İbrahim Tûkân'ın şiirlerindeki temaların Filistin edebiyatındaki yeri ve önemi
The place and importance of the themes in Ibrahim Tuqan's poetry within Palestinian literature
- Tez No: 994914
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HALİS DEDE
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dilbilim, Din, Doğu Dilleri ve Edebiyatı, Linguistics, Religion, Eastern Linguistics and Literature
- Anahtar Kelimeler: Arap Dili ve Belağatı, İbrahim Tûkân, Filistin Direniş Edebiyatı, Filistin Şiiri, Millî Kimlik, Direniş, Vatan Sevgisi, Arabic Language and Rhetoric, Ibrāhīm Ṭūqān, Palestinian Resistance Literature, Palestinian Poetry, National Identity, Resistance, Love of Homeland
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Uşak Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Filistin edebiyatının önde gelen isimlerinden biri kabul edilen İbrahim Tûkân'ın (1905–1941) şiirlerinde işlenen temaları incelemeyi amaçlamaktadır. İngiliz Mandası döneminde kaleme aldığı eserlerinde Tûkân, vatan sevgisi, millî kimlik, direniş, özgürlük arayışı, toplumsal eleştiri ile birlikte umut ve sabır gibi çeşitli temaları dile getirerek Filistin halkının ortak hafızasında kalıcı bir yer edinmiştir. Araştırmada, Filistin edebiyatının genel görünümüne ve şairin hayatına kısaca değinildikten sonra Tûkân'ın şiirlerindeki temalar“genel”ve“özel”olmak üzere iki ana başlık altında incelenmiştir. Genel temalar; vatan ve yurt sevgisi, özgürlük, toplumsal uyanış ve adalet arayışı gibi konuları kapsarken; özel temalar Kudüs, kahramanlık ve fedakârlık, manda yönetimi, Balfour Deklarasyonu, sürgün, şehitlik ve Arap toplumlarına yönelik uyanış çağrısı gibi tarihî ve politik meseleleri kapsamaktadır. Çalışmada nitel araştırma yöntemi tercih edilmiş; metin merkezli ve tematik analizden yararlanılmıştır. Ayrıca, edebiyat sosyolojisi ile tarihsel bağlam incelemesi bir arada kullanılarak Tûkân'ın şiirleri, yaşadığı dönemin siyasî, kültürel ve toplumsal gerçeklikleri içerisinde değerlendirilmiştir. Araştırmanın temelini şairin divanındaki şiirleri oluşturmuştur. Bunlara ek olarak biyografik ve eleştirel kaynaklardan da faydalanılmıştır. Araştırma sonuçları, Tûkân'ın şiirlerinde ele aldığı temaların modern Filistin şiirine yön verdiğini ve Arap edebiyatında geniş bir etki alanı oluşturduğunu göstermektedir. Sonuç olarak, İbrahim Tûkân'ın şiirleri Filistin direniş edebiyatının erken dönem örneklerinden biri olarak değerlendirilebilir. Ayrıca sonraki kuşak şairleri üzerinde derin etkiler bıraktığı anlaşılmaktadır. Şairin temaları, yalnızca Filistin halkının özgürlük mücadelesini yansıtmakla kalmayıp aynı zamanda Arap dünyasının ortak direniş ve umutlarını da ifade etmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the themes in the poetry of Ibrāhīm Tūqān (1905–1941), who is considered one of the leading figures of Palestinian literature. During the British Mandate period, Tūqān addressed themes such as patriotism, national identity, resistance, the quest for freedom, social criticism, as well as hope and patience, thereby securing a lasting place in the collective memory of the Palestinian people. After providing a brief overview of Palestinian literature and the poet's life, the study analyzes the themes in Tūqān's works under two categories: general and specific. General themes include homeland and patriotism, freedom, social awakening, and the pursuit of justice, while specific themes focus on Jerusalem, heroism and sacrifice, the Mandate administration, the Balfour Declaration, exile, martyrdom, and the call for the awakening of Arab nations. The research adopts a qualitative methodology, employing text-centered and thematic analysis. Furthermore, literary sociology and historical contextualization are applied together to interpret Tūqān's poetry within the political, cultural, and social realities of his time. The main corpus consists of the poet's dīwān, supported by biographical and critical sources. The findings demonstrate that the themes in Tūqān's poetry shaped modern Palestinian poetry to a significant extent and generated resonance within the wider Arab literary sphere. In conclusion, Ibrāhīm Tūqān's poetry represents an early form of Palestinian resistance literature and reveals a profound influence on later generations of poets. His themes not only reflect the Palestinian people's struggle for freedom but also embody the shared resistance and aspirations of the broader Arab world.
Benzer Tezler
- Âşık Gamgüder: Hayatı, sanatı, eserleri
Ashik Gamgüder: His life, art, poems
MEHMET ZEKİ KILIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Türk Dili ve EdebiyatıSelçuk ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
ÖĞR. GÖR. AZİZ AYVA
- Necip Fazıl Kısakürek'in şiirlerindeki değişimlerin incelenmesi
Investigation of changes in Necip Fazıl Kısakürek's poems
İBRAHİM KAVAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Türk Dili ve EdebiyatıFırat ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN AYAN
- Satı Bey'in eğitimle ilgili görüşleri ışığında II. Meşrutiyet sonrası çocuk şiirlerinin değerler eğitimi açısından incelenmesi
Within the light of Satı Bey's views on education, the examination of the children poetry -after II. Constitutional period- in terms of values education
DENİZ IŞIKOĞLU
Doktora
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimAtatürk ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. LOKMAN TURAN
- Hakîm Nedîm ed-Dâvûdî'nin şiirlerinde kaside yapısı
Başlık çevirisi yok
MOHSIN WAHEED IBRAHIM IBRAHIM
Yüksek Lisans
Arapça
2017
DinYüzüncü Yıl ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ŞİRİN ÇIKAR
- İbrahim Tûkân'ın şiirlerinde bedî sanatlar
Artists in the poems of Ibrahim Tukan
SOUHA ALABDO
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Dinİstanbul ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ADEM YERİNDE