Çevre eğitimi ve iklim değişikliği dersi kapsamında gerçekleştirilen argümantasyona dayalı etkinliklerin sekizinci sınıf öğrencilerinin iklim okuryazarlık düzeylerine etkisi
The effect of argumentation-based activities within the scope of environmental education and climate change course on the climate literacy levels of eighth grade students
- Tez No: 995021
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ OKTAY GÖKTAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın temel amacı argümantasyona dayalı etkinliklerin ortaokul sekizinci sınıf öğrencilerinin iklim okuryazarlıkları üzerindeki etkisini belirlemektir. Araştırmanın modeli nicel araştırma yönteminden seçkisiz atamayı içermeyen yarı deneysel desenlerden eşleştirilmiş desen olarak belirlenmiş ve öntest-sontest eşleştirilmiş kontrol gruplu desen olarak düzenlenmiştir. Araştırmada argümantasyon temelli etkinlikler bağımsız değişkeninin iklim okuryazarlığına etkisi incelenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu 2024-2025 eğitim öğretim yılında İç Anadolu Bölgesindeki il merkezinde bir ortaokulda öğrenim gören iki ayrı şubedeki 72 sekizinci sınıf ortaokul öğrencisi oluşturmaktadır. Çalışma kapsamında katılımcıların demografik özelliklerini incelemek için 'Kişisel Bilgi Formu', iklim okur yazarlığını ölçmek için Arslan (2020) tarafından geliştirilen 'İklim Okuryazarlığı Ölçeği' kullanılmıştır. Bu ölçme araçlarından elde edilen veriler öntest-sontest eşleştirilmiş kontrol gruplu desenler çerçevesinde analiz edilmiştir. Verilerin analizinde SPSS paket programı kullanılmıştır. Analizlerde betimsel istatistiklerin yanı sıra normallik testleri, bağımsız örneklem t-testi, bağımlı örneklem t-testi, Mann–Whitney U testi, Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi ve kovaryans analizi (ANCOVA) kullanılmıştır. Test seçimi normallik ve varyans homojenliği koşullarına göre yapılmıştır. Araştırma bulguları, argümantasyon temelli etkinliklerin uygulandığı deney grubunda“iklim kavramı”,“iklimsel farkındalık”ve“iklimsel bilinç”alt boyutlarında son test lehine anlamlı artışlar bulunduğunu ve bu artışların orta ile yüksek düzeyde etki büyüklüklerine sahip olduğunu göstermiştir. Kontrol grubunda anlamlı bir gelişme gözlenmemiştir. Gruplar arası karşılaştırmalarda deney grubunun son test puanlarının anlamlı biçimde daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Buna karşılık, öğrencilerin iklim okuryazarlığına ilişkin kendini algılama düzeylerinde kısa süreli müdahaleyle anlamlı bir değişim oluşmamış; analiz sonuçları deney ve kontrol grupları arasında bu boyutta anlamlı bir fark bulunmadığını göstermiştir. Genel olarak değerlendirildiğinde, argümantasyona dayalı etkinliklerin öğrencilerin iklim okuryazarlığının bilişsel boyutlarını (kavram, farkındalık, bilinç) anlamlı biçimde geliştirdiği; ancak öz değerlendirme niteliğindeki kendini algılama boyutunda kısa sürede belirgin bir değişim yaratmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Argümantasyon temelli etkinliklerin iklim okuryazarlığının İklimsel Kavram, İklimsel Farkındalık ve İklimsel Boyut alt boyutlarında deney grubu lehine anlamlı artışlar oluşturduğu dikkate alınarak, benzer etkinliklerin sekizinci sınıf düzeyinde iklim değişikliği konularının öğretiminde öğretim sürecine entegre edilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The main purpose of this research is to determine the effect of argumentation-based activities on the climate literacy of eighth-grade middle school students. The research model was determined as a matched-pair design from quasi-experimental designs not involving random assignment, selected from quantitative research methods, and organized as a pretest-posttest matched control group design. In the study, the effect of argumentation-based activities as an independent variable on climate literacy was examined. The study group of the research consists of 72 eighth-grade middle school students in two different branches studying in a middle school in a provincial center of the Central Anatolia Region during the 2024-2025 academic year. Within the scope of the study, a 'Personal Information Form' was used to examine the demographic characteristics of the participants, and the 'Climate Literacy Scale' developed by Arslan (2020) was used to measure climate literacy. The data obtained from these measurement tools were analyzed within the framework of pretest-posttest matched control group designs. The SPSS package program was used for data analysis. In the analyses, in addition to descriptive statistics, normality tests, independent sample t-test, dependent sample t-test, Mann-Whitney U test, Wilcoxon Signed-Rank Test, and analysis of covariance (ANCOVA) were used. The test selection was made according to the conditions of normality and homogeneity of variance. Research findings showed that in the experimental group where argumentation-based activities were applied, there were significant increases in the sub-dimensions of“climate concept,”“climatic awareness,”and“climatic consciousness”in favor of the post-test, and these increases had medium to high effect sizes. No significant improvement was observed in the control group. In inter-group comparisons, it was determined that the post-test scores of the experimental group were significantly higher. In contrast, there was no significant change in students' self-perception levels regarding climate literacy with short-term intervention; analysis results showed no significant difference between the experimental and control groups in this dimension. Generally, it was concluded that argumentation-based activities significantly improved the cognitive dimensions of students' climate literacy (concept, awareness, consciousness); however, they did not create a significant change in the self-perception dimension, which is a self-assessment, in a short time. Considering that argumentation-based activities created significant increases in favor of the experimental group in the sub-dimensions of Climate Concept, Climatic Awareness, and Climatic Dimension of climate literacy, it is recommended to integrate similar activities into the teaching process in the teaching of climate change topics at the eighth-grade level.
Benzer Tezler
- İklim değişikliği konusunda hazırlanan STEM temelli etkinliklerin farklı değişkenlere yönelik etkisinin incelenmesi
Investigation the effect of STEM-based activities prepared about climate change on different variables
MÜGE ENÖN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimAydın Adnan Menderes ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMRAH HİĞDE
- Yeşil becerilerin ortaokul öğrencilerine kazandırılmasında okul dışı sosyal bilgiler öğretiminin etkisi
The effect of out-of-school social studies learning on the acquisition of green skills by middle school students
ABDULKERİM DEMİR
Doktora
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimKastamonu ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELAHATTİN KAYMAKCI
- Popüler Bilim Dergilerinde Sürdürülebilirlik: Bilim Çocuk Dergisi Örneği
Sustainability in Popular Science Magazines: The Case Study of 'Bilim Çocuk' Magazine
SEVİM YÜCESAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimAlanya Alaaddin Keykubat ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞE YENİLMEZ TÜRKOĞLU
- Eğitim bilimleri alanında yenilenebilir enerji kaynaklarıyla ilgili yapılan çalışmaların bibliyometrik ve metin madenciliği analizi
Bibliometric and text mining analysis of studies on renewable energy sources in the field of educational sciences
MECİT YİĞİT
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÇİĞDEM ALEV ÖZEL
- Sosyal bilgiler derslerinde küresel sorunların öğretimi üzerine bir eylem araştırması
An action research on teaching global issues in social studies courses
YAKUP ATEŞ
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İLKER DERE