Kahramanmaraş, Gaziantep ve Adıyaman illeri Antep fıstığı alanlarında böcek faunasının belirlenmesi, Suturaspis pistaciae (Lindinger, 1906) (Hemiptera: Sternorrhyncha: Diaspididae) ve Capnodis cariosa (Pallas, 1776) (Coleoptera: Buprestidae)'nin popülasyon takibi ve doğal düşmanlarının saptanması
Determination of insect fauna in pistachio areas of Kahramanmaras, Gaziantep and Adiyaman provinces, population monitoring of Suturaspis pistaciae (Lindinger, 1906) (Hemiptera: Sternorrhyncha: Diaspididae) and Capnodis cariosa (Pallas, 1776) (Coleoptera: Buprestidae) and determination of their natural enemies
- Tez No: 993752
- Danışmanlar: PROF. DR. MAHMUT MURAT ASLAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Kahramanmaraş (Onikişubat, Pazarcık ve Türkoğlu), Gaziantep (Araban, Karkamış ve Yavuzeli) ve Adıyaman (Besni, Gölbaşı ve Tut) illerinde bulunan Antep fıstığı üretim alanlarında böcek faunası ile Suturaspis pistaciae (Lindinger, 1906) ve Capnodis cariosa (Pallas, 1776)'nın popülasyon takibi ve doğal düşmanlarının belirlenmesi amacıyla 2022-2025 yılları arasında yürütülmüştür. Çalışma sonucunda, Antep fıstığı alanlarında 9'u cins düzeyinde olmak üzere toplam 178 böcek türü tespit edilmiştir. Bu belirlenen böcekler arasından 89 tür zararlı, 69 tür avcı, 20 tür ise parazitoit olarak saptanmıştır. Bu türlerden Trichoferus pistacivorus sp. nov. (Coleoptera: Cerambycidae) dünya için ilk kayıt ve Tettigometra pantherina Horváth, 1891 (Hemiptera: Auchenorrhyncha: Tettigometridae) ise Türkiye faunası için ilk kez tespit edilmiştir. Ayrıca, toplam 22 tür ülkemizdeki Antep fıstığı alanlarında zararlı olarak ilk kez kaydedilmiştir. Çalışmada zararlılar arasında en önemli türler Suturaspis pistaciae ve Capnodis cariosa olarak belirlenmiştir. S. pistaciae'nın Antep fıstığı ağacının farklı organlarındaki popülasyon değişimini belirlemek için her ağaçtan 15-20 cm uzunluğunda sürgün (toplam 20 adet), 4 adet bileşik yaprak (toplam 40 adet) ve 20 meyve (toplam 200 adet) örneği alınmıştır. Çalışma sonucunda zararlının 2023 ve 2024 yıllarında en yüksek popülasyon yoğunluğuna Gaziantep ili Karkamış ilçesi Teketaşı köyünde ve en düşük popülasyon yoğunluğuna ise Gaziantep ili Araban ilçesi Emirhaydar köyünde tespit edilmiştir. Suturaspis pistaciae'nın en yüksek parazitlenme oranı 2023 yılında %7.56 ve 2024 yılında %10.45 ile Gaziantep ilinin Karkamış ilçesindeki Teketaşı köyünde tespit edilmiştir. En düşük parazitlenme oranı ise 2023 yılında Kahramanmaraş ili Pazarcık ilçesi Tilkiler köyünde %0.53, 2024 yılında %0.75 olarak saptanmıştır. Suturaspis pistaciae'in predatörü olarak Coleoptera takımı Coccinellidae familyasına bağlı 25 tür, Cybocephalidae familyasına bağlı 1 tür (cins düzeyinde), Hemiptera takımı Anthocoridae familyasına bağlı 5 tür, Miridae familyasına bağlı 1 tür, Neuroptera takımı Chrysopidae familyasına bağlı 3 tür olarak belirlenmiştir. Suturaspis pistaciae'in ergin parazitoiti olarak Pteroptrix sp., (Hymenoptera: Aphelinidae), Camptoptera sp., Erythmelus sp., Polynema sp., (Hymenoptera: Mymaridae) ve Chartocerus sp., (Hymenoptera: Signiphoridae) olarak elde edilmiştir. Antep fıstığı bahçelerinde 2023-2025 yılları arasında Capnodis cariosa ergin yoğunluğu, Kahramanmaraş'ta 21, Gaziantep'te 8 ve Adıyaman ilinde ise 17 adet ergin toplanmıştır. Capnodis cariosa ergin parazitoitleri olarak Megaselia scalaris (Loew, 1866) (Diptera: Phoridae) belirlenmiş ve Capnodis cariosa üzerine yumurta bırakan Sarcophila meridionalis (Verves, 1982) (Diptera: Sarcophagidae) ilk kez bu çalışmada saptanmıştır. Ayrıca, entomopatojen fungus olan Beauveria bassiana (Bals.-Criv.) Vuill.'nın doğal koşullarda Capnodis cariosa üzerindeki etkinliği ilk defa bu çalışmayla belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted between 2022 and 2025 in pistachio production areas in Kahramanmaraş (Onikişubat, Pazarcık, and Türkoğlu), Gaziantep (Araban, Karkamış, and Yavuzeli), and Adıyaman (Besni, Gölbaşı, and Tut) provinces to monitor the insect fauna and populations of Suturaspis pistaciae (Lindinger, 1906) and Capnodis cariosa (Pallas, 1776), and to identify their natural enemies. As a result of the study, a total of 178 insect species were identified in pistachio fields, 9 of which were at the genus level. Of these identified insects, 89 species were pests, 69 species were predators, and 20 species were parasitoids. Among these species, Trichoferus pistacivorus sp. nov. (Coleoptera: Cerambycidae) was recorded for the world for the first