Geri Dön

Teknoloji ithalatının 2013-2023 döneminde Türkiye'nin toplam ihracatı ve GSYİH'si üzerindeki etkisi

The impact of technology imports on Turkey's total exports and GDP in the period 2013-2023

  1. Tez No: 994775
  2. Yazar: RAFID IBRAHIM SALEH AL-ALI
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. ALİ KONAK
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Ekonomi, Economics
  6. Anahtar Kelimeler: Teknoloji İthalatı, Toplam İhracat, GSYİH, Ekonomik Büyüme, Ar-Ge, Birim Kök Testi, ARDL Modeli, Gecikme Analizi, Technology Import, Total Export, GDP, Economic Growth, R&D, Unit Root Test, ARDL Model, Lag Analysis
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Karabük Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışma, 2013-2023 döneminde Türkiye'nin teknolojik ürün ithalatının toplam ihracat ve Gayri Safi Yurt İçi Hasılası (GSYH) üzerindeki etkilerini incelemektedir. Araştırmanın ilk bölümünde, teknoloji kavramı, gelişimi ve ekonomik yansımaları ele alınmaktadır. İçsel ve dışsal büyüme teorileri bağlamında teknolojinin rolü vurgulanmakta, yüksek, orta-yüksek, orta-düşük ve düşük teknolojili ürün grupları tanıtılmaktadır. İkinci bölümde, Türkiye ekonomisi açısından teknolojik ürün ithalatının ve ihracatının ekonomik etkileri detaylandırılmaktadır. İthalatın ekonomik büyüme, sosyal kalkınma ve yerli sanayi üzerindeki olumsuz etkileri, ayrıca inovasyon ve üretkenlik üzerindeki potansiyel yararları ele alınmaktadır. Özellikle yüksek teknoloji ithalatının toplam ihracata etkisi olumsuz bulunmakta, orta yüksek teknoloji ürünlerinin ise pozitif katkıda bulunduğu ifade edilmektedir. Üçüncü bölümde teknoloji ithalatının (yüksek-orta-yüksek-orta-düşük) Türkiye'nin teknoloji ihracatı üzerindeki etkilerini belirlemek amacıyla birim kök testi (Dickey-Fuller) kullanılmıştır. teknoloji (HT) ithalatının toplam ihracat üzerinde olumsuz etkisi vardır. Bu durum, artan yüksek teknolojili ürün ithalatının yerli üretimi olumsuz etkilediğini ortaya koymaktadır. Orta ve yüksek teknolojili (MET) ithalatın ise toplam ihracat üzerinde olumlu etki sağlaması, bu tür ürünlerin Türkiye'nin ihracat kapasitesini artırabileceğini göstermektedir. Üçüncü bölümde teknoloji ithalatının (yüksek-orta-yüksek-orta-düşük) Türkiye'nin teknoloji ihracatı üzerindeki etkilerini belirlemek amacıyla birim kök testi (Dickey-Fuller) kullanılmıştır. teknoloji (HT) ithalatının toplam ihracat üzerinde olumsuz etkisi vardır. Bu durum, artan yüksek teknolojili ürün ithalatının yerli üretimi olumsuz etkilediğini ortaya koymaktadır. Orta ve yüksek teknolojili (MET) ithalatın ise toplam ihracat üzerinde olumlu etki sağlaması, bu tür ürünlerin Türkiye'nin ihracat kapasitesini artırabileceğini göstermektedir. Daha sonra toplam ihracat modelinin en iyi performansına gecikme 1 ile ulaştığını gösteren VAR modeli için gecikme testi kullanılmış. Daha sonra otoregresif dağılım gecikmesi (ARDL) modeli kullanılmış ve elde edilen sonuçlar yüksek teknoloji ithalatının Türkiye'nin toplam ihracatı uzun vadede olumsuz etkileniyor ancak kısa vadede sadece yüksek teknoloji ithalatının olumlu etkisi olduğu görülüyor. Sınır testinde bu sonuçlar hiçbir değişken arasında uzun dönemli bir ilişkinin olmadığını göstermektedir. Teknoloji ithalatının Türkiye'nin GSYH'sine etkisine ilişkin VAR modeli için gecikme testi yapılmış ve sonuçlar, düşük teknoloji ithalatının Türkiye'nin GSYİH'sı üzerinde önemli bir olumsuz etkiye sahip olduğunu ortaya koymuştur. Sınır testinde yüksek teknoloji ithalatının GSYİH üzerinde önemli bir etkisi olmadığı görülüyor.

