Tasavvuf kültüründe çiçek ve koku sembolizmi
Symbolism of flowers and fragrance in Sufi culture
- Tez No: 993511
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AHMET ÖZKAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bayburt Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tasavvuf, insanın içsel dönüşümünü ve Hak ile olan bağını sembollerle derinleştiren bir düşünce ve hayat biçimidir. Bu semboller arasında çiçek ve koku, hem zâhirî hem de bâtınî anlam katmanları taşıyan önemli metaforlar olarak karşımıza çıkar. Gül, sümbül, menekşe gibi çiçekler; aşk, sabır, sükûn, nebevî sevgi gibi manevî hâllerin temsilcisi olarak tasavvufî metinlerde ve halk irfanında özel bir yere sahiptir. Aynı şekilde misk, amber ve öd ağacı gibi kokularda, ruhanî sezgilerin, iç huzurun ve nebevî izlerin taşıyıcısı olarak değerlendirilmiştir. Bu çalışmada çiçeklerin ve kokuların, suf'îlerin eserlerinde ve tarikat erkânında nasıl sembolik bir dile dönüştüğü; Kur'ân ve hadislerdeki göndermelerle, Mevlânâ ve Yunus Emre gibi mutasavvıfların görüşleriyle birlikte incelenmiştir. Ayrıca Osmanlı döneminden günümüze ulaşan arşiv belgeleri ve tarikat kültürü içerisinde yer alan uygulamalar (örneğin tekkelerde buhur yakılması, gül suyu serpilmesi gibi) ışığında, güzel kokunun ritüel değerine odaklanılmıştır. Bu bağlamda koku ve çiçeklerin sadece estetik birer unsur değil, aynı zamanda kalp terbiyesine ve ruhî disipline hizmet eden semboller olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
Sufism constitutes a mode of thought and a way of life that deepens an individual's inner transformation and connection with the Divine through the use of symbolic language. Among these symbols, flowers and fragrances stand out as significant metaphors that embody both exoteric (ẓāhir) and esoteric (bāṭin) layers of meaning. Flowers such as the rose, hyacinth, and violet occupy a distinguished place in Sufi texts and folk wisdom, representing spiritual states including love, patience, tranquility, and prophetic affection. Similarly, fragrances such as musk, amber, and aloeswood (oud) have been regarded as vehicles of spiritual intuition, inner serenity, and prophetic traces. This study investigates the ways in which flowers and fragrances are transformed into a symbolic discourse within Sufi writings and the ritual practices of Sufi orders. It examines Qur'anic and prophetic allusions alongside the perspectives of renowned mystics such as Rūmī and Yunus Emre. Moreover, archival materials from the Ottoman period and ritual practices embedded in the culture of Sufi lodges such as the burning of incense and the sprinkling of rosewater are analyzed to elucidate the ritual significance attributed to pleasant scents. In this context, the study concludes that flowers and fragrances function not merely as aesthetic elements but as symbolic instruments that contribute to spiritual discipline and the cultivation of the heart.
Benzer Tezler
- Şükûfe-nâmeler ve Şehr-emîni Câmii Hatibi Mehmed bin Ahmed El-Ubeydî'nin Tezkire-i Şükûfeciyânı Netâ'icü'l-Ezhâr
Şükûfe-nâmes and Şehr-emîni Mosque Hatib Mehmed bin Ahmed El-Ubeydî's Tezkire-i Şükûfeciyân Netâ'icü'l-Ezhâr
ZEHRA FİDAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Türk Dili ve EdebiyatıYıldız Teknik ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CİHAN OKUYUCU
- Mahmut Sâmi Ramazanoğlu: Davet ve irşad yöntemleri bağlamında bir değerlendirme
Mahmut Sâmi Ramazanoğlu: An evaluation in the context of invitation and guidance methods
İLHAM ÇİÇEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Dinİstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiDin Hizmetlerinde İletişim ve Tebliğ Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. ÖĞR. ÜYESİ ADEM ERGÜL
- Mevlevi kültürü mutfak terimleri üzerine adbilimsel bir çalışma
An onomasiological study on the terms of the mawlawi culture cuisine
İMREN YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
DilbilimGaziantep ÜniversitesiGastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ALİ ÖZKAN
DOÇ. DR. MEHMET ÇİÇEK
- Klâsik Türk şiirinde gül redifli kasideler
Qasidas with rose redifs in classic Turkish poetry
ABDULMUTTALİP İPEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
Türk Dili ve EdebiyatıFırat ÜniversitesiTürk Edebiyatı Bölümü
PROF. DR. SABAHATTİN KÜÇÜK