Geri Dön

Diabetes mellitus tanılı hastalarda serum sklerostin ve ileri glikasyon son ürünlerinin kemik mineral yoğunluğu ile ilişkisi

Association of serum sclerostin and advanced glycation end products with bone mineral density in diabetes mellitus patients

  1. Tez No: 995503
  2. Yazar: SEVDENUR TAŞKIN KURŞUN
  3. Danışmanlar: PROF. DR. DİLEK YAVUZ
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları, İç Hastalıkları, Endocrinology and Metabolic Diseases, Internal diseases
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2023
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Marmara Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Diyabet hastalığında kemik kırılganlığı artmıştır. Diyabetik hastalarda kemik kollajeninin ileri glikozillenmesinin kollajen metabolizmasını bozarak fraktür riskinde artışa yol açabileceği ile ilgili veri güçlüdür. Diyabet hastalarında kırık riski ile ilişkili yolak ise artmış sklerostin düzeyleridir. Bu çalışmanın amacı diyabet alt tiplerinde (tip 1 Diyabet (Tip 1 DM), tip 2 Diyabet (Tip 2 DM) ve latent otoimmun diyabet- Latent Autoimmune Diabetes in Adult (LADA)) serum sklerostin ve ileri glikasyon ürünlerinin kemik mineral yoğunluğu ve vertebra kırık riskinin ilişkisini araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Ocak 2023 – Eylül 2023 tarihleri arasında T.C. Sağlık Bakanlığı Marmara Üniversitesi Pendik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Polikliniği'ne başvuran 76 Tip 1 DM, 91 Tip 2 DM , 40 LADA tanılı hasta ve 85 non-diyabetik denek kontrol grubu olarak kesitsel çalışmaya dahil edilmiştir. Deneklerin demografik ve laboratuvar verileri elektronik hasta dosyalarından kayıt edilmiştir. Ayrıca son 1 yıl içinde yapılmış kemik dansitometre ölçümleri (DEXA) ve vertebra grafileri verileri değerlendirilmiştir. FRAX algoritması kullanılarak kırık riski hesaplanmıştır. Sabah aç karnına alınan 10ml venöz kan örneğinden serum ayrılarak -80 °C'de saklanmıştır. Serum örneklerinden karboksimetillizin, pentozidin ve sklerostin düzeyleri ELISA (Enzyme-linked immunosorbent assay) yöntemi ile çalışılmıştır. İstatistik değendirme SPSS V 23 programında ANOVA, Students t ve multipl regresyon analizi kullanılarak yapılmıştır. Bulgular: Tip 1 DM tanılı hastalar diğer gruplara kıyasla daha genç (p< 0,001) olup daha yüksek HbA1c düzeyine sahipti(p<0,001). LADA vakalarında diyabet süresi diğer gruplara kıyasla daha kısa tespit edildi. (p< 0,001). Femur boynu KMD ölçümleri tip 1 DM ve LADA grubunda benzer ve , tip 2 DM grubuna kıyasla anlamlı olarak düşüktü (Tip 1 DM – Tip 2 DM: p<0,001, Tip 2 DM – LADA: p=0,011). L1-L4 KMD düzeyi tip 1 DM hasta grubunda; tip 2 DM (p=0,037) ve kontrol grubuna göre düşük( p=0,003) LADA grubu ile benzer bulundu (p=0,311). iii Osteoporoz sıklığı Tip 1 DM grubunda %10.5 (n=8), tip 2 dm grubunda %5.49( n=5), LADA grubunda %10 (n=4) tespit edildi. Osteopeni ise tip 1 DM' de izlenmedi, tip 2 DM grubunda %31.8 (n=29), LADA grubunda %35 (n=14) saptandı. Kontrol