Çek uygulamasında muhatap bankanın hukuki sorumluluğu
The legal liability of the drawee bank in cheque practice
- Tez No: 994865
- Danışmanlar: PROF. DR. ŞABAN KAYIHAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Ticaret Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Özel Hukuk Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çek, özellikle ticari hayatta ve bankacılık sektöründe, ödeme aracı olarak en sık başvurulan kambiyo senetlerinden biridir. Çek işlemlerinin güvenilirliğinin sağlanması, yalnızca ekonomik istikrar açısından değil, aynı zamanda bireysel ve kurumsal aktörler arasındaki güven ilişkilerinin korunması açısından da büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle, Türk Ticaret Kanunu ve 5941 sayılı Çek Kanunu ile çek işlemlerine ilişkin detaylı hükümler ihdas edilmiş; özellikle muhatap bankalara birtakım özel sorumluluklar yüklenmiştir. Türk Hukuku' na göre düzenlenen çekte muhatap sadece“banka”olabileceğinden çek defteri basma yetkisi de münhasıran bankalara tanınmıştır. Bankaların çek işlemlerindeki rolü, yalnızca teknik bir ödeme aracı sağlamakla sınırlı olmayıp çek hamilinin ve üçüncü kişilerin korunmasına yönelik daha geniş kapsamlı yükümlülükleri söz konusudur. Çek işlemleri sırasında bankaların basiretli tacir sıfatına uygun şekilde hareket etmeleri beklenmekte; çek hesabı açılması, çek defteri verilmesi ve çekin ibrazı aşamalarında özen ve dikkat yükümlülüğü altında bulundukları kabul edilmektedir. Bu çalışmada, banka vekili olarak edinilen mesleki tecrübelerden de yararlanılarak, çek işlemlerinde muhatap bankanın hukukî sorumluluğu bankacılık uygulamaları ve uygulamada karşılaşılan sorunlar da ele alınarak incelenmiştir. Çalışmanın ilk bölümünde, çek kavramı ile çekin unsurları açıklanmış; devamında ise bankaların çek hesabı açma, çek defteri verme ve çekin ibrazına ilişkin yükümlülükleri doktrin ve yargı kararları ışığında detaylı bir biçimde ele alınmıştır. Son olarak, anılan yükümlülüklerin ihlali hâlinde ortaya çıkabilecek uyuşmazlıklarda muhatap bankanın hukukî sorumluluğu, öğretideki görüşler ve yargı içtihatları çerçevesinde değerlendirilmeye tabi tutulmuştur.
Özet (Çeviri)
The cheque, particularly in commercial life and the banking sector, is one of the most frequently used negotiable instruments as a means of payment. Ensuring the reliability of cheque transactions is of great importance not only for economic stability but also for the protection of trust relationships between individual and corporate actors. Therefore, the Turkish Commercial Code and Law No. 5941 on Cheques have introduced detailed regulations regarding cheque transactions, assigning specific obligations especially to the drawee banks. According to Turkish Law, only“banks”may act as drawees in cheque transactions, thus the authority to issue cheque books is exclusively granted to banks. The role of banks in cheque transactions is not limited to providing a mere technical payment mechanism; it also encompasses broad obligations aimed at protecting cheque holders and third parties. During cheque operations, banks are expected to act in accordance with the diligence standard required of a prudent merchant, and they are under a duty of care particularly in the processes of opening cheque accounts, issuing cheque books, and presenting cheques for payment. In this study, the legal liability of the drawee bank is examined while taking into account banking practices and problems faced in such practice, drawing upon professional experiences gained as legal counsel for banks. In the first part of the study, the concept and elements of a cheque are explained; subsequently, the obligations of banks regarding the opening of cheque accounts, the issuance of cheque books, and the presentation of cheques are analyzed in detail in light of doctrinal views and judicial decisions. Finally, in cases where these obligations are breached, the legal responsibility of the drawee bank is evaluated within the framework of scholarly opinions and judicial precedents.
Benzer Tezler
- 3167 sayılı Kanuna göre bankanın yükümlülükleri ve ceza sorumluluğu
Başlık çevirisi yok
AHMET ATA UZUNER
Yüksek Lisans
Türkçe
1994
Hukukİstanbul ÜniversitesiMali Hukuk Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KÖKSAL BAYRAKTAR
- Contribution a la recherche d'un cadre juridique pour un droit international de laconcurrence plus efficace
Daha etkin bir uluslararası rekabet için hukuki çerçeve arayışı
ALİ CENK KESKİN
Doktora
Fransızca
2009
HukukGalatasaray ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
PROF. DR. JEAN MARC SOREL
PROF. DR. HALİL ERCÜMENT ERDEM
- Avrupa Birliği bölgesel politikaları ve Türkiye'de uygulanabilirliği: Serhat Kalkınma Ajansı üzerne bir inceleme
Regional development agencies in the European Union and applicability in Turkey: An evaluation of Serhat Development Agency
ZEYNEP CEYLİN ECER
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Kamu YönetimiArdahan ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ONUR AKÇAKAYA
- Transvezikal prostatektomilerde bupivakain ve ropivakain ile yapılan kombine spino-epidural anestezinin stres yanıt ve postoperatif analjezik gereksinimine etkileri
The comparison of the effects of ropivacaine and bupivacaine with combined spinal-epidural technique on stress response and postoperative analgesia in patients undergoing transvesical prostatectomy
IŞIL GÜLAY İLTAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2001
Anestezi ve ReanimasyonAnkara ÜniversitesiAnesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
PROF.DR. FİLİZ TÜZÜNER