Geri Dön

İnsülin direnci nedenli metformin kullanımının tiroid nodülleri üzerine etkisi

The effect of metformin therapy for insulin resistance on thyroid nodules

PDF İndir

  1. Tez No: 994519
  2. Yazar: CEREN HASRET ÖZEN
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. MEHMET YAMAK
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: İç Hastalıkları, Internal diseases
  6. Anahtar Kelimeler: Metformin, insülin direnci, tiroid nodülü, IGF-1, Metformin, insulin resistance, thyroid nodule, IGF-1
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
  10. Enstitü: İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi
  11. Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: İnsülin direnci, yalnızca glukoz homeostazında bozulma ile sınırlı kalmayan, hiperinsülinemi ve artmış insülin benzeri büyüme faktörü-1 (IGF-1) aktivitesi aracılığıyla hücresel proliferasyon süreçlerini etkileyebilen bir durumdur. İnsülin/IGF-1 sinyal iletiminin artışı, tiroid folikül hücrelerinde proliferatif yanıtı güçlendirerek nodül oluşumu ve büyümesine katkıda bulunabilir. Son yıllarda tiroid nodüllerinin gelişiminde metabolik faktörlerin rolü giderek daha fazla araştırılmaktadır. Metformin; insülin duyarlılığını artırmasının yanı sıra hepatik glukoz üretimini azaltması ve hücresel büyüme ile ilişkili sinyal yollarını baskılaması yoluyla potansiyel antiproliferatif özellikler gösterebilmektedir. Bu çalışmada, insülin direnci tanısı bulunan bireylerde metformin tedavisinin tiroid nodül hacmi üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi ve bu etkinin metabolik parametrelerle ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya 01/01/2024–31/07/2025 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları, Tiroid ve Endokrinoloji polikliniklerine başvuran ve insülin direnci tanısı alan erişkin hastalar retrospektif olarak dahil edildi. Çalışmaya dahil edilen hastaların demografik verileri (yaş ve cinsiyet) kaydedildi. Metabolik değerlendirme kapsamında hastaların ilk başvuru anındaki ve 6 aylık takip süresi sonundaki açlık plazma glukozu, HbA1c, açlık insülin düzeyi ve HOMA-IR değerleri analiz edildi. İnflamatuvar belirteçler olarak C-reaktif protein (CRP) ve ferritin düzeyleri değerlendirildi. Tiroid fonksiyon testleri (TSH, serbest T3, serbest T4), tiroid otoantikorları (anti-tiroid peroksidaz [Anti-TPO], anti-tiroglobulin [Anti-Tg]) ve serum insülin benzeri büyüme faktörü-1 (IGF-1) düzeyleri incelendi. Tiroid ultrasonografi raporları kullanılarak nodül varlığı, nodül sayısı ve nodül hacmi ölçümleri kaydedildi. Tiroid nodül hacimleri, ilk başvuru anı ile 6. ay kontrolü arasında karşılaştırıldı. İnsülin direnci olan hastalar metformin tedavisi kullanan ve kullanmayan olmak üzere iki gruba ayrıldı. Metformin kullanan ve kullanmayan gruplar arasında ilk başvuru ve 6. ay verileri karşılaştırılarak metformin tedavisinin tiroid nodül hacmi ve ilişkili metabolik parametreler üzerindeki etkisi analiz edildi. İstatistiksel analizlerde p<0,05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Bulgular: 6 aylık takip sonunda metformin kullanan grupta; HOMA-IR (p=0,024), Açlık İnsülini (p=0,042) ve Anti-TPO (p=0,021) düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı azalma saptanmıştır. Ayrıca serbest T4 düzeylerinde anlamlı artış (p=0,008) izlenmiştir. Metformin kullanmayan grupta ise bu parametrelerde 6. ayda istatistiksel olarak anlamlı bir değişim gözlenmemiştir (p>0,05). Metformin kullanan grupta nodül boyutu ilk başvuruda 12.6 ± 8.5 mm iken, 6. ayda 11.7 ± 6.8 mm olarak saptanmıştır. Bu değişim istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (Wilcoxon testi, p=0.257). Kontrol grubunda ise nodül boyutu ilk başvuruda 13.0 ± 5.8 mm iken, 6. ayda 12.7 ± 6.3 mm olarak ölçülmüş olup, bu değişim de istatistiksel olarak anlamlı değildir (Wilcoxon testi, p=0.388). Sonuç: Altı aylık takip süreci sonunda metformin tedavisi, insülin direnci bulunan hastalarda açlık insülini ve HOMA-IR değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı iyileşme sağlamıştır (p<0,05). Metformin kullanan grupta Anti-TPO düzeylerinde anlamlı bir azalma saptanmış (p=0,021), kontrol grubunda ise bu değişim istatistiksel anlamlılık düzeyine ulaşmamıştır. Tiroid fonksiyonları açısından TSH düzeyleri her iki grupta da stabil seyretmiş; metformin grubunda serbest T4 düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı artış izlenmiştir (p=0,008). Tiroid nodül boyutları her iki grupta da sayısal olarak azalmış olmakla birlikte, grup içi değişimler istatistiksel olarak anlamlı değildir. Bu bulgular, metforminin insülin direnci ile ilişkili metabolik parametrelerde iyileşme sağladığını ve Anti-TPO düzeylerindeki azalmayla birlikte tiroid parametreleri üzerinde olumlu yönde bir etki gösterebileceğini düşündürmektedir. Metforminin tiroid nodül morfolojisi üzerindeki uzun dönem etkilerinin netleştirilebilmesi için daha uzun süreli ve prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır.

