Öğretmenlerin güç mesafesi algıları ile psikolojik performans algıları arasındaki ilişkide okulda dertleşmenin aracılık rolü

The mediating role of venting at school in the relationship between teacher's perceptıons of power distance and psychological performance

PDF İndir

Tez No: 993617
Yazar: IŞIL TABAK
Danışmanlar: PROF. DR. TÜRKAN ARGON
Tez Türü: Doktora
Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
Anahtar Kelimeler: Psikolojik performans, Psychological performance
Yıl: 2026
Dil: Türkçe
Üniversite: Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi
Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Bilim Dalı: Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu araştırmanın amacı öğretmenlerin güç mesafesi algıları ile psikolojik performans algıları arasındaki ilişkide okulda dertleşmelerinin aracılık etkisinin incelenmesidir. Bu amaç doğrultusunda araştırmada, betimsel ve ilişkisel tarama modelleri benimsenmiştir. Araştırmanın evren ve örneklemini 2023-2024 eğitim öğretim yılında Bolu ili merkez ilçede okul öncesi, ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan 2476 öğretmenden ulaşılabilen, 600 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırma verileri“Güç Mesafesi Algısı Ölçeği”,“Psikolojik Performans Ölçeği”ve araştırmacı tarafından geliştirilen“Okulda Dertleşme Ölçeği”kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, korelasyon analizleri, process makro model 4 ve bootstrapping işlemi kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlar şu şekildedir: Araştırmada öğretmen görüşleri güç mesafesi ölçeğinin katılım boyutunda“katılıyorum”, hiyerarşi, erişim zorluğu boyutları ile ölçek genelinde“katılmıyorum”; psikolojik performans ölçeğinin negatif enerji boyutunda önemli değil“, pozitif enerji, zihinsel durum, kendini kontrol alt boyutları ile ölçek genelinde ”önemli“; okulda dertleşme ölçeğine yönelik görüşleri ise ”ara sıra" düzeyindedir. Araştırmada kullanılan ölçekler arasındaki anlamlı ilişkiler şu şekildedir: Güç mesafesi ölçeğinin katılım alt boyutu ile psikolojik performans ölçeğinin alt boyutları olan negatif enerji ile negatif yönlü, zayıf; pozitif enerji, zihinsel durum, kendini kontrol ile pozitif yönlü, zayıf düzeyde; psikolojik performans ölçeğinin geneli ile pozitif yönlü, orta düzeyde anlamlı ilişkiler mevcuttur. Güç mesafesinin hiyerarşi alt boyutu ile psikolojik performans ölçeğinin negatif enerji alt boyutu arasında, pozitif yönlü, zayıf; pozitif enerji, zihinsel durum, kendini kontrol alt boyutları ve ölçek geneli ile arasında negatif yönlü, zayıf düzeyde ilişkiler mevcuttur. Diğer alt boyut olan erişim zorluğu alt boyutu ile negatif enerji arasında pozitif yönlü, zayıf; pozitif enerji, zihinsel durum, kendini kontrol alt boyutları ve psikolojik performans ölçeğinin geneli ile negatif yönlü, zayıf düzeyde ilişkiler vardır. Güç mesafesi ölçeği geneli ise psikolojik performansın negatif enerji alt boyutu ile pozitif yönlü, zayıf; pozitif enerji, zihinsel durum, kendini kontrol alt boyutları ile negatif yönlü, zayıf; psikolojik performans ölçeği geneli ile negatif yönlü, orta düzeyde istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler belirlenmiştir. Araştırmada kullanılan ölçekler arasındaki anlamlı ilişkiler şu şekildedir. Güç mesafesi ölçeğinin katılım, hiyerarşi, erişim zorluğu alt boyutları ile ölçek genelinin psikolojik performans ölçeğinin pozitif enerji, negatif enerji, zihinsel durum ve kendini kontrol alt boyutları ile ölçek geneli arasında pozitif ve negatif yönlü zayıf ve orta düzeyli istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler mevcuttur. Okulda dertleşme ölçeği ile güç mesafesi ölçeğinin katılım, hiyerarşi, erişim zorluğu ve güç mesafesi ölçeği geneli arasında pozitif yönlü, orta düzeyde; psikolojik performans ölçeğinin negatif enerji, pozitif enerji, zihinsel durum, kendini kontrol boyutları ve ölçeğin geneli arasında ise pozitif ve negatif yönlü zayıf düzeyli istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Araştırmanın tüm hipotezlerinin kabul edilmiştir. Buna göre güç mesafesi ölçeğinin katılım, erişim zorluğu ve hiyerarşi alt boyutları ile ölçeğin geneli, psikolojik performans ve okulda dertleşmeyi anlamlı biçimde yordamaktadır. Okulda dertleşme, güç mesafesi ölçeğinin hem alt boyutları (katılım, erişim zorluğu ve hiyerarşi) hem de ölçeğin tamamı ile psikolojik performans arasındaki ilişkiye aracılık etmektedir. Bu doğrultuda araştırmanın önerilerinden bazıları şu şekildedir: Verileri devlet okulu öğretmenlerinden elde edilen Okulda Dertleşme Ölçeği, özel okul öğretmenleri üzerinde de test edilebilir. Okulda güç mesafesi ve dertleşmeyi azaltıp, öğretmenlerin psikolojik performansını artırmak için; okul yöneticileri sene başı, ortası ve sonlarında yapılan öğretmen kurullarını, şube öğretmenler kurullarını ve diğer yapılan toplantılar fırsat olarak değerlendirerek öğretmenlerin karara katılmalarını artırmalıdır. Okul yöneticilerinin, ele alınan üç konuya yönelik düzenlenecek hizmet içi eğitim/seminer gibi etkinliklere katılımı sağlanarak, farkındalıkları artırılabilir. Ayrıca nicel olarak tasarlanıp yürütülen çalışmada ele alınan konuların derinlemesine irdelenmesi için nitel ya da karma yöntemler kullanılarak geliştirilmiş desenle yeni araştırmalar yapılabilir.

