DKAB derslerinde tarihi şahsiyet temelli etkinliklerin ortaokul öğrencilerinin değer kazanımına etkisi: Nitel bir araştırma
The effect of historical figure-based activities in DKAB lessons on middle school students' value acquisition: A qualitative research
- Tez No: 994018
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ YUNUS EMRE TEMİZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Din Psikolojisi, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi, Sosyal ve Kültürel Etkinlikler, Değer Kazanımı, Tarihî Şahsiyetler, Psychology of Religion, Religious Culture and Ethics, Social and Cultural Activities, Value Acquisition, Historical Figures
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İnönü Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi (DKAB) dersi“Din, Ahlak ve Değerler”alanı çerçevesinde yürütülen tarihî şahsiyet temelli sosyal ve kültürel etkinliklerin, ortaokul öğrencilerinin değer kazanım süreçleri üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde fenomenolojik (olgubilim) desen kullanılarak yapılandırılmıştır. Çalışma kapsamındaki etkinlikler, DKAB öğretim programı esas alınarak, Millî Eğitim Bakanlığı Din Öğretimi Genel Müdürlüğü (DÖGM) tarafından hazırlanan kılavuzlar doğrultusunda planlanmıştır. Bu doğrultuda seçilen Mevlâna, Seyit Onbaşı ve Arif Nihat Asya üzerine yapılandırılan etkinlikler düzenlenmiştir. Çalışmanın verileri, 2024-2025 eğitim yılında Uşak/Merkez'de 26 gönüllü öğrenci ile yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla elde edilmiştir. Veriler, etkinlik öncesi ve sonrası yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla elde edilmiş; toplanan verilerin çözümlenmesinde ise içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırma bulguları, tarihi şahsiyet merkezli etkinliklerin, öğrencilerin bu figürlerin temsil ettiği değerleri anlamlandırmasında ve içselleştirmesinde stratejik bir rol oynadığını ortaya koymuştur. Katılımcıların özellikle vatanseverlik, fedakârlık, hoşgörü ve sorumluluk gibi değerleri zihinlerinde daha somut hale getirdikleri ve bu değerleri gündelik yaşam pratikleriyle ilişkilendirmeye başladıkları gözlemlenmiştir. Ayrıca sosyal ve kültürel etkinliklerin, öğrencilerin derse yönelik ilgisini arttırdığı, empati kurma ve toplumsal duyarlılık geliştirme becerilerine olumlu katkı sağladığı tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlar, DKAB derslerinde teorik bilginin somut modeller üzerinden sunulmasının, değer aktarımının kalıcılığı açısından kritik öneme sahip olduğunu göstermektedir. Bu çalışma, tarihi şahsiyet odaklı etkinliklerin eğitim sürecindeki işlevselliğine dair somut bir model sunarak değerler eğitimi ve din psikolojisi alanındaki nitel literatüre katkı sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the impact of historical figure-based social and cultural activities conducted within the framework of the“Religion, Ethics, and Values”area of the Religious Culture and Ethics (DKAB) course on the value acquisition processes of middle school students. The study was structured using a phenomenological (phenomenology) design within the framework of a qualitative research approach. The activities within the scope of the study were planned based on the DKAB teaching program and in line with the guidelines prepared by the Ministry of National Education's Directorate General of Religious Education (DÖGM). Activities structured around Mevlâna, Seyit Onbaşı, and Arif Nihat Asya were organized in this direction. The data for the study were obtained through semi-structured interviews with 26 volunteer students in Uşak/Merkez during the 2024-2025 academic year. The data were obtained through semi-structured interviews conducted before and after the activities, and content analysis was used to analyze the collected data. Research findings reveal that historical figure-centered activities play a strategic role in students' understanding and internalization of the values represented by these figures. It has been observed that participants have made values such as patriotism, sacrifice, tolerance, and responsibility more concrete in their minds and have begun to relate these values to their daily life practices. In addition, it has been determined that social and cultural activities increase students' interest in the course and contribute positively to their empathy and social awareness skills. The results obtained show that presenting theoretical knowledge through concrete models in DKAB courses is of critical importance in terms of the permanence of value transfer. This study contributes to the qualitative literature in the fields of values education and religious psychology by presenting a concrete model of the functionality of historical figure-focused activities in the educational process.
Benzer Tezler
- Seçmeli derslere gelinen süreçte Türkiye'de din eğitimi politikalarında paradigma değişimi (Temel dini bilgiler dersi örneği)
Paradigm shift in religious education policies in the process of elective courses in Turkey (Primary religious course sample)
SABAHATTİN BALA
Doktora
Türkçe
2020
DinDicle ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DAVUT IŞIKDOĞAN
- Çoğulculuk açısından Alevilere göre din eğitimi ve öğretimi
Religious education and teaching from pluralism point of view in terms of Alevis
NURULLAH BORA
- İlköğretim din kültürü ve ahlak bilgisi öğretiminin mevzuat ve program gelişimi (19492005)
The laws and developing of teachings for the culture of religion and ethics for primary school between (1949-2005)
PERİHAN KARA
- Alevi yetkililerin örgün ve yaygın din eğitimine bakış ve beklentileri (İstanbul örneği)
The wiev and expectations of Alevi authorities on formal and non-formal religious education (The case of Istanbul)
RÜMEYSA GÖRGÜN BAKIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BANU GÜRER
- Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi öğretmenlerinin 21. yüzyıl becerileri, teknolojik pedagojik alan bilgileri ve öğretme motivasyonları arasındaki ilişkilerin incelenmesi
The relationship between Religious Culture and Ethics teachers' 21st century skills, technological pedagogical content knowledge and teaching motivation
GÜLSEHER YURTCU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimDüzce ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OSMAN AKTAN