Kastratoların opera tarihindeki yerinin sosyokültürel açıdan karşılaştırmalı incelenmesi
A sociocultural comparative study of the role of castrati in opera history
- Tez No: 995492
- Danışmanlar: PROF. DR. AYŞE GÜLÜM ÖTENEL
- Tez Türü: Sanatta Yeterlik
- Konular: Sahne ve Görüntü Sanatları, Performing and Visual Arts
- Anahtar Kelimeler: Kastrato, opera tarihi, hadımlık, napoli konservatuvarları, barok opera, Castrati, opera history, castration, neapolitan conservatories, baroque opera
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Başkent Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sahne Sanatları Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Performans Sanat Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, kastratoların opera tarihindeki yerini yalnızca müziksel bir olgu olarak değil; din, iktidar ilişkileri, beden politikaları ve toplumsal cinsiyet algılarıyla iç içe geçmiş sosyokültürel bir yapı olarak ele almaktadır. Kastrato geleneği, 16. yüzyıldan itibaren özellikle Papalık Devletleri'nde kadınların sahneye çıkmasının yasaklanmasıyla ortaya çıkmış; kilise müziği ve opera sanatında uzun süre belirleyici bir estetik norm hâline gelmiştir. Çalışma, bu geleneği sanat üretiminin toplumsal ve politik koşullar tarafından nasıl şekillendirildiğini gösteren tarihsel bir örnek olarak değerlendirmektedir. Araştırmanın çıkış noktası, kastratoların hem erkek hem de kadın rollerini üstlenmelerinin opera sanatı üzerindeki sanatsal ve sosyokültürel etkilerinin literatürde yeterince bütüncül biçimde ele alınmamış olmasıdır. Bu doğrultuda tezde, kastratoların vokal özellikleri, eğitim süreçleri ve sahne pratikleri kadar, bu geleneğin ortaya çıkmasına zemin hazırlayan dinsel, ahlaki ve politik yapı da incelenmiştir. Hadımlık olgusunun Antik Çağ'dan itibaren farklı kültürlerde üstlendiği işlevler ele alınarak, kastratoların tarihsel arka planı disiplinlerarası bir yaklaşımla ortaya konmuştur. Çalışma, nitel araştırma modeli çerçevesinde yürütülmüş; 16.–18. yüzyıllara ait tarihsel kaynaklar, müzikolojik çalışmalar, estetik metinler ve güncel akademik literatür taranmıştır. Elde edilen veriler, İtalya, Fransa ve İngiltere örnekleri üzerinden karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Bulgular, kastratoların opera sanatının biçimlenmesinde merkezi bir rol oynadığını; Aydınlanma Çağı ile birlikte değişen beden ve etik algısının bu geleneğin sona ermesinde belirleyici olduğunu göstermektedir. Tez, kastrato geleneğinin sona ermesini Avrupa sanat anlayışındaki köklü estetik ve sosyokültürel dönüşümün bir göstergesi olarak değerlendirmektedir.
Özet (Çeviri)
This dissertation examines the position of castrati in the history of opera not merely as a musical phenomenon, but as a sociocultural structure intertwined with religion, power relations, body politics, and perceptions of gender. The castrato tradition emerged from the sixteenth century onward, particularly within the Papal States, as a result of the prohibition against women appearing on stage, and it subsequently became a dominant aesthetic norm in both sacred music and opera for an extended period. The study considers this tradition as a historical example illustrating how artistic production is shaped by social and political conditions. The starting point of the research is the observation that the artistic and sociocultural effects of castrati performing both male and female roles in opera have not been sufficiently examined in a holistic manner within the existing literature. Accordingly, the dissertation investigates not only the vocal characteristics, educational processes, and stage practices of castrati, but also the religious, moral, and political structures that enabled the emergence of this tradition. By addressing the functions of castration in different cultures since Antiquity, the historical background of castrati is explored through an interdisciplinary approach. The study was conducted within the framework of a qualitative research model, drawing upon historical sources from the sixteenth to the eighteenth centuries, musicological studies, aesthetic texts, and contemporary academic literature. The collected data were analyzed comparatively with reference to examples from Italy, France, and England. The findings demonstrate that castrati played a central role in shaping operatic art, and that changing perceptions of the body and ethics during the Enlightenment were decisive factors in the decline of this tradition. The dissertation interprets the disappearance of the castrato tradition as an indicator of a profound aesthetic and sociocultural transformation in European artistic thought.
Benzer Tezler
- Kastratların barok dönem opera tarihindeki yerinin incelenmesi, G. F. Handel'in Rinaldo ve Giulio Cesare operalarındaki kastrat rollerin analizi
An analysis of the place of castrates in the history of baroque opera, an analysis of castrate roles in G. F. Handel's Rinaldos and Giulio Cesare operas
KAAN BULDULAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
MüzikMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiSahne Sanatları Ana Sanat Dalı
DOÇ. DR. TÜLAY HATİP
- Kontrtenor sesin tarihsel süreçte sosyolojik ve teknik açıdan incelenmesi
Sociological and technical examination of countertenor voice in the historical process
SAMED KAHREMAN
- Geçmişten günümüze şan ekollerinin incelenmesi ve klinik vokoloji alanındaki gelişmelerin günümüz şan eğitimine etkileri
Analysis of the schools of singing from past to present and the effects of the developments in the field of clinical vocology on today's vocal training
ŞEN SILAY ERMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Sahne ve Görüntü SanatlarıDokuz Eylül ÜniversitesiOpera Sanat Dalı
PROF. PINAR UÇMAN KARAÇALI