Çene fonksiyonel limitasyon öölçeğinin türkçe kültürel adaptasyonu, geçerlik ve güvenirliği
Turkish cultural adaptation, validity and reliability of the jaw functional limitation scale
- Tez No: 993416
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SEVGİ ÖZDİNÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon, Physiotherapy and Rehabilitation
- Anahtar Kelimeler: Çiğneme sistemi, temporomandibular disfonksiyon, anket/ölçek, güvenirlik ve geçerlilik, faktör analizi, Masticatory system, temporomandibular dysfunction, questionnaire, reliability and validity, factor analysis
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Trakya Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ortopedik Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Ortopedik Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET“Çene Fonksiyonel Limitasyon Ölçeğinin Türkçe Kültürel Adaptasyonu, Geçerlik ve Güvenirliği”, Trakya Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ortopedik Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Edirne, 2025 Giriş ve Amaç: Temporomandibular eklem disfonksiyonu (TMD), çene fonksiyonlarında kısıtlılığa yol açarak bireylerin günlük yaşam aktivitelerini olumsuz etkilemektedir. Fonksiyonel limitasyonun doğru değerlendirilmesi, tanı ve tedavi planlaması açısından önem taşımaktadır. Jaw Functional Limitation Scale (JFLS) bu amaçla geliştirilmiş bir ölçektir; ancak Türkçe uyarlanmış bir formu bulunmamaktadır. Bu çalışmanın amacı, JFLS'nin Türkçe çevirisini sağlamak, kültürel adaptasyonunu gerçekleştirmek ve TMD hastalarında geçerlilik ve güvenilirlik özelliklerini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntemler: Çeviri ve kültürel adaptasyon süreci Beaton yöntemine göre yürütüldü. Çalışmaya TMD tanısı almış 100 yetişkin birey dahil edildi. Yapı geçerliliği Kaiser–Meyer–Olkin (KMO), Bartlett küresellik testi ve Açımlayıcı Faktör Analizi ile değerlendirildi. Yakınsak geçerlilik Mandibular Fonksiyon Bozukluğu Anketi (MFBA) ile Spearman korelasyon analizi kullanılarak incelendi. Güvenilirlik analizlerinde iç tutarlılık Cronbach alfa katsayısı ile, zamana karşı tutarlılık ise 30 kişiye iki hafta arayla uygulanan test–tekrar test yöntemi ile ve ICC değerleri ile değerlendirildi. Bulgular: Açımlayıcı faktör analizi sonucunda ölçeğin üç faktörlü bir yapı sergilediği ve toplam varyansın %57,7'sini açıkladığı görüldü. ÇFLÖ (Çene Fonksiyonel Limitasyon Ölçeği) toplam puanı ile MFBA skorları arasında yüksek düzeyde pozitif korelasyon bulundu (r = 0,885; p < 0,001). Ölçeğin iç tutarlılığı yüksek düzeyde olup Cronbach alfa değeri 0,915 olarak belirlendi. Test–tekrar test güvenirliği toplam skor için ICC = 0,951 olup mükemmel düzeyde kararlılık gösterdi. Sonuç: JFLS'nin Türkçe versiyonunun (ÇFLÖ) TMD hastalarında çene fonksiyonel kısıtlılığını değerlendirmek için geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu belirlenmiştir. Ölçeğin klinik uygulamalarda standardizasyonu destekleyerek değerlendirme süreçlerine katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
“Turkish Cultural Adaptation, Validity and Reliability of the Jaw Functional Limitation Scale”, Trakya University, Institute of Health Science, Department of Orthopedic Physiotherapy and Rehabilitation, Master's Thesis, Edirne, 2025. Background and Aim: Temporomandibular joint dysfunction (TMD) can lead to restricted jaw function and negatively affect individuals' daily living activities. Accurate assessment of functional limitation is essential for diagnosis and treatment planning. The Jaw Functional Limitation Scale (JFLS) is a widely used instrument for this purpose; however, no culturally adapted Turkish version exists. The aim of this study was to provide the Turkish translation of the JFLS, to perform its cultural adaptation, and to evaluate its validity and reliability properties in patients with TMD. Material and Methods: The translation and cultural adaptation process was conducted according to the Beaton guidelines. A total of 100 adults diagnosed with TMD were included in the study. Construct validity was assessed using the Kaiser–Meyer–Olkin (KMO) test, Bartlett's test of sphericity, and Exploratory Factor Analysis. Convergent validity was examined using Spearman correlation analysis with the Mandibular Function Impairment Questionnaire (MFIQ). Reliability analyses included internal consistency assessed by Cronbach's alpha and test–retest reliability assessed by Intraclass Correlation Coefficient (ICC) in a subgroup of 30 participants with a two-week interval. Results: Exploratory factor analysis revealed a three-factor structure explaining 57.7% of the total variance. A strong positive correlation was found between total JFLS scores and MFIQ scores (r = 0.885; p < 0.001). The internal consistency of the scale was high, with a Cronbach's alpha coefficient of 0.915. The test–retest reliability was excellent, with an ICC value of 0.951 for the total score. Conclusion: The Turkish version of the JFLS is a valid and reliable instrument for assessing jaw functional limitation in individuals with TMJD. Its use may contribute to the standardization of clinical evaluations and enhance assessment procedures in clinical practice.
Benzer Tezler
- Ortognatik cerrahi uygulanan hastaların hayat kalitelerinin değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
FADİME İNAÇ
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2025
Diş HekimliğiNecmettin Erbakan ÜniversitesiAğız, Diş ve Çene Cerrahisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALPARSLAN ESEN
- Servikal ağrı ile temporomandibular disfonksiyon, kraniovertebral açı, çene fonksiyonel limitasyonu ve servikal mobilitenin ilişkisi
Relationship between cervical pain and temporomandibular dysfunction craniovertebral angle, jaw functional limitation and cervical mobility
IŞIL EZGİ GÜNGÖR
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
Fizyoterapi ve RehabilitasyonYeditepe ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FEYZA ŞULE BADILLI
- Adölesan idiopatik skolyozlu bireylerde temporomandibular eklem düzensizlikleri ile uyku kalitesi, yaşam kalitesi ve fonksiyonel kapasitenin incelenmesi
Investigation of temporomandibular joint disorder and sleep quality, quality of life, functional capacity of individuals with adolescent idiopathic scoliosis
KEVSER TUNÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Fizyoterapi ve RehabilitasyonSivas Cumhuriyet ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SİNEM SUNER KEKLİK
- Bruksizm tedavisinde botulinum toksin tip a enjeksiyonu, okluzal splint kullanımı ve medikal tedavinin etkinliklerinin karşılaştırılması
A comparison of the effects of botulinum toxin type a injections, occlusal splints and medical therapy in the treatment of bruxism
AYNUR TURAN
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2017
Diş Hekimliğiİnönü ÜniversitesiAğız, Diş ve Çene Cerrahisi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA KIRTAY
- Oral parafonksiyonel alışkanlıkların çene fonksiyonları üzerine etkilerinin araştırılması
Investigation of the effects of oral parafunctional habits on jaw functions
UĞUR AKSAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Fizyoterapi ve RehabilitasyonToros ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERKAN TAŞ