Hz. Muhammed'in (sav) tekamülünün tefsirden izlemi (et-Tefsîrü'l-Hadîs örneği)
Tracing the Prophet Muhammad's development through tafsir (The case of al-Tafsirul Hadith)
- Tez No: 994242
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ARSLAN KARAOĞLAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İnsanlık için hayat prensipleri ortaya koyan Kur'ân'ın tefsiri, muhataplarınca hayatî önem arz etmektedir. Kur'ân'ı Kerim'i Allah Teâlâ'nın muradına uygun olarak anlamak amacıyla sahâbeden Hz. Muhammed'e (sav) yöneltilen sorular, tefsirin henüz Hz. Peygamber zamanındayken doğmasına vesile olmuştur. İlk müfessir Hz. Peygamber'in (sav) yaşayan Kur'ân olmasından hareketle Kur'ân-ı Kerim ile desteklenip eğitildiği ve hayatının tefsirde önemli bir yeri olduğu apaçık bir gerçektir. Bu bağlamda çalışmanın ana hedefi, Hz. Muhammed (sav) ve onun vahiy ile bağlantısını doğru tanımlamak için yazılmış olan İzzet Derveze'nin (ö. 1984) et-Tefsiru'l Hadîs isimli tefsiri örneğinde Resulullah'ın tekamülünü araştırmaktır. Bu çalışma, bir giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümü; çalışmanın amacı, kapsamı, metodu, önemi ve çalışma için yapılan literatür taramasını içermektedir. Birinci bölümde tekamülden kastın daha iyi anlaşılabilmesi amacıyla tekamül kavramının etimolojisi, tekamülle ilişkili ve eş anlamlı kavramlar irdelenerek nüansları üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde Derveze'nin telif ettiği et-Tefsîrü'l-Hadîs isimli tefsirde Hz. Muhammed'in tekamülüne dair değerlendirme ve analizlere yer verilmiştir. Çalışmanın önemini; et-Tefsîrü'l-Hadîs isimli tefsirin alanında nüzûl sırasına göre ilk yazılan eser olması, söz konusu tefsir özelinde Hz. Peygamber'in tekamülünü inceleyen müstakil, etraflı ve derinlikli bir araştırmaya rastlanmamış olması ve tekamül konusuyla alakalı tefsir ilmi çerçevesinde kapsamlı tez çalışmalarıyla karşılaşılmaması ortaya koymaktadır. Hz. Cebrail'in öğreticiliğinde Kur'ân, muhataplarının şahsiyetini olgunlaştırmaya çalışan bir eğitmendir. Hz. Muhammed'in (sav) âyetler inmeye başlamadan öncesinde var olan vasıflarına tebliğ, tebyin, tezkiye, temsil, talim, teşri gibi sorumluklarla beraber yenileri eklenmiştir. Kur'ân'daki tefekkür, idrak, tedebbür, marifetullah, muhabbetullah, iman, tevekkül, tebliğ, ibadet, ahlak, muamelat ve nefsin eğitimine dair uygulamaların; vahyin hem taşıyıcısı hem yaşayanı olan Hz. Peygamber'in tekamülü için bir eğitim metoduna dönüştüğü düşünülmektedir. Çalışmadaki amaç; Hz. Peygamber'in vahiy gibi ağır bir yükle muhatap olmadan önce, muhatap olduğu sırada ve yirmi üç yıl boyunca geçirdiği süreci tahlil etmek, ahlâkını Kur'ân'ın övdüğü Hz. Muhammed'in beşerî yönüyle insanlığa her manadaki örnekliğini vurgulamak ve tefsir alanındaki bu eksikliğe mütevazi bir katkı sağlamaktır. Literatür taraması yöntemi ile yapılan çalışmada betimsel içerik analizi yapılmış ve çalışma sadece et-Tefsîrü'l-Hadîs eserinde kabul edilen nüzûl sırası tertibi ile sınırlandırılmıştır.
