6 şubat 2023 Kahramanmaraş depremlerinin tetiklediği tepehan (Hatay) heyelanınınmühendislik jeolojisi açısından değerlendirilmesi
Evaluation of tepehan (Hatay) landslide triggered by the february 6, 2023Kahramanmaraş earthquakes in terms of engineering geology
- Tez No: 995422
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NAZLI TUNAR ÖZCAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Jeoloji Mühendisliği, Geological Engineering
- Anahtar Kelimeler: Duyarlılık analizi, Heyelan, Jeomekanik özellikler, Kararsızlık, Kohezyon, Makaslama direnci, Mühendislik jeolojisi, İvme, İç sürtünme açısı, Şev stabilite analizi, Sensitivity analysis, Landslide, Geomechanical properties, Instability, Cohesion, Shear strength, Engineering geology, Acceleration, Internal friction angle, Slope stability analysis
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Mühendislik Jeolojisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Ülkemiz sahip olduğu iklimsel, yapısal, jeomorfolojik ve jeolojik özellikler nedeniyle başta deprem olmak üzere heyelan, kaya düşmesi, sel, taşkın gibi can kayıpları ve ekonomik kayıplara yol açan çok sayıda afete maruz kalmaktadır. 6 Şubat 2023 tarihinde, Doğu Anadolu Fay Zonu (DAFZ) üzerinde yaklaşık 9 saat ara ile meydana gelen, moment büyüklükleri 7.7 ve 7.6 olan Kahramanmaraş depremleri, yakın tarihimizin en yıkıcı deprem felaketlerinden biri olarak kayıtlara geçmiştir. Kahramanmaraş Depremleri sonucunda resmi kayıtlara göre 53.783 vatandaşımız yaşamını yitirmiş, binlerce bina yıkılmış, yollar, köprüler, tüneller gibi bazı mühendislik yapıları ciddi düzeyde zarar görmüş ve farklı türde binlerce heyelan meydana gelmiştir. Bu durum çözülmesi gereken pek çok mühendislik problemini de ortaya çıkarmıştır. Kahramanmaraş depremleri sonrasında özellikle Hatay'ın güney kesimlerinde karakteristik olarak düşük eğimde düzlemsel kayma türü duraysızlıklar gözlenmiştir. Bu depremlerin tetiklediği en dikkat çekici kütle hareketlerinden biri de Hatay'ın Altınözü ilçesine bağlı Tepehan köyünde meydana gelen düzlemsel kaymadır. Killi kireçtaşı, kiltaşı ve marnlardan oluşan birim içerisinde gelişen bu heyelan, çevre uzunluğu 1389 m, toplam uzunluğu 530 m olarak belirlenen, en geniş kesimi 230 m, ortalama genişliği ise 150 m olan, derinliğin ise çoğunlukla 10 ila 25 m arasında değiştiği ve bazı bölgelerde 30-35 m'ye vardığı, yaklaşık 1.1 milyon m3 civarında malzemenin yer değiştirdiği çok büyük bir kütlesel duraysızlık olarak kayıtlara geçmiştir. Bu çalışmada, Tepehan düzlemsel kayma hareketinin gerçekleştiği koşulların belirlenerek mühendislik jeolojisi açısından değerlendirilmesi ve duraysızlığa neden olan parametrelerin duyarlılık analizleri yaklaşımıyla incelenmesi amaçlanmaktadır. Bu amaçla, inceleme alanında yer alan jeolojik birimlerden blok örnekler alınarak, bu malzemenin temel makaslama dayanım parametreleri ile bazı fiziksel ve indeks özelliklerinin belirlenmesi için birtakım laboratuvar deneyleri yapılmıştır. Laboratuvar deneylerinden elde edilen veriler temel alınarak deprem kaynaklı dinamik yüklerin ve yeraltı suyu koşullarının kaymanın gerçekleşmesi üzerindeki etkileri limit denge analizleriyle değerlendirilmiştir. Buna göre, su tablasının olmadığı varsayılan durumda killi kireçtaşı üzerinde yaklaşık %50 su içeriğine sahip ayrışmış kiltaşı–marn birimini temsil eden deformasyon kontrollü doğrudan makaslama deneylerinden elde edilen set 4 parametreleriyle yapılan analizler sonucunda yaklaşık 0.45 g düzeyindeki yatay ivme değerlerinde güvenlik katsayısının 1'in altına düştüğü ve 0.982'ye kadar gerilediği belirlenmiştir. Su tablasının olduğu varsayımıyla yapılan analizlerde ise güvenlik katsayısını 1'in altına düşüren ivme değerlerinin farklı deney setlerine ait parametrelere bağlı olarak 0.2–0.4 g aralığında değiştiği, set 4 için 0.2 g yatay yer ivmesi etkisi altında 0.901 seviyesine kadar düştüğü saptanmıştır. Bu sonuçlar, yeraltı suyu ile deprem etkisinin birlikte değerlendirilmesinin, Tepehan Heyelanının oluşum mekanizmasının anlaşılmasında kritik bir öneme sahip olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Our country is exposed to numerous disasters, primarily earthquakes, but also landslides, rockfalls, floods, and flash floods, which cause loss of life and economic damage, due to its climatic, structural, geomorphological, and geological characteristics. On 6 February 2023, the Kahramanmaraş earthquakes, with moment magnitudes of 7.7 and 7.6, occurred approximately 9 hours apart on the East Anatolian Fault Zone (DAFZ) and went down in history as one of the most destructive earthquake disasters in recent times. As a result of the