Özet (Çeviri)

Aim: Insulin resistance (IR) is a condition that extends beyond impaired glucose homeostasis and may influence cellular proliferation processes through hyperinsulinemia and increased insulin-like growth factor-1 (IGF-1) activity. Enhanced insulin/IGF-1 signaling may potentiate proliferative responses in thyroid follicular cells, thereby contributing to thyroid nodule formation and growth. In recent years, the role of metabolic factors in the development of thyroid nodules has been increasingly investigated. Metformin, in addition to improving insulin sensitivity and reducing hepatic glucose production, may exert potential antiproliferative effects through suppression of signaling pathways associated with cellular growth. The aim of this study was to evaluate the effect of metformin therapy on thyroid nodule size in individuals diagnosed with insulin resistance and to examine its association with metabolic parameters. Materials and methods: This retrospective study included adult patients diagnosed with insulin resistance who presented to the Internal Medicine, Thyroid and Endocrinology outpatient clinics of University of Health Sciences Haseki Training and Research Hospital between 01/01/2024 and 31/07/2025. Demographic data (age and sex) were recorded. Metabolic assessment included fasting plasma glucose, HbA1c, fasting insulin levels, and HOMA-IR values at baseline and at the end of the 6-month follow-up period. Inflammatory markers including C-reactive protein (CRP) and ferritin were evaluated. Thyroid function tests (TSH, free T3, free T4), thyroid autoantibodies (anti-thyroid peroxidase [anti-TPO], anti-thyroglobulin [anti-Tg]), and serum insulin-like growth factor-1 (IGF-1) levels were analyzed. Thyroid ultrasonography reports were used to record nodule presence, number of nodules, and nodule volume measurements. Thyroid nodule sizes were compared between baseline and the 6-month follow-up. Patients with insulin resistance were divided into two groups: those receiving metformin therapy and those not receiving metformin. Baseline and 6-month data were compared between groups to analyze the effect of metformin therapy on thyroid nodule size and related metabolic parameters. A p value <0.05 was considered statistically significant. Results: At the end of the 6-month follow-up, statistically significant decreases were observed in the metformin-treated group in HOMA-IR (p=0.024), fasting insulin (p=0.042), and Anti-TPO (p=0.021) levels. In addition, a statistically significant increase in free T4 levels was detected (p=0.008). In the non-metformin group, no statistically significant changes were observed in these parameters at 6 months (p>0.05).In the metformin-treated group, the mean thyroid nodule size was 12.6 ± 8.5 mm at baseline and 11.7 ± 6.8 mm at 6 months. This change was not statistically significant (Wilcoxon test, p=0.257). In the control group, the mean nodule size was 13.0 ± 5.8 mm at baseline and 12.7 ± 6.3 mm at 6 months; this change was also not statistically significant (Wilcoxon test, p=0.388). Conclusion: At the end of the six-month follow-up period, metformin treatment resulted in statistically significant improvement in fasting insulin and HOMA-IR levels in patients with insulin resistance (p<0.05). A significant decrease in Anti-TPO levels was observed in the metformin-treated group (p=0.021), whereas this change did not reach statistical significance in the control group. In terms of thyroid function, TSH levels remained stable in both groups; however, a statistically significant increase in free T4 levels was detected in the metformin group (p=0.008).Although thyroid nodule sizes numerically decreased in both groups, the within-group changes were not statistically significant. These findings suggest that metformin improves metabolic parameters associated with insulin resistance and may exert a favorable effect on thyroid parameters, as reflected by the reduction in Anti-TPO levels. Further long-term prospective studies are needed to clarify the effects of metformin on thyroid nodule morphology.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    484707

    Polikistik over sendromunda metformin, myoinositol ve metformin myoinositol kombine tedavilerinin etkilerinin retrospektif olarak değerlendirilmesi

    Başlık çevirisi yok

    CEYDA ETLEÇ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    Kadın Hastalıkları ve DoğumAkdeniz Üniversitesi

    Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MEHMET SAKINCI

  2. Tez No

    414808

    Insülin direnci olan obez adölesanlarda metformin tedavisinin etkinliğinin geriye dönük incelenmesi

    Retrospective evaluation of the efficiency of metformin therapy in obese children with insulin resistance

    GİZEM ÇİÇEK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıDokuz Eylül Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ECE BÖBER

  3. Tez No

    669323

    Tip 2 diyabetes mellitus hastalarında metformin ve/veya pioglitazon kullanımının oksidatif strese etkileri

    Effects of metformin and / or pioglitasone use on oxidative stress in type 2 diabetes mellitus patients

    AYŞE TUĞÇENUR TEMİZ GENÇOĞLU

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. İHSAN ATEŞ

  4. Tez No

    547654

    Obez bireylerde insülin direncinin belirlenmesinde C-peptit ve C-peptit indeksi kullanılabilir mi?

    Can c-peptide and c-peptide index be used to determine insulin resistance in obese individuals?

    BURCU DOMAÇ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıklarıİstanbul Medeniyet Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ BÜLENT CAN

  5. Tez No

    424634

    Ankara Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği semt polikliniklerine başvuran metformin kullanan hastalarda vitamin B12 eksikliği görülme sıklığı

    The incidence of vitamin B12 deficiency in the patients taking metformin who applied to Family Medicine clinics of Ankara Ataturk Education and Research Hospital

    PINAR İLHAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    Aile HekimliğiSağlık Bakanlığı

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. AHMET KESKİN

Geri Dön