Türkiye Türkçesindeki askerî terimlerin; Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Türkmenistan Türkçesindeki karşılıkları ve öğretimi üzerine bir çalışma
A study on the teaching and equivalents of military terms in Türkiye Turkish language in Azerbaijan, Kazakhstan, Kyrgyzstan and Turkmenistan Turkish
- Tez No: 993677
- Danışmanlar: PROF. DR. ŞERİF ALİ BOZKAPLAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yüksek lisans tezi olarak hazırlanan bu çalışma Türkiye Türkçesindeki askerlik ile ilgili terimlerin Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Türkmenistan Türkçelerindeki karşılıklarını ve öğretimi ile ilgili örnek alıştırmaları içermektedir. Çalışmanın en önemli amacı Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Türkmenistan'dan Türkiye'ye askerî eğitim almak için gelen askerlere MAP uygulaması ( misafir askerî personel) kapsamında Türkiye Türkçesinde yer alan askerlik ile ilgili terimleri konuştukları Türkçedeki karşılıklarını öğretmektir. Çalışmada, Türkiye Türkçesindeki askerlik ile ilgili terimler Türkçe Sözlük'te (2023), yer alan ask. maddesindeki sözcükler olarak belirlenmiştir. Türkiye'de yayımlanan Azerbaycan Türkçesi, Kazakistan Türkçesi ve Kırgızistan Türkçesi sözlükler incelenmiş ayrıca Türkmenistan Türkçesindeki askerlik ile ilgili sözcükler hakkında yayımlanan bir makale (Cihan, 2023), esas alınmıştır. Çalışmada Türkiye Türkçesindeki askerlik ile ilgili sözcüklerin Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Türkmenistan Türkçelerindeki karşılıklarını gösteren bir sözlük yer almaktadır. Sözlük oluşturulurken Türk Devletleri Teşkilatı öncülüğünde 2024 yılında kabul edilen Ortak Türk Alfabesinde yer alan Xx, Əə, Ññ, Ŭŭ harflerini içeren sözcükler değiştirilmemiştir. Çalışmada Türkiye Türkçesindeki askerlik ile ilgili sözcüklerin Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Türkmenistan Türkçelerindeki karşılıklarını gösteren bir tablo da yer almaktadır. Tabloda Türkiye Türkçesindeki askerlik ile ilgili sözcüklerin Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Türkmenistan Türkçelerindeki karşılıklarını daha kolay bir şekilde bulunması amaçlanmıştır. Sözlük karşılaştırmalı Türk lehçeleri ile ilgili çalışan araştırmacılar için de örnek oluşturacak niteliktedir. Beş Türk lehçesinin karşılaştırıldığı bu çalışma özel gereksinimli Türkçe öğretimi ile ilgili farklı meslek gruplarıyla çalışacak araştırmacılara örnek olacağı kanaatindeyiz.
Özet (Çeviri)
This study, prepared as a master's thesis, includes the equivalents of military-related terms in Turkish from Turkey in Azerbaijani, Kazakh, Kyrgyz, and Turkmen Turkish, along with sample teaching exercises. The primary objective of the study is to teach military-related terms in Turkish from Azerbaijan, Kazakh, Kyrgyz, and Turkmenistan, who have come to Turkey for military training, as part of the MAP (visiting military personnel) program, their corresponding Turkish equivalents. In this study, terms related to military service in Turkish were identified as words in the“ask.”article in the Turkish Dictionary (2023). Azerbaijani, Kazakh, and Kyrgyz Turkish dictionaries published in Turkey were examined, and an article published on words related to military service in Turkmenistan Turkish (Cihan, 2023) was used as a basis. The study includes a dictionary showing the equivalents of military service-related words in Turkish in Azerbaijan, Kazakhstan, Kyrgyzstan, and Turkmenistan. While creating the dictionary, words containing the letters Xx, Əə, Ññ, and Ŭŭ from the Common Turkic Alphabet, adopted in 2024 under the leadership of the Organization of Turkic States, were not changed. The study includes a table showing the equivalents of words related to military service in Turkish from Turkey in Azerbaijan, Kazakhstan, Kyrgyzstan, and Turkmenistan. The table aims to make it easier to find the equivalents of words related to military service in Turkish from Turkey in Azerbaijan, Kazakhstan, Kyrgyzstan, and Turkmenistan. The dictionary will also serve as a model for researchers working on comparative Turkish dialects. We believe that this study, which compares five Turkish dialects, will serve as an example for researchers working with different professional groups in teaching Turkish to children with special needs. Exercises for teaching vocabulary are provided at levels A1, A2, and B1, and tables containing grammar topics students already know at these levels are prepared before the exercises. The exercises are designed to take into account the grammar topics students have learned. The vocabulary exercises are based on the four basic language skills.
Benzer Tezler
- Kırgız Türkçesindeki idari/askeri ünvan ve terimler üzerine bir inceleme
A study on administrative / military titles and terms in Kyrgyz Turki̇sh
BURCU TUNÇAY KARASAKAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Türk Dili ve EdebiyatıNevşehir Hacı Bektaş Veli ÜniversitesiÇağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ÇERİBAŞ
- Ukrayna tarihi romanlarında Türkçe alıntı sözcüklerin kullanımı
The usage of Turkish loan words in Ukrainian historical novels
MARINA SYDORENKO
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Türk Dili ve EdebiyatıAtatürk ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUHARREM DAŞDEMİR
- Usûl-i Ahkâm-ı Sâl-i Âlem (Metin, dil incelemesi, dizin)
Usûl-i Ahkâm-i Sâl-i Âlem (Text, linguistic study, index)
SELİM ÖNLER
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Türk Dili ve EdebiyatıEskişehir Osmangazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. ERDOĞAN BOZ
- Türkiye Türkçesi ve Özbek Türkçesindeki duygu fiillerinin eşdeğerliği
Equivalent of emotional verbs in Turkish and Uzbek Languages
MUSTAFA SAİD ARSLAN
Doktora
Türkçe
2019
Türk Dili ve EdebiyatıKırgızistan-Türkiye Manas ÜniversitesiTürkoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET AYDIN
- Kırgız Türkçesi ve Türkiye Türkçesindeki hayvan adları
Kyrgyz Turkish and animal names in Turkey Turkish
BİLGE ÖZBEY
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Türk Dili ve EdebiyatıMersin ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ TAN