Hayali Oyun Becerileri Eğitim Programının geliştirilmesi ve öğretmen davranışları ile otizm spektrum bozukluğu olan çocukların hayali oyun davranışları üzerindeki etkililiği
Development of a Pretend Play Skills Training Program and its effectiveness on teacher behaviors and the pretend play behaviors of children with autism spectrum disorder
- Tez No: 995337
- Danışmanlar: PROF. DR. ARZU ÖZEN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Anadolu Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Zihinsel Engelliler Öğretmenliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, otizm spektrum bozukluğu (OSB) olan çocuklarla çalışan öğretmenlere yönelik geliştirilen Hayali Oyun Becerileri Eğitim Programı'nın (HOBEP) etkililiğini incelemek amacıyla iki aşamalı olarak gerçekleştirilmiştir. Çalışma I kapsamında; 265 öğretmenden toplanan anket verileri ve 18 öğretmenle yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler aracılığıyla, öğretmenlerin hayali oyun öğretimine ilişkin mevcut uygulamaları ve mesleki gereksinimleri belirlenmiştir. Elde edilen veriler doğrultusunda HOBEP, ADDIE modeli temel alınarak tasarlanmıştır. Çalışma II'de ise araştırmacı tarafından çevrimiçi ortamda sunulan HOBEP'in; öğretmenlerin oyun öğretimi sunma becerileri ile çocukların hayali oyun becerileri üzerindeki etkisi incelenmiştir. Bu aşamada, katılımcı çiftleri arası eş zamanlı olmayan çoklu başlama modeli kullanılmıştır. Araştırmaya 4-5 yaşlarında OSB olan üç çocuk ve öğretmenleri katılmıştır. Araştırma bulguları, HOBEP'in öğretmenlerin oyun öğretimi becerilerini edinmelerinde ve sürdürmelerinde etkili olduğunu göstermiştir. Programı tamamlayan öğretmenlerin sunduğu öğretimin; çocukların hedeflenen hayali oyun davranışlarını edinmelerinde, bu becerileri sürdürmelerinde ve kendiliğinden oyun davranışları sergilemelerinde etkili olduğu belirlenmiştir. Ancak, çocukların edindikleri becerileri farklı oyuncak setlerine genelleyemedikleri gözlemlenmiştir. Araştırmanın sosyal geçerliği, katılımcıların programa ve deneysel sürece ilişkin sundukları olumlu görüşlerle desteklenmiştir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted in two phases to develop the Pretend Play Skills Training Program (HOBEP) for teachers working with children with autism spectrum disorder (ASD) and to evaluate its effectiveness. In Study I, teachers' current practices and professional needs regarding pretend play instruction were identified through survey data collected from 265 teachers and semi-structured interviews conducted with 18 teachers. Based on these findings, HOBEP was designed using the ADDIE model. In Study II, the effectiveness of the online-delivered HOBEP on teachers' play instruction delivery skills and children's pretend play skills was examined. This phase employed a non-concurrent multiple baseline design across participant dyads. The participants involved three children with ASD, aged 4-5, and their teachers. Research findings indicated that HOBEP was effective in helping teachers acquire and maintain play instruction skills. Furthermore, the instruction delivered by teachers who completed the program supported children in acquiring targeted pretend play behaviors, maintaining these skills over time, and displaying spontaneous play behaviors. However, it was observed that the children were unable to generalize the acquired skills to different sets of toys. The social validity of the study was supported by the participating teachers' positive feedback regarding both the program and the experimental process.
Benzer Tezler
- Türkiye'de okul öncesi eğitim programlarının (1952-2024) afet dirençliliği bakımından incelenmesi, oyun tabanlı afet farkındalık etkinlikleri
Analysis of preschool education programs in Türkiye (1952-2024) in terms of disaster resilience, play-based disaster awareness
ESEN AYANOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Kamu Yönetimiİstanbul Teknik ÜniversitesiAfet ve Acil Durum Yönetimi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. NİLGÜN OKAY
- Okul öncesi öğretmenleri ve öğretmen adaylarının okul öncesi dönemde yaratıcılığın önemine ve geliştirilmesine yönelik görüşlerinin incelenmesi
Investigation of preschool teachers' and teacher candidates' views on importance and improvement of creativity in the preschool period
YEŞİM YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimAkdeniz ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YAKUP YILDIRIM
- 5.sınıf öğrencilerine programlama öğretiminde hedefe dayalı senaryo kullanımının etkisi ve öğrenci görüşleri
The effect of goal-based scenario used for programming education of 5th graders and students' opinions
EMİNE KANDİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimOndokuz Mayıs ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİNE ŞENDURUR
- Erken okuryazarlık becerilerinin gelişiminde ses bilgisi farkındalık programının etkisi
The effect of phonological awareness program on development of early literacy skills
İCLAL GÖKKUŞ
Doktora
Türkçe
2016
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAYATİ AKYOL
- Oyun temelli coğrafya öğretiminde minecraftedu
Minecraftedu in game based geography teaching
ONUR NİGAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RAZİYE ÇAKICIOĞLU OBAN