracılık rolü
Organizational culture and teacher leadership in educational organizations:Mediation role of leader-member exchange
NECATİ ÖZTÜRK
Doktora
Türkçe
2015
Eğitim ve ÖğretimGaziantep ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEVİLAY ŞAHİN
- Lider- üye etkileşimi ile öğretmen morali araarasındaki ilişki
The relationship between leader-members exchange and teacher morale
RUKEN KAYMAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimDicle ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FIRAT KIYAS BİREL