Edirne il merkezindeki yaşlılarda düşme ve risk faktörleri
Falls and risk factors among older adults in the city center of Edirne
- Tez No: 994325
- Danışmanlar: PROF. DR. SERDAR ÖZTORA
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Geriatri, Aile Hekimliği, Geriatrics, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Yaşlı, Prevalans, Polifarmasi, Düşme, Elderly, Prevalance, Polypharmacy, Falls
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Trakya Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yaşlılarda düşmeler önemli bir halk sağlığı sorunu olup mortalite ve morbiditenin başlıca nedenleri arasında yer almaktadır. Bu nedenle düşme ve düşmeye bağlı risk faktörlerinin belirlenmesi, düşme gibi önlenebilir sağlık sorunlarının azaltılması ve sağlıklı yaşlanma hedeflerine katkı sağlaması açısından büyük önem taşımaktadır. Bu çalışma 65 yaş ve üstü bireylerde düşme ve düşmeye bağlı risk faktörlerini araştırmak amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın verileri, 20.10.2025-30.11.2025 tarihleri arasında Edirne il merkezindeki Aile Hekimliği birimlerine başvuran ve katılma kriterlerini karşılayan 65 yaş üstü gönüllü 400 yaşlı bireyden yüzyüze görüşme yöntemi ile uygulanan anketler elde edilmiştir. Anket formunda katılımcıların sosyodemografik özellikleri, kronik hastalıkları, kullandığı ilaçlar, çoklu ilaç kullanımı (polifarmasi), 65 yaşından sonra ve son bir yılda düşme öyküsü, düşmenin gerçekleştiği yer, düşme sonucu yaralanma durumu ve alınan düşme önlemlerinin sorgulandığı 35 soru yer almaktadır. Çalışmamızda 65 yaş üstü düşme prevelansı %62,8, son bir yılda düşme prevalansı %35,5 olarak bulunmuştur. 65 yaş üstünde düşme öyküsünün kadınlarda, bekar/dul bireylerde, yalnız yaşayanlarda, polifarmasi saptananlarda ve özellikle hipertansiyon ve diyabetes mellitus gibi kronik hastalığı bulunanlarda daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Ayrıca antihipertansif, oral antidiyabetik, insülin, antikoagülan, kardiyoselektif beta bloker ve proton pompa inhibitörü kullananlarda düşme öyküsü anlamlı olarak daha sık görülmüştür. 65 yaşından sonra düşme sayısı ise kadınlarda, bekar/dul bireylerde, düşük eğitim düzeyine sahip olanlarda, polifarmasi saptananlarda, kalp hastalığı, demans, diyabetes mellitus, hipertansiyon, obezite, inkontinans ve vertigo gibi kronik hastalığı bulunanlarda artmıştır. İlaç grupları açısından bakıldığında; antihipertansif, oral antidiyabetik, insülin, antikoagülan, bronkodilatör ve proton pompa inhibitörü kullananlarda arttığı belirlenmiştir. Yapılan çok değişkenli regresyon analizinde; yaş arttıkça düşme öyküsü olasılığının %18 arttığı, yalnız yaşayan bireylerde düşme öyküsü yaşama olasılığı yalnız yaşamayanlara göre yaklaşık 2 kat (%93) daha yüksek olduğu ve ilaç sayısındaki her bir artışın düşme riskini %32 artırdığı belirlenmiştir. Çalışmamızdan ortaya çıkan sonuç ve öneriler doğrultusunda; düşmelerin önlenmesinde birinci basamak sağlık hizmetlerinde yaşlı bireylere yönelik eğitimin, çevresel düzenlemelerin ve risk faktörlerinin kontrolünü içeren çok yönlü bir yaklaşımın gerekliliği ortaya çıkmaktadır. Aile hekimleri, yaşlı bireylere bütüncül ve biyopsikososyal bir bakış açısıyla yaklaşarak gereksiz ilaç kullanımının önlenmesi, ilaçların düzenli ve doğru kullanımının izlenmesi, ev içi çevresel risklerin değerlendirilmesi ile eğitim ve danışmanlık hizmetlerinin sunulması gibi alanlarda önemli bir sorumluluk taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