Özet (Çeviri)
The interpretation of the Qur'an, which sets forth the principles of life for humanity, is of vital importance to its audience. Questions addressed to the Prophet Muhammad (peace be upon him) by his companions, with the aim of understanding the Holy Qur'an in accordance with Allah's will, led to the emergence of interpretation even during the time of the Prophet. It is a clear fact that the first exegete, the Prophet (pbuh), was supported and educated by the Holy Qur'an, based on his being the living Qur'an, and that his life has an important place in exegesis. In this context, the main objective of this study is to examine the development of the Messenger of Allah in the example of the tafsir entitled al-Tafsirul Hadith by Izzet Darwazah (d. 1984), which was written to correctly define the Prophet Muhammad (pbuh) and his connection with revelation. This study consists of an introduction and two chapters. The introduction section covers the purpose, scope, methodology, significance, and literature review of the study. The first chapter examines the etymology of the concept of development and related and synonymous concepts, focusing on their nuances to better understand what is meant by development. The second chapter presents evaluations and analyses of the development of the Prophet Muhammad in the tafsir entitled al-Tafsirul Hadith, authored by Darwazah. The significance of this work lies in the fact that the fact that the exegesis entitled al-Tafsirul Hadith is the first work written in its field in order of revelation, that no independent, comprehensive and in-depth research examining the development of the Prophet has been found in the context of this particular exegesis, and that no comprehensive thesis studies related to the subject of development have been encountered within the framework of exegesis science. Under the guidance of the Archangel Gabriel, the Qur'an is an educator that seeks to refine the character of its audience. New responsibilities were added to the qualities that the Prophet Muhammad (pbuh) possessed before the verses began to be revealed, such as conveying, explaining, purifying, representing, teaching, and legislating. It is thought that the practices in the Qur'an concerning contemplation, comprehension, reflection, knowledge of Allah, love of Allah, faith, trust, communication, worship, morality, social relations, and education of the self were transformed into a method of education for the development of the Prophet, who was both the bearer and the living embodiment of revelation. The aim of this study is to analyse the process that the Prophet Muhammad underwent before and during his encounter with the heavy burden of revelation, and throughout the twenty-three years that followed; to emphasise his exemplary nature in every sense for humanity through the human aspect of Muhammad, whose character is praised in the Qur'an; and to make a modest contribution to this gap in the field of exegesis. The study, conducted using the literature review method, employs descriptive content analysis and is limited to the order of revelation accepted in the work al-Tafsirul Hadith.
Benzer Tezler
- Hz. Muhammed'in (SAV) eğitim anlayışının günümüz öğretmen ve öğrencileri açısından algılanışı ve uygulanabilirliği
The perception and applicability of prophet Muhammad's (PBUH) educational philosophy from the perspective of today's teachers and students
MELİKE ÜSTÜNEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve Öğretimİbn Haldun ÜniversitesiEğitim Kurumları İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ADEM YURDUNKULU
- Peygamberlerin mesajındaki bütünlük açısından Saff suresi tefsiri ve Hz. Muhammed (Sav)`in durumu
The Interpretation of sura 'Saff' on point of wholeness and unity of the massages of the prophats and the state of prophat Mohammed
CELİL KİRAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2000
DinMarmara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. EMİN IŞIK
- Zorluk ve sıkıntıların aşılmasında manevi destek (İnşirah Suresi örneğinde Hz. Muhammed (sav)'in hayatı)
Spiritual support to overcome difficulty and distress (Prophet Mohammad's (sav) life in example of -al-Inshiráh)
AYŞEGÜL KARAPINAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
DinEskişehir Osmangazi ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA NACİ KULA
- Kamu yönetiminde siyasal liderlik ve bir siyasal liderlik örneği olarak Hz. Muhammed (SAV)
Political leadership in public administration and Muhammad (SAW) as a paradigm of political leadership
AHMET AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Siyasal BilimlerDicle ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. HÜSEYİN ŞEYHANLIOĞLU
- Hadisler ışığında Hz. peygamberin (SAV) inzâr yönü
Inzâr in hadiths (Warnings in hadiths) prophet Muhammed's approach of inzar (His being cautionary and intimidating)
OSMAN DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
DinAtatürk ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİHAT YATKIN