Afrika: Küresel güçlerin 21. yüzyıldaki yeni mücadele alanı
Africa: The new arena of great power competition in the 21st century
- Tez No: 995495
- Danışmanlar: PROF. DR. SİBEL TURAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Uluslararası İlişkiler, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Trakya Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Uluslararası sistemin değişim süreçleri düşük kapasitedeki devletler üzerinde dönemin özelliklerine göre etki bırakmıştır. Soğuk Savaş sonrası ilk on yıllık süreçte uluslararası sistemde değişimi etkileyecek önemli bir girdi bulunmamış ancak 2000'li yıllara gelindiğinde Amerika Birleşik Devletleri'nin (ABD) küresel üstünlüğünün sorgulanmaya başlandığı görülmüştür. 11 Eylül 2001 saldırılarından sonra ABD'nin müdahaleci tutumuyla birlikte çatışmaların ve terörizmin daha da artmasını gerekçe olarak sunan Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in, çok kutuplu dünyanın istikrara ve barışa katkı sağlayacağını ifade etmesi, Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği (SSCB) dağıldıktan sonra statükoya ilk meydan okuma olarak görülmektedir. Bu süreçle paralel olarak Çin de ekonomik açıdan güçlenmesi ve dünya piyasasında önemli bir yer edinmesiyle ABD'ye açıkça meydan okumasa da rakip olarak görülmektedir. ABD'nin Soğuk Savaş'ın sona erdiği ilk yıllardaki otoritesinin sarsılması üzerine İngiltere ve Fransa gibi tarihi başat güçler yeniden küresel hedefler izlemeye başlamıştır. Uluslararası sistemde yeni bir sürecin ortaya çıkmaya başladığı bu dönemde küresel güçteki devletler uluslararası alanda meşruluğunu artırmak için diğer devletlerle yakın iş birliğine gitmiştir. Bu kapsamda Afrika gibi 54 devletin bulunduğu kıta bu devletler için önemli hale gelmiştir. Göç hareketleri ve terörizmin yayılmasının önlenmesi, çağa uygun yeni yatırım alanları ve ekonomik olarak hızlı büyüme göstermesi Afrika'yı askeri ve ekonomik açıdan öncelikli hale getirmiştir. Bu sebeple 2000 yılı sonrası küresel güçlerin Afrika politikası incelenerek uluslararası sistem açısından değerlendirmeye de katkı sağladığı düşünülmektedir. Devletlerin Afrika özelinde politika belirlemesi uluslararası sistemde gerçekleşen olayların bir çıktısı olarak görülmektedir. Bu çalışmada Uluslararası Sistem Teorisi çerçevesinden bölgesel ve küresel bir değerlendirme yapılmıştır. Küresel güç olarak nitelendirilebilecek ABD, Çin, Rusya, İngiltere, Fransa ve AB'nin Afrika politikası bu kapsamda siyasi, askeri ve ekonomik açılardan incelenerek çok taraflı olarak analiz edilmiştir.
Özet (Çeviri)
Transformations in the international system have exerted differentiated impacts on low-capacity states in accordance with the defining characteristics of each historical period. During the first decade following the end of the Cold War, no major structural input emerged that fundamentally altered the trajectory of the international system. However, by the early 2000s, the global primacy of the United States (US) began to be increasingly questioned. In the aftermath of the September 11, 2001 attacks, the interventionist policies adopted by the US, together with the intensification of conflicts and terrorism, were cited by Russian President Vladimir Putin as justification for advocating a multipolar world order, which he argued would contribute to stability and peace. This discourse is widely regarded as one of the earliest significant challenges to the post-Cold War status quo following the dissolution of the Union of Soviet Socialist Republics (USSR). Parallel to this development, China's rapid economic growth and its expanding position in global markets positioned it as a strategic competitor to the United States, even though it did not openly confront American dominance. As the authority the US appeared to consolidate in the immediate post-Cold War period began to erode, historically dominant powers such as the United Kingdom and France resumed pursuing more assertive global strategies. In this emerging phase of systemic transformation, major powers sought to enhance their international legitimacy through closer cooperation with other states. Within this context, Africa—comprising 54 states—gained increasing strategic importance. Efforts to prevent migration flows and the spread of terrorism, alongside emerging investment opportunities and sustained economic growth, rendered the continent a priority in both military and economic terms. Accordingly, examining the post-2000 Africa policies of global powers contributes to understanding broader systemic changes. This study employs International System Theory to provide both regional and global assessments, analyzing the Africa policies of the US, China, Russia, the United Kingdom, France, and the European Union from political, military, and economic perspectives.
Benzer Tezler
- Assessment of urbanization history of Addis Ababa city, Ethiopia
Addıs Ababa cıty, Ethıopıa'nın kentleşme tarihinin değerlendirilmesi
ABDURAHMAN HUSSEN YIMER
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Şehircilik ve Bölge PlanlamaMersin ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ CENAP YOLOĞLU
- Amerika Birleşik Devletleri'nin yeni ortadoğu perspektifi güvenlik stratejisi, enerji ve din boyutlarından Büyük Ortadoğu projesi'ne bakış
The United States' new middle east perspective- viewing the Greater Middle East Project from the security strategy, energy and religion dimensions
YAŞAR KEMAL EVCİOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Uluslararası İlişkilerKocaeli ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF.DR. HASRET ÇOMAK
- Abdülfettah Sisi ve XI Jinping Döneminde Çin-Mısır ilişkilerinin gelişimi (2011-2023)
Development of China-Egypt relations during the period of Abdulfettah Sisi and XI Jinping (2011-2023)
MUHAMMAD FAWWAZ SYAFIQ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Uluslararası İlişkilerAnkara ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZGE ÖZKOÇ
- Afrika'nın artan önemi ve afrika'da ÇİN-ABD rekabeti
The increasing importance of Africa and the Chinese-American rivalry in Africa
MEHMET ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Uluslararası İlişkilerAbant İzzet Baysal ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUHİTTİN ATAMAN
- Klasik jeopolitiğe göre XXI. yüzyılda Afrika Boynuzu'nun uluslararası politikadaki konumu
The place of the Horn of Africa in international politics in the 21st century according to classical geopolitics
AHMAT MAHAMAT OUMAR
Doktora
Türkçe
2021
Uluslararası İlişkilerAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SOYALP TAMÇELİK