grubunda ise 3 osteopenik ve 1 osteoporotik hasta vardı. Vertebra kırık varlığı tip 1 DM hastaların %53.9'unda (n=41), tip 2 DM grubunun %58,2'sinde (n= 53) ve LADA grubunun %72.5'inde (n= 29 ) tespit edildi. FRAX değerlendirmesinde majör osteoporotik kırık riski ortalaması tüm diyabetik gruplarda (n=134) kontrol grubundan (n=33) anlamlı olarak yüksek saptandı (p<0,001). FRAX hesaplamasında major osteoporotik kırık riski Tip 1 DM vakaların, %6.3'ünde yüksek,Tip 2 DM vakaların %2.3'ü orta riskli saptandı. LADA grubunun, %6.3'ünde orta riskli saptandı. Kontrol grubunun hepsi majör osteoporotik kırık riski açısından düşük riskli idi. FRAX kalça kırığı riski ortalaması tip 1 DM ve LADA grubunda kontrol grubuna kıyasla anlamlı olarak yüksekti. (Tip 1 DM – Kontrol, p<0,001, LADA – Kontrol, p=0,001) Tip 2 DM hasta grubunda vertebra kırığı olanlar olmayanlara göre daha yaşlı tespit edildi (p<0,05). Tip 2 DM grubunda vertebra kırığı olanlarda serum karboksimetillizin düzeyi kırık olmayanlara kıyasla anlamlı olarak yüksek bulundu (p<0,05). LADA grubunda da kırık olan grup olmayanlar ile kıyaslandığında L1-L4 BMD değerleri anlamlı olarak düşük bulundu (p<0,05). Serum karboksimetillizin (p<0,001), pentozidin (p<0,001) ve sklerostin (p<0,001) düzeyleri tüm diyabetik gruplarda kontrol grubuna kıyasla anlamlı olarak yüksekti. Sklerostin düzeyleri tip 1 DM grubunda tip 2 DM grubuna göre yüksek (p=0,029) ancak LADA ile benzer bulundu (Tip 1 DM – LADA: p=0,510) Pentosidin (ng/mL) düzeyleri Tip 1 DM ve LADA grubunda tip 2 DM grubuna kıyasla yüksek bulundu (Tip 1 DM – Tip 2 DM: p=0,024, Tip 2 DM – LADA, p=0,605) Tip 1 DM hasta grubundaki karboksimetillizin (CML) düzeyi tip 2 DM hasta grubundan yüksek (p=0,004), LADA grubu ile benzer bulundu. LADA hasta grubunda CML düzeyleri tip 2 DM grubundakilerden daha yüksek idi ((p=0,025). Tip 2 DM grubunda vertebra kırığı olanlarda serum karboksimetillizin düzeyi kırık olmayanlara kıyasla anlamlı olarak yüksek bulundu (p<0,05). Tip 1 ve Tip 2 DM grubunda vertebra kırığı olanlarda serum pentozidin düzeyleri kırık olmayanlara göre istatistiksel olarak anlamlı olmasa da daha yüksekti. LADA grubunda vertebra iv kırığı olan ve olmayanlarda pentozidin düzeylerinde anlamlı fark bulunamadı. Kırığı olan tüm diyabet gruplarında sklerostin düzeyi istatistiksel olarak anlamlı olmasa da daha yüksekti. Multivarite analizde Tip 2 DM hasta grubunda yaş kırık riskini belirleyen bağımsız faktör olarak tespit edildi (p=0,020). Tip 1 DM grubunda beta-ctx kırık riskini belirleyen bağımlı faktör olarak bulundu. LADA grubunda ise multivariate analizlerde kırık riskini belirleyen faktör bulunamadı. SONUÇ: Diyabetik hastalarda vertebra kırık sıklığı artmıştır. Serum AGE düzeyleri diyabetik hastalarda yüksek bulunmuştur ve özellikle tip 2 DM grubunda artmış serum AGE düzeyleri vertebra kırığı ile ilişkili saptanmıştır. İleri Glikasyon Ürünleri (AGE) ve sklerostin yolağı diyabetik hastaların kırık riskinin artışında katkısı olabilir.

