Modern iş dünyasında liderlik yaklaşımlarının çalışan bağlılığı ve psikolojik iyi oluş üzerindeki etkisi: Dönüşümcü, otantik ve hizmetkar liderlik üzerine karşılaştırmalı bir analiz
The impact of leadership approaches on employee engagement and psychological well-being in the modern business world: A comparative analysis of transformational, authentic, and servant leadership
- Tez No: 993724
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET FATİH VARLI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Dönüşümcü liderlik, Hizmetkar liderlik, Liderlik modelleri, Otantik liderlik, Psikolojik iyi oluş, Çalışan değer önermesi, Çalışan katılımı, Çalışan sadakati, Çalışanları elde tutma, Transformational leadership, Servant leadership, Leadership models, Authentic leadership, Psychological well being, Employer value proposition, Employee engagement, Employee loyalty, Employee retention
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Topkapı Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
2010 sonrası iş dünyasında öne çıkan dönüşümcü, otantik ve hizmetkâr liderlik yaklaşımlarının çalışan bağlılığı ve psikolojik iyi oluş üzerindeki etkilerini incelemektir. Araştırma, Türkiye'de perakende, e-ticaret ve hizmet sektörlerinde görev yapan 412 çalışan üzerinde gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar, online anket yoluyla ulaşılan ve geçerlik-güvenirliği daha önce Türkçe'ye uyarlanmış olan beş farklı ölçeğe yanıt vermiştir: Dönüşümcü Liderlik Ölçeği (MLQ-5X kısa form), Otantik Liderlik Ölçeği (ALQ), Hizmetkâr Liderlik Ölçeği (SLQ), İşe Tutulma Ölçeği (UWES-6) ve Psikolojik İyi Oluş Ölçeği (Ryff-PWB). Elde edilen veriler SPSS 26 ve AMOS 24 programları kullanılarak analiz edilmiştir. Korelasyon analizi, tanımlayıcı istatistikler, Cronbach Alpha güvenirlik katsayıları ve yapısal eşitlik modellemesi ile değişkenler arasındaki ilişkiler test edilmiştir. Bulgular, dönüşümcü, otantik ve hizmetkâr liderliğin çalışan bağlılığı ve psikolojik iyi oluş üzerinde anlamlı ve pozitif etkiler yarattığını göstermiştir. Özellikle dönüşümcü liderlik ile işe tutulma arasında orta düzeyde pozitif ilişki, otantik liderlik ile psikolojik iyi oluş arasında ise anlamlı bir bağ bulunmuştur. Hizmetkâr liderlik ise her iki değişken üzerinde de etkili olmuştur. Ayrıca, kuşaklar (X, Y ve Z) arasında liderlik algılarında ve bağlılık düzeylerinde anlamlı farklılıklar gözlenmiştir. Y ve Z kuşakları, daha katılımcı, şeffaf ve destekleyici liderlik stillerini tercih etmektedir. Pandemi sonrası yaygınlaşan hibrit ve uzaktan çalışma modelleri ile birlikte çalışanların liderlerinden beklentileri değişmiş, duygusal bağlılıktan çok, değer ve anlam temelli bir bağlılık biçimi ön plana çıkmıştır. Araştırmanın sonucunda, çağdaş liderlik yaklaşımlarının yalnızca yönetsel başarı değil, aynı zamanda bireylerin iş yaşamında ruhsal denge, motivasyon ve üretkenlik düzeyleri açısından da belirleyici bir faktör olduğu ortaya konmuştur. Elde edilen bulgular, liderlik gelişimi, insan kaynakları politikaları ve örgütsel stratejiler açısından önemli çıkarımlar sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the impact of transformational, authentic, and servant leadership approaches, which have gained prominence in the post-2010 business environment, on employee engagement and psychological well-being. The research was conducted on a sample of 412 employees working in the retail, e-commerce, and service sectors in Türkiye. Participants responded to five different scales that had previously been adapted and validated in Turkish: the Transformational Leadership Questionnaire (MLQ-5X short form), the Authentic Leadership Questionnaire (ALQ), the Servant Leadership Scale (SLQ), the Utrecht Work Engagement Scale (UWES-6), and the Psychological Well-Being Scale (Ryff-PWB). The data were analyzed using SPSS 26 and AMOS 24 software packages. Correlation analysis, descriptive statistics, Cronbach's alpha reliability coefficients, and structural equation modeling were employed to test the relationships between variables. The findings indicate that transformational, authentic, and servant leadership styles have significant and positive effects on both employee engagement and psychological well-being. Notably, a moderate positive relationship was observed between transformational leadership and work engagement, while authentic leadership showed a meaningful correlation with psychological well-being. Servant leadership was also found to be influential on both variables. Furthermore, significant differences were observed in leadership perception and engagement levels among generations (X, Y, and Z). Generations Y and Z preferred more participative, transparent, and supportive leadership styles. With the widespread adoption of hybrid and remote working models in the post-pandemic era, employees' expectations from their leaders have evolved, shifting the focus from emotional to value- and meaning-based commitment. The results of the study demonstrate that contemporary leadership approaches not only contribute to managerial success but also play a critical role in maintaining individuals' psychological balance, motivation, and productivity at work. These findings offer valuable insights for leadership development, human resource policies, and strategic organizational management.
Benzer Tezler
- Hizmetkar liderliğin örgütsel vatandaşlık davranışı oluşumundaki rolü: Torbalı Ticaret Odası örneği
The role of servant leadership on organizational citizenship behaviour: The example of Torbali Commercial Chamber
ALİOSMAN KESGİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Halkla İlişkilerEge ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MÜJDE KER DİNCER
- Yeni nesil liderlik yaklaşımlarının tasavvuf öğretisiyle mukayesesi
Comparison of new generation leadership approaches with sufi thought
YELİZ MERDAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
DinÜsküdar ÜniversitesiTasavvuf Kültürü ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. REŞAT ÖNGÖREN
- Dijital liderlik anlayışının yenilik performansına etkisinde örgütsel çevikliğin aracı rolü: Bir araştırma
The mediating role of organizational agility in the effect of digital leadership understanding on innovation performance. A research
SERPİL DEREÇİÇEK
- Çalışma hayatında arketipsel liderlik modeli: Türkiye örneği
Archetypal leadership model at work: Turkey case
BURAK YAVUZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriMarmara ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKHAN GÜLLÜ
- Âyetullah Humeynî'nin sünnîliğe bakışı
Ayatollah Khomeini's perspective on sunnism
MUSTAFA YÜCE
Doktora
Türkçe
2025
DinRecep Tayyip Erdoğan ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET İSHAK DEMİR