Mimarlık fakültelerinin bina performansı bakımından kullanıcı odaklı değerlendirilmesi
User-focused evaluation of architecture faculties in terms of building performance
- Tez No: 995269
- Danışmanlar: PROF. DR. AYHAN BEKLEYEN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dicle Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bina performans değerlendirmesi (BPD), bir binanın kullanıcı gereksinimlerini karşılama düzeyini ölçen sistematik bir süreçtir. Bu süreç, özellikle gelecek kuşakların yetiştirilmesinde kritik rol oynayan eğitim binaları için büyük önem taşır. Bu çalışma, Türkiye'deki yedi önde gelen Mimarlık Fakültesi binası (ODTÜ, DEÜ, GTÜ, BUÜ, KTÜ, ERÜ, FÜ) özelinde, bina performansını öğrencilerin memnuniyet düzeyleri üzerinden değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Mimarlık Fakülteleri hem tasarımcı adaylarının eğitim aldığı mekânlar hem de geleceğin yapılı çevresini şekillendiren binalar olarak ele alınmıştır. Performans analizi, binanın çevresel ve işlevsel özelliklerini inceleyen anketler ve yarı yapılandırılmış görüşmelerle gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler, SPSS İstatistik Veri Analizi Programı kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular, incelenen binaların termal, işitsel ve görsel konfor, hava kalitesi, fonksiyonellik ve sosyal alan kullanımı gibi konularda önemli eksiklikler barındırdığını göstermektedir. DEÜ ve BUÜ'de kontenjan artışına bağlı kapasite aşımı; stüdyo ve derslik mekânlarının yetersiz kalmasına ve koridorların geçici çalışma alanlarına dönüşmesine yol açarak fonksiyonel sorunlar yaratmıştır. GTÜ'de açık stüdyo kurgusu, çevresindeki hacimlerle olan ilişkisinden dolayı işitsel konfor ihlallerine neden olurken, KTÜ'de bina yönelimine bağlı yetersiz gün ışığı ciddi görsel konfor sorunları doğurmuştur. ERÜ'de ise iç mekân gürültüsü akustik performansı düşürmüş, ek olarak yakın çevrenin estetik değerinden duyulan memnuniyetsizlik bina-çevre entegrasyonunun zayıflığını vurgulamıştır. Öte yandan, ODTÜ'deki engelli erişilebilirliği eksiklikleri ve FÜ başta olmak üzere tüm fakültelerdeki sosyalleşme, dinlenme ve kırtasiye gibi destek mekânlarının yetersizliği, eğitim binalarının yalnızca akademik değil, sosyal ve psikolojik ihtiyaçlara da cevap vermesi gereken çok katmanlı mekânlar olması gerekliliğini ortaya koymuştur. Bu değerlendirme, eğitim binaları için kullanıcı odaklı tasarımın kritik önemini ortaya koyarak, gelecekteki eğitim binalarının konfor ve işlevsellik gerekliliklerine yönelik somut öneriler sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Building Performance Evaluation (BPE) is a systematic process that measures the extent to which a building meets its users' requirements. This process is particularly crucial for educational buildings, which play a critical role in nurturing future generations. This study aims to evaluate building performance based on student satisfaction levels at seven leading Architecture Faculty buildings in Turkey (METU, DEU, GTU, BUU, KTU, ERU, FU). The Faculties of Architecture are considered both as spaces where prospective designers are educated and as buildings that shape the future built environment. The performance analysis was conducted using surveys and semi-structured interviews examining the building's environmental and functional characteristics. The data obtained were analyzed using the SPSS Statistical Data Analysis Program. The findings indicate that the examined buildings have significant deficiencies in areas such as thermal, acoustic, and visual comfort, air quality, functionality, and social space utilization. In DEU and BUU, capacity overload due to increasing student quotas led to studios and classrooms becoming inadequate, with corridors being converted into temporary workspaces, creating functional problems. At GTU, the open-studio configuration caused acoustic comfort violations due to its relationship with surrounding volumes, while at KTU, insufficient daylight resulting from the building's orientation created serious visual comfort problems. At ERU, internal noise reduced acoustic performance, and dissatisfaction with the aesthetic value of the immediate surroundings emphasized the weakness of building-environment integration. Furthermore, accessibility shortcomings for the disabled at ODTU, and the inadequacy of support spaces such as those for socializing, resting, and stationery in all faculties, especially FU, highlighted the necessity for educational buildings to be multi-layered spaces that respond not only to academic needs but also to social and psychological requirements. This evaluation underscores the critical importance of user-centric design for educational buildings and provides concrete recommendations for the comfort and functionality requirements of future educational buildings.
Benzer Tezler
- Bilgi ve iletişim teknolojilerinin mimarlık eğitimindeki rolü
The Functionalities of information and communication technologies
OSMAN SERHAT ÇETİNTÜRK
- Activity based cost management in building construction
Bina inşaatlarında faaliyet tabanlı maliyet yönetimi
SİBEL ÖZKAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2001
MimarlıkMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiYapı Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KIRHAN DADAŞBİLGE
- Mekân, karşılaşma ve öğrenme: Mimarlık fakültelerinde sirkülasyon alanlarının yaygın öğrenmedeki rolü
Space, encounter, and learning: The role of circulation spaces in non-formal learning in faculties of architecture
NURDAN SEZGİN TORUK
- Meydanı oluşturan yapıların fonksiyonel sürekliliği: Beyazıt Meydanı örneği
Functional continuity of square structures: Beyazıt Square
DİLARA SAYIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Şehircilik ve Bölge PlanlamaYıldız Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERVER FUNDA KERESTECİOĞLU
- Ankara'daki yüksek öğrenim binalarının gelişimi
The Development of the higher education buildings in Ankara
ÇİĞDEM ÖZAN (PANK)