Özet (Çeviri)

Objective: Bone fragility is increased in diabetes mellitus. There is strong evidence that advanced glycosylation of bone collagen in diabetic patients may impair collagen metabolism and lead to an increased risk of fracture. The pathway associated with fracture risk in diabetic patients is increased sclerostin levels. The aim of this study was to investigate the association of serum sclerostin and advanced glycation products with bone mineral density and vertebral fracture risk in patients with diabetes subtypes (type 1 Diabetes (type 1 DM), type 2 Diabetes (type 2 DM) and latent autoimmune diabetes- Latent Autoimmune Diabetes in Adult (LADA)). Materials and methods: Between January 2023 and September 2023, 76 patients diagnosed with type 1 DM, 91 patients diagnosed with type 2 DM, 40 patients diagnosed with LADA and 85 non-diabetics who were admitted to Marmara University Pendik Training and Research Hospital Endocrinology and Metabolic Diseases Polyclinic were included in the cross-sectional study. Demographic and laboratory data of the subjects were recorded from electronic patient files. In addition, bone densitometry (DEXA) and vertebral radiographs performed within the last 1 year were evaluated. Fracture risk was calculated using the Frax algorithm. In early morning hours, 10ml of venous blood was collected on an empty stomach and the separated serum was stored at -80 °C. Carboxymethyllysine, pentosidine and sclerostin parameters were analyzed by ELISA (Enzyme-linked immunosorbent assay) method in serum samples. Data were analyzed using ANOVA, Students t and multiple regression analysis in SPSS version 23 program. Results: Type 1 DM patients were younger (p<0.001) and had higher HbA1c levels (p<0.001) compared to the other groups. Duration of diabetes was shorter in LADA cases compared to the other groups (p< 0.001). Femoral neck BMD measurements were similar in the type 1 DM and LADA groups and significantly lower in the type 2 DM group (Type 1 DM - Type 2 DM: p<0.001, Type 2 DM - LADA: p=0.011). The rates of osteoporosis were 10.5% (n=8) in the type 1 DM group, 5.49% (n=5) in the type 2 DM group and 10% (n=4) in the LADA group. Osteopenia in type 1 DM vi was not observed, 31.8% (n=29) in the type 2 DM group and 35% (n=14) in the LADA group. In the control group, there were 3 osteopenic and 1 osteoporotic patient. Vertebral fractures were detected in 53.9% (n=41) of type 1 DM patients, 58.2% (n=53) of type 2 DM group and 72.5% (n=29) of LADA group. The mean risk of major osteoporotic fracture in FRAX assessment was significantly higher in all diabetic groups (n=134) than in the control group (n=33) (p<0.001). In FRAX calculation, the risk of major osteoporotic fracture was found to be high in 6.3% of Type 1 DM cases and 2.3% of Type 2 DM cases were found to be at intermediate risk. The mean FRAX hip fracture risk was significantly higher in the type 1 DM and LADA group compared to the control group (Type 1 DM - Control, p<0.001, LADA - Control, p=0.001). In the type 2 DM patient group, those with vertebral fractures were found to be older than those without (p<0.05). In the type 2 DM group, serum carboxymethyllysine levels were significantly higher in patients with vertebral fractures compared to those without fractures (p<0.05). In the LADA group, L1-L4 BMD values were significantly lower in the group with fractures compared to the group without fractures (p<0.05). Serum carboxymethyllysine (p<0.001), pentosidine (p<0.001) and sclerostin (p<0.001) levels were significantly higher in all diabetic groups compared to the control group. Sclerostin levels were higher in the type 1 DM group compared to the type 2 DM group (p=0.029) but similar to LADA (Type 1 DM - LADA: p=0.510) Pentocidin (ng/mL) levels were higher in the type 1 DM and LADA groups compared to the type 2 DM group (Type 1 DM - Type 2 DM: p=0.024, Type 2 DM - LADA, p=0.605) Carboxymethyllysine (CML) levels in the type 1 DM patient group were higher than in the type 2 DM patient group (p=0.004) and similar to the LADA group. CML levels in the LADA patient group were higher than those in the type 2 DM group ((p=0.025). In the type 2 DM group, serum carboxymethyllysine levels were significantly higher in patients with vertebral fractures compared to those without fractures (p<0.05). In the Type 1 and Type 2 DM groups, serum pentosidine levels were higher in patients with vertebral fractures compared to those without fractures, although not statistically significant. In the LADA group, there was no significant difference in pentosidine levels in those with and without vertebral fractures. Sclerostin levels were higher in all diabetes groups vii with fractures, although not statistically significant. In multivariate analysis, age was found to be an independent factor determining fracture risk in Type 2 DM patients (p=0.020). In the type 1 DM group, beta-ctx was found to be a dependent factor determining fracture risk. In the LADA group, no factor determining fracture risk was found in multivariate analyses. Conclusion: Vertebral fracture frequency is increased in diabetic patients. Serum AGE levels were found to be elevated in diabetic patients and increased serum AGE levels were associated with vertebral fractures, especially in the type 2 DM group. Advanced Glycation Products (AGE) and sclerostin pathway may contribute to the increased fracture risk in diabetic patients.

Benzer Tezler

  1. Farklı proteinüri evrelerinde diyabetes mellitus hastalarında sklerostin ile kemik mineral yoğunluğu ilişkisi

    Association between sclerostin and bone mineral density in patients with diabetes mellitus across different stages of proteinuria

    TANSEL MERİÇ EROĞLU

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MELAHAT ÇOBAN

    DR. ÖĞR. ÜYESİ NURAY YILMAZ ÇAKMAK

  2. Hafif ve orta düzey diyabetik nefropati tanılı hastalarda sodyum glukoz transporter-2 inhibitörlerinin kemik mineral metabolizma belirteçlerine etkisi

    The effect of sodium-glucose cotransporter-2 inhibitors on bone mineral metabolism markers in patients with mild to moderate diabetic nephropathy

    TUĞBA İŞLEK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    NefrolojiBezm-İ Alem Vakıf Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ÖMER CELAL ELÇİOĞLU

  3. Tip 2 diabetes mellitus tanılı hastalarda serum ve tükürük phoenixin seviyelerinin araştırılması

    The investigation of serum and saliva phoenixin levels in patients with TYPE 2 diabetes mellitus

    BURAK MUHAMMED ÖZ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    İç HastalıklarıFırat Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. KADER UĞUR

  4. Tip 2 diabetes mellitus tanılı hastalarda serum ve tükürük endostatin, endokan seviyelerinin araştırılması

    The investigation of serum and saliva endostati̇n, endocan levels in patients with type 2 diabetes mellitus

    FATİH AHMET TANIŞ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    İç HastalıklarıFırat Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. KADER UĞUR

  5. Aşikar komplikasyonu olmayan tip 2 diabetes mellitus tanılı hastalarda serum ürik asit düzeyinin galectin-3 ve küçük yoğun LDL (SDLDL) ile ilişkisi

    The association between serum uric acide levels and galectin-3 and small-dense ldl (SDLDL) in patients with type-2 diabetes mellitus who had no apperent complications

    FUNDA YILDIRIM

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıUfuk Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. İHSAN ERGÜN