Üniversite öğrencilerinde sosyal kaygı ve akademik başarı arasındaki ilişkide teknoloji bağımlığının aracı rolü
The mediating role of technology addiction in the relationship between social anxiety and academic success in university students
- Tez No: 995525
- Danışmanlar: DR. NURHAN NAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Gelişim Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Bağımlılık Psikolojisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın temel amacı, üniversite öğrencilerinin sosyal kaygı düzeyleri ile akademik başarıları arasındaki ilişkiyi incelemek ve bu ilişkide teknoloji bağımlılığının aracı rolünü değerlendirmektir. Günümüzde özellikle genç bireyler arasında yaygınlaşan sosyal kaygı ve dijital teknoloji kullanımı, akademik yaşam üzerinde önemli etkiler oluşturabilmektedir. Bu doğrultuda yapılan çalışma, psikolojik ve davranışsal değişkenlerin akademik başarıya etkilerini bütüncül bir modelle ele almayı hedeflemiştir. Araştırma, 486 üniversite öğrencisinden toplanan verilerle yürütülmüş ve ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak Sosyal Kaygı Ölçeği, Teknoloji Bağımlılığı Ölçeği ve Akademik Başarı Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS ve PROCESS Macro programları ile analiz edilmiştir. Korelasyon analizi, t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve Model 4 üzerinden gerçekleştirilen aracılık analizi kapsamında bulgular elde edilmiştir. Elde edilen analiz bulguları, sosyal kaygı düzeyleri ile teknoloji bağımlılığı arasında anlamlı ve pozitif bir korelasyon olduğunu ortaya koymuştur. Buna karşın, teknoloji bağımlılığı ile akademik başarı arasında ise negatif yönlü anlamlı bir ilişki belirlenmiştir. Sosyal kaygının akademik performansı direkt olarak olumsuz etkilediği görülürken, teknoloji bağımlılığının bu korelasyon içinde kısmi bir aracı değişken olarak işlev gördüğü tespit edilmiştir. Bu sonuç, sosyal kaygının akademik başarı üzerindeki etkisinin sadece direkt bir yolla değil, aynı zamanda dijital kullanım alışkanlıkları aracılığıyla da dolaylı olarak ortaya çıktığını vurgulamaktadır. Demografik değişkenler açısından yapılan karşılaştırmalarda ise cinsiyet ve gelir düzeyi değişkenlerinin anlamlı farklılıklar yarattığı görülmüştür. Kadın öğrenciler sosyal kaygı ve akademik başarıda daha yüksek puanlara sahipken; erkek öğrenciler teknoloji bağımlılığı düzeyinde öne çıkmıştır. Araştırma sonuçları, öğrencilerin psikolojik durumları ve dijital alışkanlıklarının akademik başarıya etkisini ortaya koymakta ve bu doğrultuda bireysel destek, dijital farkındalık ve akademik yapılandırmaya yönelik öneriler geliştirilmesine zemin hazırlamaktadır. Özellikle yükseköğrenim kurumlarının psikolojik danışmanlık, zaman yönetimi eğitimi ve alternatif değerlendirme sistemlerine yatırım yapmaları gerektiği vurgulanmaktadır.
Özet (Çeviri)
The main purpose of this study is to examine the relationship between university students' social anxiety levels and their academic success and to evaluate the mediating role of technology addiction in this relationship. Social anxiety and digital technology use, which have become widespread especially among young individuals today, can have significant effects on academic life. In this context, the study aimed to address the effects of psychological and behavioral variables on academic success with a holistic model. The study was conducted with data collected from 486 university students and the relational screening model was used. Social Anxiety Scale, Technology Addiction Scale and Academic Success Scale were used as data collection tools. The obtained data were analyzed with SPSS and PROCESS Macro programs. Findings were obtained within the scope of correlation analysis, t-test, one-way analysis of variance (ANOVA) and mediation analysis performed on Model 4. According to the analysis results, a positive and significant relationship was found between social anxiety and technology addiction; a negative and significant relationship was found between technology addiction and academic success. In addition, while social anxiety directly affects academic success negatively, technology addiction has been determined as a partial mediator variable in this relationship. This finding shows that the effect of social anxiety on academic success is not only direct but also indirectly realized through digital habits. In comparisons made in terms of demographic variables, it was seen that gender and income level variables created significant differences. While female students had higher scores in social anxiety and academic success, male students stood out in terms of technology addiction. The research results reveal the effect of students' psychological states and digital habits on academic success and pave the way for the development of suggestions for individual support, digital awareness and academic structuring in this direction. It is emphasized that higher education institutions should invest in psychological counseling, time management training and alternative assessment systems.
Benzer Tezler
- İlkokul öğrencilerinin öz güvenleri, akademik başarıları ve anne - baba tutumları arasındaki ilişkiler
Başlık çevirisi yok
HANDAN ÖZCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1996
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiSınıf Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ADİL ÇAĞLAR
- The relationship between test anxiety and academic achievement of English language students and their coping strategies
İngilizce öğrencilerinin sınav kaygıları ve akademik başarıları arasındaki ilişki ve baş etme stratejileri
RIDVAN TÜRKMEN
Yüksek Lisans
İngilizce
2016
Eğitim ve ÖğretimHacettepe ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NURAY ALAGÖZLÜ
- Üniversite öğrencilerinde serbest yaşam uykusu, bellek, dikkat ve akademik başarı arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Investigating the relationships between free-living sleep, memory, attention and academic achievement in university students
ŞERİF KESKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Psikolojiİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURCİHAN KİRİŞ
- E-öğrenmede öğrenci tutumu ve akademik başarı arasındaki ilişkide öğrenci duyuşsal özelliklerinin aracılık rolünün incelenmesi
Examining the mediating role of student affective characteristics in the relationship between student attitude and academic achievement in e-learning
MEHMET ETLİOĞLU
- English preparatory students' ambiguity tolerance, foreign language anxiety and willingness to communicate in English
İngilizce hazırlık sınıfı öğrencilerinin belirsizlik hoşgörüsü, yabancı dil kaygısı ve İngilizce iletişim kurma istekliliği
ASİYE BAŞTÜRK BEYDİLLİ
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Eğitim ve Öğretimİstanbul Medeniyet ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FERDANE DENKCİ AKKAŞ