Özet (Çeviri)

This study aims to examine the mediating role of school workplace venting in the relationship between teachers' power distance perceptions and their psychological performance perceptions. To this end, descriptive and correlational survey models were adopted. The study sample consisted of 600 teachers drawn from a population of 2,476 teachers working in preschools, primary, secondary, and high schools in the central district of Bolu during the 2023-2024 academic year. Research data were collected using the“Power Distance Perception Scale,”the“Psychological Performance Scale,”and the“School Workplace Venting Scale”developed by the researcher. Descriptive statistics, correlation analyses, Process Macro Model 4, and bootstrapping procedures were utilized in the data analysis. The results obtained from the research are as follows: Teachers' responses indicated“agreement”with the participation dimension of the power distance scale, and“disagreement”for the hierarchy and accessibility difficulty dimensions, as well as the overall scale. Regarding the psychological performance scale, their opinions showed“disagreement”with the negative energy dimension, and“agreement”with the positive energy, mental state, and self-control sub-dimensions, as well as the overall scale. Opinions regarding the school workplace venting scale were generally at an“occasional”level. The analysis revealed the following statistically significant relationships: Weak negative statistically significant relationships were observed between the participation sub-dimension of the power distance scale and the negative energy sub-dimension of the psychological performance scale; weak positive relationships with positive energy, mental state, and self-control; and a moderate positive significant relationship with the overall psychological performance scale. There is a weak positive relationship between the hierarchy sub-dimension of power distance and the negative energy sub-dimension of the psychological performance scale, and weak negative relationships between the hierarchy sub-dimension and the positive energy, mental state, self-control sub-dimensions, and the overall scale. Between the other sub-dimension, accessibility difficulty, and negative energy, there is a weak positive relationship; and weak negative relationships with positive energy, mental state, self-control sub-dimensions, and the overall psychological performance scale. For the power distance scale overall, a weak positive relationship was determined with the negative energy sub-dimension of psychological performance; weak negative relationships with positive energy, mental state, and self-control sub-dimensions; and a moderate negative statistically significant relationship with the overall psychological performance scale. The significant relationships between the scales used in the research are as follows: There are weak and moderate statistically significant positive and negative relationships between the participation, hierarchy, and accessibility difficulty sub-dimensions and the overall power distance scale, and the positive energy, negative energy, mental state, and self-control sub-dimensions and the overall psychological performance scale. A moderate positive relationship was identified between the school workplace venting scale and the participation, hierarchy, accessibility difficulty sub-dimensions, and the overall power distance scale; while weak statistically significant positive and negative relationships were detected between the negative energy, positive energy, mental state, and self-control dimensions and the overall psychological performance scale.All hypotheses of the research were accepted. Accordingly, the participation, accessibility difficulty, and hierarchy sub-dimensions of the power distance scale, along with the scale as a whole, significantly predict psychological performance and school workplace venting. School workplace venting mediates the relationship between both the sub-dimensions (participation, accessibility difficulty, and hierarchy) and the overall power distance scale and psychological performance. Based on these findings, several recommendations are proposed:The School Workplace Venting Scale, for which data were obtained from public school teachers, can also be tested on private school teachers. To reduce power distance and venting in schools and to increase teachers' psychological performance, school administrators should evaluate teachers' boards, branch teachers' boards, and other meetings held at the beginning, middle, and end of the year as opportunities to increase teachers' participation in decisions. Awareness can be increased by ensuring the participation of school administrators in activities such as in-service training/seminars to be organized regarding the three subjects discussed. Furthermore, new research can be conducted using qualitative or mixed methods with developed designs to examine the subjects addressed in this quantitatively designed study in depth

Benzer Tezler

Tez No
821594
Öğretmenlerin yapısal güçlendirilmeleri ile güç mesafeleri arasındaki ilişkide psikolojik güçlendirmenin aracı rolü
The mediating role of psychological empowerment in the relationship between teachers' structural empowerment and power distance
FIRAT KULUMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve Öğretim Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi
Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YAHYA ALTINKURT
Tez No
226065
Öğretmenlerde örgütsel adalet ve psikolojik sözleşme ihlal algısı
Teachers' organizational justice and psychological contract violation perceptions
ZEYNEP OĞUL SELEKLER
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
Eğitim ve Öğretim Kocaeli Üniversitesi
Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. ŞÜHEYDA DOYURAN
Tez No
619346
Else Günther als Kinderbuchautorin und ihr Beitrag zur interkulturellen Erziehung
Çocuk kitabı yazarı olarak Else Günther ve onun kültürlerarası eğitime katkısı (Else Günther as a children's book autor and hercontribution to intercultural education)
HALİME YEŞİLYURT
Doktora
Almanca
2020
Eğitim ve Öğretim Necmettin Erbakan Üniversitesi
Yabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ OSMAN ÖZTÜRK
Tez No
599661
Öğretmenlerin güç mesafesi algıları ile örgütsel sessizlikleri arasındaki ilişki
The relationship between power distance perceptionsof teachers and their organizational silence
DERYA GÖL DEDE
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve Öğretim Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi
Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYCAN ÇİÇEK SAĞLAM
Tez No
827096
Öğretmenlerin müdür yönetim tarzı algıları ile güç mesafesi algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi
The relationship between teachers'perceptions of principal management styles and power distance
ESRA OĞUZOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve Öğretim Dumlupınar Üniversitesi
Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EVRİM EROL

Geri Dön