Yatırım tahkiminde sınai mülkiyet haklarının korunması
Protection of industrial property rights in investment arbitration
- Tez No: 994297
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ OSMAN BUĞRA BEYDOĞAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sınai mülkiyet hakları, maddi olmayan malvarlığı değerleri olarak, marka, patent, endüstriyel tasarım, coğrafi işaret ve benzeri unsurları kapsamakta; ulusal hukuk sistemlerinde olduğu kadar uluslararası yatırım hukuku bağlamında da korunmaktadır. Uluslararası yatırım anlaşmaları,“yatırım”tanımı içerisine sınai mülkiyet haklarını da dâhil ederek, bu hakların ihlali iddialarının yatırım tahkimi yoluyla çözümlenmesine imkân tanımaktadır. Bu bağlamda, yabancı yatırımcılar, ev sahibi devletin eylem veya düzenlemelerinin sınai mülkiyet hakları üzerindeki etkilerini doğrudan uluslararası tahkim mercilerine taşıyabilmektedir. Bu çalışma, sınai mülkiyet haklarının yatırım tahkimindeki korunma biçimlerini, kavramsal, normatif ve uygulamalı boyutlarıyla incelemektedir. İlk olarak; sınai mülkiyetin hukukî mahiyeti, kuramsal çerçevesi ele alınmıştır. Ardından uluslararası yatırım uyuşmazlıklarında öne çıkan çözüm yöntemi olan tahkim ele alınarak sınai mülkiyet haklarının tahkime elverişliliği konusuna değinilmiştir. Sınai mülkiyetin uluslararası nitelik kazanmasında etkisi olan ikili yatırım anlaşmaları, çok taraflı yatırım anlaşmaları ve serbest ticaret anlaşmalarında mercek altına alınmıştır. ICSID ve UNCITRAL gibi tahkim mekanizmalarına değinilerek, ilgili içtihatlar ve özellikle Philip Morris v. Uruguay, Eli Lilly v. Canada gibi davalar üzerinden sınai mülkiyet analiz edilmiştir. Araştırmada nitel araştırma yöntemine uygun olarak normatif bir yaklaşım benimsenmiş; anlaşma metinleri, tahkim kararları ve doktrindeki görüşler karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, sınai mülkiyet haklarının yatırım tahkimi kapsamında korunmasının, yatırımcıların hak arama yollarını güçlendirdiği, ancak ev sahibi devletlerin düzenleme yetkisini belirli ölçüde sınırlayabildiği sonucunu ortaya koymaktadır. Bu durum, yatırımcı menfaatleri ile kamu yararı arasındaki denge sorununu, doktrinde ve içtihatlarda tartışmalı bir alan olarak gündeme getirmektedir.
Özet (Çeviri)
Industrial property rights, as intangible patrimonial assets, encompass trademarks, patents, industrial designs, geographical indications, and related categories. These rights are safeguarded not only under domestic legal systems but also within the framework of international investment law. By recognising industrial property within the definition of“investment,”international investment agreements enable foreign investors to bring claims concerning alleged infringements before international arbitral tribunals. This thesis examines, from a doctrinal and comparative perspective, the protection of industrial property rights in investment arbitration. It first outlines the legal nature and theoretical basis of such rights, then analyses their arbitrability within mechanisms such as ICSID and UNCITRAL, with reference to pertinent jurisprudence including Philip Morris v. Uruguay and Eli Lilly v. Canada. It also considers the role of bilateral and multilateral investment treaties, as well as free trade agreements, in the internationalisation of industrial property. The findings indicate that while investment arbitration strengthens the enforceability of industrial property rights, it may also constrain the host State's regulatory authority, raising a persistent tension between investor protection and the public interest in both doctrine and arbitral practice.
Benzer Tezler
- Internet domain name infringements within the framework of unfair competition law and WIPO ICANN UDRP procedure
İnternet alan adı ihlallerinin haksız rekabet hukuku kapsamında incelenmesi ve WIPO ICANN UDRP prosedürü
GÖKÇE HİLAL ALDEMİR
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Hukukİstanbul Medeniyet ÜniversitesiÖzel Hukuk Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ECE DENİZ GÜNAY
- Fikri mülkiyet haklarının uluslararası yatırım tahkimine konu olması
Intellectual property rights being subject to international investment arbitration
BANU FATMA GÜNARSLAN
- Kitle sporunun teşviki açısından tesis politikaları Afyon ili uygulaması
Başlık çevirisi yok
ÇETİN ÖZDİLEK
- Global enerji piyasaları ve borsa endeksleri arasındaki ampirik ilişkiler: BİST örneği
Empirical relationships between global energy markets and stock exchange indices: The case of BIST
MERVE KARAHALİL
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
EnerjiZonguldak Bülent Ecevit Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HARUN NASIR
- Finansal sistemin ekonomik kalkınmadaki yeri“Türk finansal sistemi örneği”
Başlık çevirisi yok
METİN TOPRAK