Kahramanmaraş Earthquakes, according to official records, 53.783 citizens lost their lives, thousands of buildings were destroyed, some engineering structures such as roads, bridges, and tunnels were seriously damaged, and thousands of landslides of various types occurred. This situation also brought to light many engineering problems that need to be solved. Following the Kahramanmaraş earthquakes, unstable conditions characterised by low-angle planar sliding were observed, particularly in the southern part of Hatay. One of the most notable mass movements triggered by these earthquakes was the planar sliding that occurred in the village of Tepehan, in the Altınözü district of Hatay. This landslide, which developed within a unit consisting of clayey limestone, claystone and marl, had a circumference of 1389 m and a total length of 530 m, with a maximum width of 230 m, an average width of 150 m, a depth mostly ranging between 10 and 25 m, reaching 30-35 m in some areas, and a very large mass instability involving the displacement of approximately 1.1 million m3 of material. This study aims to determine the conditions under which the Tepehan planar slip movement occurred, evaluate it from an engineering geology perspective, and examine the parameters causing the instability using a sensitivity analysis approach. To this end, block samples were taken from geological units in the study area, and a series of laboratory tests were conducted to determine the basic shear strength parameters and some physical and index properties of this material. Based on the data obtained from the laboratory tests, the effects of earthquake-induced dynamic loads and groundwater conditions on the occurrence of slippage were evaluated using limit equilibrium analyses. Accordingly, assuming no water table, analyses using the set 4 parameters obtained from deformation-controlled direct shear tests representing the clayey limestone–marl unit with an approximate water content of 50% on clayey limestone, assuming no water table, the safety factor fell below 1 and decreased to 0.982 at horizontal acceleration values of approximately 0.45 g. In analyses conducted assuming the presence of a water table, it was determined that the acceleration values causing the safety factor to fall below 1 varied between 0.2–0.4 g depending on the parameters of different test sets, and for set 4, it fell to 0.901 under the effect of 0.2 g horizontal ground acceleration. These results demonstrate that the combined assessment of groundwater and seismic effects is critical to understanding the formation mechanism of the Tepehan Landslide.
Benzer Tezler
- 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremi özelinde sosyal bilgiler öğretmenlerinin deprem algısı
Earthquake perception of social studies teachers in the specific case of the 6 February 2023 Kahramanmaraş earthquake
ENES YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimFırat ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZLEM ÇAKAR ÇELİK
- Kahramanmaraş depremleri sonrası yapı hasarlarının yer hareketi parametreleriyle ilişkilendirilmesi ve prefabrike betonarme yapıların performans modellenmesi
Associating structural damages wih ground motion parameters after the kahramanmaraş earthquakes and performance modeling of prefabricated reinforced concrete structures
SILA AVĞIN
Doktora
Türkçe
2025
İnşaat MühendisliğiKahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET METİN KÖSE
- 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremlerinin inşaat sektörü üzerine etkilerinin Türk ve göçmen işçiler açısından incelenmesi
Investigation of the effects of 6th February 2023 Kahramanmaraş earthquakes on the construction sector from the perspective of Turkish and Migrant employees
RUKİYE ŞEVVAL ÇOBAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
İnşaat Mühendisliğiİstanbul Arel Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HAMDİ TEKİN
- 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremlerinin yıkıcı etkisiyle başa çıkmada etkili olan faktörler
Factors effective in coping with destructive impacts of the February 6, 2023 Kahramanmaraş earthquakes
BÜŞRA MELTEM ÖZGÖLET
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimSakarya ÜniversitesiAfet Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT UTKUCU
- 6 şubat 2023 kahramanmaraş depremlerinin depremzedeler üzerindeki psikolojik etkisi: malatya örneği
Psychological impact of February 6, 2023 Kahramanmaraş earthquakes on earthquake
AHMET FARUK GÜNDOĞAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul Nişantaşı ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ METİN ÇINAROĞLU