Reşîd Rızâ'da bilgi ve nübüvvet
Knowledge and prophethood in Rashid Rida
- Tez No: 994455
- Danışmanlar: PROF. DR. YUSUF ŞEVKİ YAVUZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Reşid Rıza, Reşid Rıza
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Kelam Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çağdaş İslam düşüncesinin, temelde iki büyük problemden kaynaklandığı söylenebilir. Bunlardan ilki, askeri müdahaleler, sömürgecilik, yenilgiler, işgaller ve oryantalistlerin İslam'ı yıpratıcı yorumlarının yol açtığı yetersizlik hissi diğeri ise, Aydınlanma felsefesi ile Batı Avrupa'da değişen ve kabul gören yeni bilgi ve bilim anlayışıdır. Reşîd Rızâ Müslümanların Batı kaynaklı maruz kaldığı askeri, siyasi, fikri problemleri çözmesinin ve İslam dünyasının ayakta kalmasının dinin yeniden yorumlanması ile mümkün olacağını düşünmektedir. Dinin yeniden yorumlanması fikrinin merkezinde ise bilgi ve nübüvvet yer almaktadır. Bu çalışma çağdaş İslam düşüncesinin öncü bir şahsiyeti olan, Mecelletü'l-Menâr dergisi sahibi Reşîd Rızâ'nın (ö. 1935) bilgi ve nübüvvet anlayışını tespit etmeye çalışmaktadır. Nübüvvet anlayışını doğru tespit edebilmek için Rıza'nın bilgi tanımı ve tasnifi, akıl-nakil, din-bilim ilişkisine yönelik görüşleri önem arz etmektedir. Bu sebeple tezin muhtevasına bilgi bahsi eklenmiştir. Çağdaş İslam düşüncesinin ortaya çıkmasına sebep olan unsurlar Reşîd Rızâ'nın nübüvvet anlayışına tesir etmektedir. Uluhiyet konularında selefi bir anlayışa sahip olan Reşîd Rızâ nübüvvet konularında oldukça modernisttir. Bu durum Hz. Peygamber'in nübüvvetini ispat ve mucize telakkisinde açığa çıkmaktadır. Batı'nın hâkim bilim anlayışı daha rasyonel bir dil ve üslup kullanmasına sebep olmaktadır. İspat muhatapların kabulleri doğrultusunda yapılmakta ve bu durum mevcut nübüvvet anlayışını şekillendirmektedir. Reşîd Rızâ nübüvvetin geleneksel yorumlarını“akıl, bilim ve Kur'an'ın sarih nasları”süzgecinden geçirerek, hurafelerden arındırılmış, modern çağın idrakine hitap eden rasyonel bir nübüvvet anlayışı inşa etmeye çalışmıştır.
Özet (Çeviri)
It can be said that contemporary Islamic thought is fundamentally caused by two major problems. The first of these is the feeling of inadequacy caused by military interventions, colonialism, defeats, occupations and the destructive interpretations of Islam by orientalists. The other is the new understanding of knowledge and science that changed and was accepted in Western Europe with the philosophy of Enlightenment. Rashid Rida believes that the solution of the military, political and intellectual problems that Muslims are exposed to from the West and the survival of the Islamic world will be possible through the reinterpretation of religion. At the center of the idea of reinterpreting religion is prophethood. This study attempts to determine the understanding of prophethood of Rashid Rida (d. 1935), the owner of Majallat al-Manar, a pioneer figure of contemporary Islamic thought. In order to correctly determine the understanding of prophethood, Rida's views on the definition and classification of knowledge, reason-transmission, and religion-science relations are important. For this reason, the subject of knowledge has been added to the content of the thesis. The elements that led to the emergence of contemporary Islamic thought affect Rashid Rida's understanding of prophethood. Rashid Rida's criticisms of the current understanding of prophethood partially overlap with orientalist claims. From another perspective, the dominant scientific understanding of the West causes him to use a more rational language and style. Rashid Rida, who has a Salafi understanding of divinity, is quite rational in matters of prophethood. This situation is revealed in his perception of the proof and miracle of the Prophet's prophethood. The proof is made in line with the acceptance of the addressees, and this situation shapes the current understanding of prophethood.
Benzer Tezler
- Rahmetullah ve pfander örneğinde islam Hristiyan polemiği
Başlık çevirisi yok
İBRAHİM YENİÇAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
DinKaradeniz Teknik ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SALİH SABRİ YAVUZ
- Modern dönem bilgi anlayışları ve Menâr tefsiri
Modern era understandings of knowledge and Manār tafsīr
GÜNNUR SABANCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinDokuz Eylül ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUAMMER ERBAŞ
- Reşid Rızâ'nın Tefsîru'l-Menâr adlı eserinde yahudiliğe yaklaşımı
Approachment of Rashid Rida to Judaism in his work Tafsir al-Manar
ŞENOL KUTLUAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
DinÇukurova ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ERTUĞRUL DÖNER
- Neo-Selefilik ekolünün hadis-sünnet anlayışı (Reşîd Rızâ örneği)
Understanding of the neo-Salafiyya school's hadith-sunnah (Rasid Riza example)
MUSTAFA AYDIN
Doktora
Türkçe
2018
DinÇukurova ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUHAMMET YILMAZ
- Mûnis Harezmî & Rızâ Âgehî, Firdevsü'l-İkbâl [380b-460a] (Giriş, transkripsiyonlu metin, dil-yazım özellikleri, dizin-sözlük, tıpkıbasım)
Mûnis Harezmî & Rızâ Âgehî, Firdevsü'l-İkbâl [380b-460a] (Introduction, transcriptional text, language-spelling features, index-dictionary, facsimile)
ERHAN ÇAKIR
Doktora
Türkçe
2024
Türk Dili ve EdebiyatıKocaeli ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MÜNEVVER TEKCAN