Dindarlık, mükemmeliyetçilik ve obsesif kompulsif bozukluk arasındaki ilişkinin incelenmesi
An examinatino of the relationship between religious, perfectionism and obsessive-compulsive disorder
- Tez No: 993691
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ YUSUF EMRE
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Din, Psychology, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Şırnak Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın temel amacı bireylerin obsesif kompulsif belirtileri (OKB), mükemmeliyetçilik düzeyleri ve dindarlık arasındaki ilişkileri incelemek ve bu değişkenlerin demografik faktörlere göre nasıl farklılaştığını analiz etmektir. OKB, bireylerin istemsiz biçimde yineleyen düşünce ve davranışlar sergilemesiyle karakterize edilen, işlevselliği etkileyebilen yaygın bir psikolojik bozukluktur. Mükemmeliyetçilik ise bireyin kendisine yüksek standartlar koyması, hata yapma korkusu taşıması ve tatmin olma düzeyindeki düşüklükle tanımlanır. Dindarlık ise bireyin inanç sistemine olan bilişsel ve duyuşsal bağlılığı ile davranışsal ibadet pratiklerinden oluşmaktadır. Araştırma nicel bir yaklaşımla yürütülmüş ve 391 katılımcıdan elde edilen veriler SPSS programı ile analiz edilmiştir. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, t-testi, ANOVA ve korelasyon analizleri yapılmıştır. Dindarlık ile mükemmeliyetçiliğin standart ve düzen ile başarı tatminsizliği alt boyutları arasında anlamlı düzeyde pozitif ilişkiler saptanmıştır. OKB ile mükemmeliyetçilik arasında da özellikle sorumluluk, düşünce ve simetri boyutlarında anlamlı pozitif ilişkiler gözlemlenmiştir. Demografik değişkenler açısından yapılan analizlerde bazı alt boyutlarda sınırlı düzeyde farklılıklar saptanmış, ancak bu farklılıklar genel olarak araştırmanın temel değişkenleri arasındaki ilişkileri etkileyecek düzeyde bulunmamıştır. Araştırma genel olarak, bireylerin dindarlık düzeyleri, mükemmeliyetçilik eğilimleri ve obsesif belirtileri arasında çok boyutlu ve karşılıklı ilişkiler bulunduğunu; cinsiyet, medeni durum ve gelir düzeyi gibi demografik değişkenlerin ise bu yapıları yalnızca sınırlı düzeyde etkilediğini ortaya koymuştur. Bu doğrultuda öneriler arasında; psikolojik değerlendirme süreçlerinde bireylerin içsel standartları, dindarlık düzeyleri ve düşünce yapılarına bütüncül yaklaşılması; psikoeğitim programlarında ise özellikle uyumsuz mükemmeliyetçilik ve tatminsizlik eğilimlerine yönelik yapılandırılmış içeriklerin geliştirilmesi yer almaktadır. Ayrıca, gelecekte yapılacak araştırmalarda boylamsal ve kültürlerarası karşılaştırmalı çalışmalara öncelik verilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The main purpose of this study is to examine the relationships between individuals' obsessive–compulsive symptoms (OCD), levels of perfectionism, and religiosity, and to analyze how these variables differ by demographic factors. OCD is a common psychological disorder characterized by involuntary repetitive thoughts and behaviors that can impair functioning. Perfectionism is defined by individuals setting high standards for themselves, fearing making mistakes, and experiencing low levels of satisfaction. Religiosity consists of individuals' cognitive and emotional commitment to their belief system as well as their behavioral worship practices. The research was conducted using a quantitative approach, and data obtained from 391 participants were analyzed using the SPSS program. Descriptive statistics, t-tests, ANOVA, and correlation analyses were used in the data analysis. Significant positive relationships were found between religiosity and the“standards and order”and“dissatisfaction with achievement”sub-dimensions of perfectionism. Significant positive relationships were also observed between OCD and perfectionism, particularly in the responsibility, thoughts, and symmetry dimensions. In analyses conducted regarding demographic variables, limited differences were found in some sub-dimensions; however, these differences were not substantial enough to affect the main relationships among the study variables. Overall, the study revealed that individuals' levels of religiosity, perfectionistic tendencies, and obsessive symptoms have multidimensional and reciprocal relationships, while demographic variables such as gender, marital status, and income level influence these structures only to a limited degree. Accordingly, the study recommends adopting a holistic approach to individuals' internal standards, levels of religiosity, and patterns of thought during psychological assessment processes, and developing structured content in psychoeducation programs that specifically targets maladaptive perfectionism and tendencies toward dissatisfaction. Additionally, it is suggested that future research prioritize longitudinal and cross-cultural comparative studies.
Benzer Tezler
- A comprehensive model for obsessive-compulsive disorder symptoms: A cross-cultural investigation of cognitive and other vulnerability factors
Obsessif-kompulsif bozukluk semptomları için kapsamlı bir model: Bilişsel ve diğer yatkınlık faktörlerının kültürlerarası incelenmesi
ORÇUN YORULMAZ
Doktora
İngilizce
2007
PsikolojiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. TULİN GENÇÖZ
- A cross-cultural investigation of obsessive compulsive disorder symptomatology: The role of religiosity and religious affiliation
Obsesif-kompulsif bozukluk semptomatolojisinin kültürlerarası incelenmesi: Din ve dindarlığın rolü
MÜJGAN ALTIN
Doktora
İngilizce
2009
PsikolojiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiPsikoloji Bölümü
PROF. DR. NURAY A. KARANCI
- Mükemmeliyetçilik ve dindarlık ilişkisi üzerine bir araştırma
A research on the relationship between perfectionism and religiosity
NURİMAN KARAYİĞİT
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
PsikolojiAtatürk ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FARUK KARACA
- Yetişkin bireylerde mükemmeliyetçiliğin Tanrı tasavvurları ve benlik saygısı ile ilişkisi üzerine bir araştırma
A study on the relationship of perfectionism with God conceptions and self-esteem in adult individuals
BEYZA NUR KAHRAMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinSakarya ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE ŞENTEPE LOKMANOĞLU
- Üniversite öğrencilerinde enneagram kişilik tipi ve dindarlık arasındaki ilişki
The relationship between enneagram personality type and religiosity in university students
ALİ YÜKSEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
PsikolojiAtatürk ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUHAMMED KIZILGEÇİT