Üniversite öğrencilerinde cinsel sağlık okuryazarlık durumları ile kontraseptif yöntemler hakkındaki bilgi düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
An investigation of the relationship between sexual health literacy levels and knowledge levels about contraceptive methods among university students
- Tez No: 995399
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HİLAL AKSOY
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Cinsel sağlık, Kontraseptif ajanlar, Sağlık okuryazarlığı, Sexual health, Contraceptive agents, Health literacy
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, üniversite öğrencilerinde cinsel sağlık okuryazarlık düzeyi ile kontraseptif yöntemlere ilişkin bilgi düzeyi arasındaki ilişkiyi değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Araştırmamız tanımlayıcı tipte olup, Hacettepe Üniversitesi'nin farklı fakültelerinde öğrenim gören, 18 yaş ve üzerindeki toplam 302 öğrenci çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışmamız 10 Kasım 2024 – 10 Şubat 2025 tarihleri arasında yüzyüze veri toplama yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Anket formu sosyodemografik veriler (11 soru), Cinsel Sağlık Okuryazarlığı (CİSOY) ölçeği (17 soru), ve Kontraseptif Bilgi Değerlendirme (KBD) Ölçeği (25 soru) olmak üzere toplam 53 sorudan oluşmaktadır. Katılımcıların %12, 9'u tıp, %9, 9'u hemşirelik bölümlerinde eğitim görmekte olup, çoğunluğunu (%72, 3) kadın öğrenciler oluşturmaktadır. Yaş ortalaması 21, 11 ± 2, 0 (min=17; max=29) olarak saptanmıştır. Çalışmamızdaki katılımcıların KBD ölçeği puanı en yüksek tıp öğrencilerinde, en düşük öğretmenlik öğrencilerinde görülmüştür (p<0, 001). CİSOY toplam puanı en yüksek 3. sınıf, 4. sınıf ve yüksek lisans (5 ve 6. sınıflarla birlikte) öğrencilerinde, en düşük hazırlık/1. sınıf öğrencilerinde görülürken KBD ölçeği puanı ise en yüksek yüksek lisans (5 ve 6. sınıflarla birlikte) öğrencilerinde, en düşük hazırlık/1. sınıf öğrencilerinde görülmüştür (sırasıyla p=0, 004 ve p<0, 001). Ailesiyle yaşamayan ve cinsel partneri olan katılımcıların KBD ölçeği puanı istatistiksel anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur (sırasıyla p=0, 002 ve p<0, 001). Cinsel partneri olan katılımcıların CİSOY bilgi ve CİSOY toplam puanları istatistiksel anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur (p<0, 001). Çalışmamızda, CİSOY tutum puanı ile CİSOY bilgi ve KBD ölçeği puanları arasında negatif yönlü zayıf korelasyonlar saptanırken; CİSOY bilgi puanı ile KBD ölçeği puanı arasında zayıf-orta, CİSOY toplam puanı ile KBD puanı arasında ise orta düzeyde pozitif korelasyon saptanmıştır. Araştırma sonuçları, üniversite öğrencilerinin cinsel sağlık ve doğum kontrol yöntemleri konusunda bilgi düzeylerinin yeterli olmadığını, sağlık hizmeti sunucularının eğitim programlarında bu konulara daha fazla yer verilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Ayrıca aile hekimleri bireyler için birinci basamakta ilk başvuru noktası olduğundan, gençlere yönelik cinsel sağlık danışmanlığının aile hekimliği birimlerinde daha etkin bir biçimde sunulması gerekmektedir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to evaluate the relationship between sexual health literacy levels and knowledge levels regarding contraceptive methods among university students. Our study is descriptive in nature and included a total of 302 students aged 18 and over from various faculties of Hacettepe University. The study was conducted between November 10, 2024, and February 10, 2025, using face-to-face data collection methods. The questionnaire consists of a total of 53 questions, including sociodemographic data (11 questions), the Sexual Health Literacy (SHL) scale (17 questions), and the Contraceptive Knowledge Assessment (CKA) scale (25 questions). 12. 9% of the participants were medical students, 9. 9% were nursing students, and the majority (72. 3%) were female students. The average age was determined to be 21, 11 ± 2, 0 (min=17; max=29). The CKA scale score was highest among medical students and lowest among teacher training students (p<0, 001). The SHL total score was highest among 3rd and 4th and graduate students (including 5th and 6th grades), while the lowest scores were observed among preparatory/1st grade students. The CKA scale score was highest among graduate students (including 5th and 6th grades) and lowest among preparatory/1st grade students (p=0, 004 and p<0, 001, respectively). Participants who did not live with their families and had sexual partners had statistically significantly higher CKA scale scores (p=0, 002 and p<0, 001, respectively). Participants who had sexual partners had statistically significantly higher SHL knowledge and SHL total scores (p<0, 001). In our study, weak negative correlations were found between SHL attitude scores and SHL knowledge and CKA scale scores; while weak-moderate correlations were found between SHL knowledge scores and CKA scale scores, and moderate positive correlations were found between SHL total scores and CKA scores. The research results emphasize that university students' knowledge levels regarding sexual health and birth control methods are insufficient and that health service providers should give more attention to these issues in their training programs. In addition, since family physicians are the first point of contact for individuals at the primary care level, sexual health counseling for young people should be provided more effectively in family medicine units.
Benzer Tezler
- Üniversite öğrencilerinde cinsel sağlık okuryazarlığı ile AIDS'e yönelik tutumları arasındaki ilişkide AIDS bilgi düzeyinin aracılık etkisinin ve cinsiyetin düzenleyici rolünün araştırılması
Investigation of the mediating effect of AIDS knowledge level and the moderating role of gender in the relationship between sexual health literacy and attitudes toward AIDS among university students
MÜGE KAPTAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Halk SağlığıAfyonkarahisar Sağlık Bilimleri ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CAHİDE ÇEVİK
- Irak'ın Diyala şehrinde üniversitede okuyan kız öğrencilerin infertilite, cinsel sağlık ve üreme sağlığı okuryazarlığının değerlendirilmesi
Evaluation of infertility, sexual and reproductive health literacy of female university students in diyala, iIraq
ASMAA ZAID KHALEEFAH AL-NUAIRI
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
HemşirelikÇankırı Karatekin ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NİLAY GÖKBULUT
- Çukurova Tıp öğrencilerinin cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar konusundaki davranışsal danışmanlık gereksinimlerinin belirlenmesi
Determination of the behavioral counseling needs of Çukurova Universitymedical students on sexually transmitted infections
EFE KARAALİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiÇukurova ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVGİ ÖZCAN
- Üniversite öğrencilerinde cinsel sağlık bilgi ve tutum düzeylerinin incelenmesi
Examination of sexual health knowledge and attitude levels of university students
MAHMUT EKMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
HemşirelikHasan Kalyoncu ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEZER AVCI
- Üniversite öğrencilerinde riskli sağlık davranışlarının belirlenmesi
Determination the risky health behaviors amongst university students
BİLGENUR YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Halk Sağlığıİstanbul Medipol ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NİHAL SUNAL