time, and Tettigometra pantherina Horváth, 1891 (Hemiptera: Auchenorrhyncha: Tettigometridae) was identified for the first time in the Turkish fauna. In addition, 22 species were recorded for the first time as pests in pistachio orchards in our country. The most important pest species identified in this study were Suturaspis pistaciae and Capnodis cariosa. To determine the population changes of Suturaspis pistaciae in different organs of the pistachio tree, 15-20 cm long shoots (total 20 samples), 4 compound leaves (total 40 samples), and 20 fruits (total 200 samples) were taken from each tree. The study revealed that the highest pest population density in 2023 and 2024 was in Teketaşı village of Karkamış district, Gaziantep province, and the lowest was in Emirhaydar village of Araban district, Gaziantep province. The highest parasitism rate of Suturaspis pistaciae was detected in Teketaşı village of Karkamış district, Gaziantep province, with 7.56% in 2023 and 10.45% in 2024. The lowest parasitism rate was found in Tilkiler village of Pazarcık district, Kahramanmaraş province, with 0.53% in 2023 and 0.75% in 2024. The predators of Suturaspis pistaciae were identified as 25 species from the Coccinellidae family of the Coleoptera order, 1 species from the Cybocephalidae family (at the genus level), 5 species from the Anthocoridae family of the Hemiptera order, 1 species from the Miridae family, and 3 species from the Chrysopidae family of the Neuroptera order. The adult parasitoids of Suturaspis pistaciae were identified as Pteroptrix sp. (Hymenoptera: Aphelinidae), Camptoptera sp., Erythmelus sp., Polynema sp. (Hymenoptera: Mymaridae), and Chartocerus sp. (Hymenoptera: Signiphoridae). In pistachio orchards in Gaziantep between 2023 and 2025, adult Capnodis cariosa densities were recorded as follows: 21 in Kahramanmaraş, 8 in Gaziantep, and 17 in Adıyaman. Megaselia scalaris (Loew, 1866) (Diptera: Phoridae) was identified as a parasitoid of adult Capnodis cariosa, and Sarcophila meridionalis (Verves, 1982) (Diptera: Sarcophagidae), which lays eggs on Capnodis cariosa, was detected for the first time in this study. Furthermore, the effectiveness of the entomopathogenic fungi Beauveria bassiana (Bals.-Criv.) Vuill. on Capnodis cariosa under natural conditions was determined for the first time in this study.
Benzer Tezler
- Antepfıstığı alanlarında zararlı olan meyve iç güvesi schineidereria ( recurvaria) pistaciicola (danil.) (Lepidoptera: Gelechiidae)'nin bazı biyolojik özellikleri ve doğal düşmanlarının belirlenmesi üzerinde çalışmalar
Determination of natural enemies and some biological characteristic of pistachio fruit moth schineidereria (recurvaria) pistaciicola (danil.) (lepidoptera:gelechiidae) in pistachio growing areas
SERPİL KARADAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2001
ZiraatKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CAFER MART
- Türkiye'de mevsimlik tarım işçilerinin çalışma yaşamı: Gaziantep'te fıstık toplama işçileri örneği
The working life of seasonal agricultural workers in Turkey: The example of peanut collecting workers in Gaziantep
DİLEK TİRYAKİ YENİLMEZ
Doktora
Türkçe
2024
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriİstanbul ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEKİ PARLAK
- Kahramanmaraş, Adıyaman ve Gaziantep illeri sert çekirdekli meyve ağaçlarında zararlı Curculionoidea (Coleoptera) türlerinin tespiti
Detection of harmful Curculionoidea (Coleoptera) species and in stone core fruit trees of Kahramanmaraş, Adıyaman Gaziantep provinces
KEVSER SABANCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
ZiraatKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
PROF. DR. M. MURAT ASLAN
- Kahramanmaraş, Adıyaman ve Gaziantep illerinde buğdağ ürününe karışan yabancı ot tohumlarının belirlenmesi üzerine araştırmalar
Investigation of weed seeds in wheat grain in Kahramanmaraş, Adıyaman and Gaziantep
ZEKERİYA KANTARCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
ZoolojiKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. NİHAT TURSUN
- 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş deprem serisini başlatan olay: Mw 7.0 Narlı Depremi ve yüzey deformasyonu
February 6, 2023, the event that initiated the Kahramanmaraş earthquake series: Mw 7.0 Narlı Earthquake and its surface deformation
HAVVA NESLİHAN KIRAY CANİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Jeoloji Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CENGİZ ZABCI