Falls among older adults are an important public health issue and constitute one of the leading causes of mortality and morbidity in this population. Identifying falls and fall-related risk factors is therefore crucial for reducing preventable health problems such as falls and contributing to healthy aging. This study was conducted to investigate falls and associated risk factors in individuals aged 65 years and older. Data were collected between 20.10.2025 and 30.11.2025 through face-to-face interviews using a structured questionnaire administered to 400 voluntary older adults aged 65 years and above who attended Family Medicine units in the central district of Edirne and met the inclusion criteria. The 35-item questionnaire included questions on sociodemographic characteristics, chronic diseases, medications used, polypharmacy, fall history after age 65 and within the last year, location of the fall, fall-related injuries, and preventive measures taken to avoid falls. In our study, the prevalence of falls after age 65 was 62.8%, while the prevalence of falls within the last year was 35.5%. Fall history was more common among women, single/widowed individuals, those living alone, those with polypharmacy, and individuals with chronic diseases such as hypertension and diabetes mellitus. Fall history was also significantly more frequent among those using antihypertensives, oral antidiabetics, insulin, anticoagulants, cardioselective beta-blockers, and proton-pump inhibitors. The number of falls after age 65 was higher among women, single/widowed individuals, those with low educational level, individuals with polypharmacy, and those with chronic diseases such as heart disease, dementia, diabetes mellitus, hypertension, obesity, incontinence, and vertigo. Regarding medication groups, fall frequency increased among users of antihypertensives, oral antidiabetics, insulin, anticoagulants, bronchodilators, and proton-pump inhibitor drugs. Multivariate regression analysis showed that the likelihood of having a fall increased by 18% with each additional year of age, was approximately twice as high (93% higher) in individuals living alone compared to those not living alone, and increased by 32% for each additional medication used. Based on the findings and implications of this study, it is evident that preventing falls among older adults requires a comprehensive and multifactorial approach within primary healthcare services, encompassing education, environmental modifications, and systematic management of risk factors. Family physicians hold a key role in this process by adopting biopsychosocial perspective, preventing unnecessary medication use, ensuring appropritate and regular drug adherence, assessing home-based environmental risks, and delivering structured education and counseling services to older individuals.
Benzer Tezler
- Edirne il merkezindeki yaşlılarda aile fonksiyonelliği ve etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of family functionality and affecting factors of the elderly in Edirne provincial center
SEVGİ AKYOL DURGUN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiTrakya ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖNDER SEZER
- Edirne il merkezindeki yaşlılarda kırılganlık ve fiziksel aktivite ilişkisi
The relationship between frailty and physical activity in elderly in Edirne city center
SİNAN DOĞRU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiTrakya ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖNDER SEZER
- Edirne İl merkezindeki aile sağlığı merkezlerinde görevli hekimlerin yaşlılarda fonksiyonel durum değerlendirmesi hakkında bilgi ve tutumları
The knowledge and attitudes of family physicians about functional assesment of elderly people who work in the family health center in Edirne City center
ALP CENK YILMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Aile HekimliğiTrakya ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞE ÇAYLAN
- Edirne il merkezinde yaşayan yaşlılarda istismar riskinin ve etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of the abuse risk and affecting factors in elderly living in edirne city center
CEYDA AKBAŞ ATAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Aile HekimliğiTrakya ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. ÖNDER SEZER
- Edirne il merkezinde yaşayan yaşlılarda sosyal desteğin yaşam kalitesine etkisi
The effect of social support on the quality of life of elderly people living in the city center of Edirne
SELMA NEDZHMI NEDZHIB
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiTrakya ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERDAR ÖZTORA