Özet (Çeviri)

This study examines the effects of Turkey's technological product imports on total exports and Gross Domestic Product (GDP) in the period 2013-2023. In the first part of the research, the concept of technology, its development and economic reflections are discussed. The role of technology is emphasized in the context of internal and external growth theories, and high, medium-high, medium-low and low-technology product groups are introduced. In the second part, the economic effects of technological product imports and exports in terms of the Turkish economy are detailed. The negative effects of imports on economic growth, social development and domestic industry, as well as the potential benefits on innovation and productivity are discussed. In particular, the effect of high-technology imports on total exports is found to be negative, while medium-high technology products are stated to contribute positively. In the third part, the unit root test (Dickey-Fuller) is used to determine the effects of technology imports (high-medium-high-medium-low) on Turkey's technology exports. technology (HT) imports have a negative effect on total exports. This situation reveals that increasing high-technology product imports negatively affect domestic production. The fact that medium and high-technology (MET) imports have a positive effect on total exports shows that such products can increase Turkey's export capacity. In the third section, unit root test (Dickey-Fuller) was used to determine the effects of technology imports (high-medium-high-medium-low) on Turkey's technology exports. technology (HT) imports have a negative effect on total exports. This situation reveals that increasing high-technology product imports negatively affect domestic production. The fact that medium and high-technology (MET) imports have a positive effect on total exports shows that such products can increase Turkey's export capacity. Then, lag test was used for the VAR model, which showed that the total export model reached its best performance with lag 1. Then, autoregressive distribution lag (ARDL) model was used and the results obtained show that high-technology imports negatively affect Turkey's total exports in the long run, but only high-technology imports have a positive effect in the short run. In the bounds test, these results show that there is no long-run relationship between any variables. Lag test was conducted for the VAR model regarding the impact of technology imports on Turkey's GDP and the results revealed that low technology imports have a significant negative impact on Turkey's GDP. In the bounds test, it is seen that high technology imports do not have a significant impact on GDP.

Benzer Tezler

  1. Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki endüstri içi ticaretin teknoloji yoğunluğuna göre analizi

    An analysis of intra-industry trade between Turkey and the European Union based on technology intensity

    ECEM İLKAY GÜRAL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    EkonomiAnadolu Üniversitesi

    İktisat Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ÖZGÜR TONUS

  2. Global ekonomik politika belirsizliklerinin gelişmekte olan ülkelerin dış ticaret akımlarına etkileri: Panel sVAR analizi

    The effects of global economic policy uncertanities on international trade flows of emerging markets: Panel structural VAR analysis

    ÇAĞLAYAN ASLAN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    EkonometriGazi Üniversitesi

    Ekonometri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ŞENAY AÇIKGÖZ

  3. Türkiyede tekstil ve konfeksiyon sektörünün durumu ve çıkış stratejileri

    Başlık çevirisi yok

    İBRAHİM ÖZGÜR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2006

    Tekstil ve Tekstil MühendisliğiKadir Has Üniversitesi

    Bankacılık Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. HASAN EKEN

  4. «тышкы сооданын кыргызстандын экономикалык өсүшүнө тийгизген таасири»

    Dış ticaretin Kırgızistan'ın ekonomik büyümesine etkisi

    ELNURA TURSUNBEKOVA

    Yüksek Lisans

    Kırgızca

    Kırgızca

    2015

    EkonomiKırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi

    İktisat Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. DAMİRA CAPAROVA