Devletin dönüşümü bağlamında kalkınma bankacılığı yaklaşımlarının evrimi: İller Bankası örneği
The evolution of development banking approaches in the context of the transformation of the state: The case of Ilbank
- Tez No: 994602
- Danışmanlar: PROF. DR. KEMAL GÖRMEZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Siyasal Bilimler, Political Science
- Anahtar Kelimeler: Devletin Dönüşümü, Kalkınma ve Yatırım Bankacılığı, İller Bankası (İlbank), Transformation of the State, Development and Investment Banking, Ilbank
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Siyaset ve Sosyal Bilimler Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Devletin iktisadi alandaki rolü, 20. yüzyılın son çeyreğinde yaşanan yapısal krizlerle köklü bir paradigma değişimine uğramıştır. II. Dünya Savaşı sonrasının hâkim anlayışı olan ve devleti doğrudan bir hizmet üreticisi olarak konumlandıran Refah Devleti; yerini piyasa mekanizmalarını önceleyen, düzenleyici ve denetleyici fonksiyonların ağırlık kazandığı Post- Keynesyen bir yapıya bırakmıştır. Küresel ölçekte Dünya Bankası gibi aktörlerin yönlendirdiği bu dönüşüm, ulusal kalkınma ve yatırım bankalarının misyonlarını da yeniden tanımlamayı zorunlu kılmıştır. Çalışma, devletin dönüşümünü teorik bir çerçeveye oturttuktan sonra, bu makro değişimin İlbank'a yansımalarına odaklanmaktadır. Çalışmanın ilk bölümünde, müdahaleci devlet anlayışından neoliberal politikalara geçiş süreci ve bu süreçte Dünya Bankası'nın üstlendiği dönüştürücü rol incelenmiştir. İkinci bölümde, İller Bankası'nın tarihsel ve kurumsal yapısı mercek altına alınmıştır. Üçüncü bölümde ise İller Bankasının 2024-2028 stratejik planı çevre ve sürdürülebilirlik ilkeleri ekseninde analiz edilmiş ve Dünya Bankası verileri ile karşılaştırmalı değerlendirmesi yapılmıştır. Araştırma nitel yöntemlerden doküman analizi kullanılarak yürütülmüş; Türkiye'nin On İkinci Kalkınma Planı (2024–2028), İlbank'ın 2024–2028 Stratejik Planı, 2024 Denetim Raporu ve Dünya Bankası'nın resmi kurumsal belgeleri temel inceleme materyalleri olarak değerlendirilmiştir. Analiz, sürdürülebilir kalkınma, dirençli şehirler, iklim değişikliği ile mücadele, uluslararası iş birliği, finansal etkinlik ve kurumsal kapasite başlıkları altında yürütülmüştür. Elde edilen bulgular, İller Bankası'nın sadece bir finansman sağlayıcı değil, aynı zamanda yerel yönetimlerin teknik kapasitesini geliştiren stratejik bir çözüm ortağına evrildiğini göstermektedir. İlbank'ın stratejik önceliklerinin Türkiye'nin kalkınma hedefleriyle yüksek düzeyde uyumlu olduğu tespit edilmiştir; ancak kurumun küresel standartlarda rekabet edebilen modern bir yatırım bankasına dönüşebilmesi için bir takım yapısal dönüşümlerin hayata geçirilmesi gerektiği göze çarpmaktadır.
Özet (Çeviri)
The economic role of the state has undergone a profound paradigm shift due to the structural crises experienced in the last quarter of the 20th century. The welfare state paradigm, the dominant approach of the post-World War II era that positioned the state directly as a service provider, has been replaced by a post-Keynesian framework that prioritizes market mechanisms and emphasizes regulatory and supervisory functions. This transformation, driven globally by actors such as the World Bank, has also necessitated the redefinition of the missions of national development and investment banks. After establishing a theoretical framework for the state's transformation, this study focuses on the implications of this macro-level change on İlbank at the micro level. In the first section of the study, the transition from an interventionist state model to neoliberal policies, along with the transformative role assumed by the World Bank in this process, is examined. In the second section, the historical and institutional structure of İlbank is scrutinized. In the third section, İlbank's 2024–2028 strategic plan is analyzed within the framework of environmental and sustainability principles, and a comparative evaluation is conducted using World Bank data. This qualitative research employs document analysis. Türkiye's Twelfth Development Plan (2024–2028), İlbank's 2024–2028 Strategic Plan, the 2024 Audit Report, and official institutional documents of the World Bank were evaluated as the primary research materials. The analysis was structured around the themes of sustainable development, resilient cities, combating climate change, international cooperation, financial efficiency, and institutional capacity. The findings indicate that İlbank has evolved from being merely a financial provider into a strategic solution partner that enhances the technical capacity of local governments. The analysis reveals that İlbank's strategic priorities are highly aligned with Türkiye's development goals; however, it is evident that a series of structural transformations must be implemented for the institution to evolve into a modern investment bank capable of competing at global standards.
Benzer Tezler
- Türk Cumhuriyetleri`nin ekonomik dönüşüm süreci ve bu süreçte uygulanan iktisat politikaları
The Process of economic transformation in Turkish republics and the economic policies
MEHMET DİKKAYA
- Yeşil teori bağlamında enerji dönüşümü: Almanya örneği (1970-2020)
Energy transformation in the context of green theory: Case of Germany (1970-2020)
EMİNE YEŞİL
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
EnerjiMersin ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AZİME TELLİ
- Türkiye'de sivil bürokratik elitlerin dönüşümü (1960-1980)
Transformation of civil bureaucratic elites in Turkey (1960-1980)
ÖZGÜR ÖNDER
Doktora
Türkçe
2009
Kamu YönetimiGazi ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü
PROF. DR. KEMAL GÖRMEZ
- İktisadi düşüncede doğa kavrayışının eleştirel bir analizi
A critical analysis of the concept of nature in economic thought
KÜRŞAD ATALAY