Öğretmenlerin iş stresi ile işe yabancılaşma arasındaki ilişkinin incelenmesi
An examination of the relationship between teachers' job stress and work alienation
- Tez No: 994938
- Danışmanlar: PROF. DR. AYDIN BALYER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, resmi okullarda görev yapan öğretmenlerin iş stresi ile işe yabancılaşma düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. Nicel araştırma yönteminin kullanıldığı çalışmada, değişkenler arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında İstanbul ili Sarıyer, Kağıthane ve Ümraniye ilçelerinde görev yapan öğretmenler oluşturmaktadır. Bu doğrultuda araştırmanın örneklemini tabakalı örnekleme yoluyla belirlenmiş 370 öğretmen oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında; Kişisel bilgi formu, A İş Stresi Ölçeği-20 ve İşe Yabancılaşma Ölçeği kullanılmıştır. Veriler SPSS programı ile analiz edilmiştir. Verilerin analizinde frekans, yüzde, aritmetik ortalama, bağımsız örneklem t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve Pearson korelasyon analizi uygulanmıştır. Araştırma bulgularına göre, öğretmenlerin iş stresi düzeylerinin“orta”seviyede olduğu tespit edilmiştir. İşe yabancılaşma alt boyutları incelendiğinde, öğretmenlerin en yüksek yabancılaşmayı okula yabancılaşma, en düşük yabancılaşmayı ise anlamsızlık boyutunda yaşadıkları belirlenmiştir. Demografik değişkenler açısından; cinsiyet, yaş, kıdem, öğrenim durumu, okul türü ve görev yapılan ilçeye göre anlamlı bir farklılık bulunmazken, evli öğretmenlerin okula yabancılaşma düzeylerinin bekâr öğretmenlere göre anlamlı biçimde daha yüksek olduğu saptanmıştır. Korelasyon analizi sonucunda, iş stresi ile işe yabancılaşmanın tüm alt boyutları (güçsüzlük, anlamsızlık, yalıtılmışlık ve okula yabancılaşma) arasında pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Regresyon analizi sonuçları ise iş stresinin, işe yabancılaşmanın anlamlı bir yordayıcısı olduğunu; özellikle güçsüzlük ve yalıtılmışlık boyutlarını yüksek oranda açıkladığını ortaya koymuştur. Sonuç olarak, iş stresi arttıkça öğretmenlerin işe yabancılaşma düzeyleri de yükselmektedir. Sonuçların ortaya koyduğu ihtiyaç doğrultusunda, kurumsal aidiyeti güçlendirmek amacıyla okul yöneticilerinin, karar alma süreçlerine öğretmenlerin daha fazla katılımı sağlaması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to investigate the relationship between the job stress and work alienation levels of teachers working in public schools. Conducted using the quantitative research method, the study adopted the relational screening model to determine the relationships between the variables. The research sample consists of 370 teachers, selected via stratified sampling, who worked in the Sarıyer, Kağıthane, and Ümraniye districts of Istanbul during the 2024-2025 academic year. Data were collected using a Personal Information Form, the A Job Stress Scale-20 and the Work Alienation Scale The data were analyzed using the SPSS program. In the analysis of the data, frequency, percentage, arithmetic mean, independent samples t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), and Pearson correlation analysis were applied. According to the research findings, teachers job stress levels were determined to be at a“moderate”level. Upon examining the sub-dimensions of work alienation, it was determined that teachers experienced the highest level of alienation in the alienation from school dimension and the lowest in the meaninglessness dimension. Regarding demographic variables, while no significant differences were found based on gender, age, seniority, educational status, school type, or district of duty, it was determined that married teachers' levels of alienation from school were significantly higher than those of single teachers. The correlation analysis revealed a positive and significant relationship between job stress and all sub-dimensions of work alienation (powerlessness, meaninglessness, isolation, and alienation from school). Furthermore, regression analysis results demonstrated that job stress is a significant predictor of work alienation, explaining the powerlessness and isolation dimensions at a high rate. Consequently, as job stress increases, teachers' levels of work alienation also rise. In line with the needs highlighted by the results, it is recommended that school administrators ensure greater teacher participation in decision-making processes to strengthen institutional belonging.
Benzer Tezler
- Öğretmenlerin örgütsel stres ile işe yabancılaşma düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Texamination of the relationship between teachers' levels of organizational stress and work alienation
ÖZGE ŞİMŞEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİYAZİ CAN
- Halk eğitim merkezinde çalışan öğretmenlerin iş doyumu ile yabancılaşma düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between job satisfaction and alienation levels of teachers working in public education center
FİLİZ GÜZEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve Öğretimİstanbul Aydın Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CEM KİRAZOĞLU
- Sınıf öğretmenlerinin mesleki yabancılaşma ve motivasyon düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between class teachers' professional alienation and motivation
HASİBE GÜLMEZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TUNCAY ÖZDEMİR
- Öğretmenlerin psikolojik sözleşme ihlali, işe yabancılaşması ve üretim karşıtı iş davranışları arasındaki ilişki
The relationship between teachers' psychological contract violation, work alienation and counterproductive work behavior
DERYA DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimHacettepe ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NİHAN DEMİRKASIMOĞLU
- Öğretmenlerin örgütsel sinizm ile işe yabancılaşma düzeylerine ilişkin algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi
The examination of the relationship between the organisational exclusion of teachers and organisational cynicism behaviors
ZEHRA YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve Öğretimİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. FATMA KESİK