İçecek sektöründe bulanık hedef programlama ile üretim planlama
Production planning with fuzzy goal programming on beverages sector
- Tez No: 995617
- Danışmanlar: PROF. DR. SELÇUK ALP
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği, Industrial and Industrial Engineering
- Anahtar Kelimeler: Bulanık matematiksel programlama, Bütünleşik üretim planlaması, Hedef programlama, Çok kriterli optimizasyon, Fuzzy mathematical programming, Aggregate production planning, Goal programming, Multi criteria optimization
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Endüstri Mühendisliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Hayatımızın her noktasında çeşitli endüstriyel ürünlerle temas halindeyiz. Teknolojinin gelişmesiyle birlikte üretim süreçlerinin daha otomatik bir süreç haline geldiğini gözlemleyebilmekteyiz. Değişen trendler, tüketici istekleri, pazardaki hızlı rekabet, kaynakların verimli kullanılması, maliyetlerin optimizasyonu gibi konular üretim süreçlerini oldukça etkilemektedir. Yöneticiler de bu başlıkların bilincinde olup üretimde daha optimal çözümler kullanmaya çalışmaktadır. Pazarda geniş bir yer tutan hızlı tüketim ürünleri üretim süreçleri açısından oldukça dinamik bir yapıya sahiptir. Hızlı tüketim ürünlerinden biri olan meşrubatların üretimleri çeşitli parametrelerin kontrol edilmesini gerektirmektedir. Tesislerde bir çok farklı ürünün üretimi söz konusudur ve üretim esnasında da verimliliğin, maliyetin, servis seviyesinin, stok düzeyinin, karlılığın optimal noktada tutulması hedeflenmektedir. Değişen pazar koşulları ile parametrelerin sabit kalamayacağı aşikardır. Değişkenlik hayatımızın her alanında mevcut olduğu gibi üretim tesislerini de etkileyen önemli bir kriterdir. Bu değişkenliği matematiksel bir formata çevirip problemlerimizin çözümüne entegre edebilmek 1965 yılında Zadeh tarafından geliştirilen bulanık mantık teorisi ile mümkündür. Klasik mantıkta, kesin doğru ve kesin yanlış yaklaşımı mevcut iken bulanık mantık bu çerçevenin daha esnek olabileceğini savunur ve doğruluk derecelerini içeren 0 -1 arasında değerleme yapan fonksiyonları içerir. Bu tez çalışmasında da, içecek sektöründe üretim planlamasını optimize etmek amacıyla bulanık mantık çerçevesinde hedef programlama yaklaşımı kullanılmaktadır. Üretim sürecinde belirsizlikler ve çoklu hedefler nedeniyle karar alma süreci karmaşık hale gelmektedir. Üretim planlarında bu belirsizliğin yönetilebilmesi adına bulanık hedef programlama çözüm yaklaşımı sunulmaktadır. Bu çalışmada, 2025 yılı üretim tahminleri, üretim hızları ve ürün grupları dikkate alınarak, üretim süreçlerini en iyi şekilde planlamak için Zimmerman bulanık hedef programlama modeli uygulanmıştır. Modelde, üretim miktarlarının talep tahminleriyle uyumlu olması, üretim kapasitesinin etkin kullanımı ve maliyetlerin minimize edilmesi gibi temel hedefler ele alınmıştır. İçecek üretim tesisinde bulunan pet şişe, cam şişe, büyük kutu ve teneke kutu üretim hatları ayrı ayrı değerlendirilerek optimal üretim planı belirlenmiştir. Geliştirilen modelin uygulanmasıyla, üretim tesisinin kaynaklarını daha verimli kullanması, talep dalgalanmalarına uyum sağlaması ve karar alma sürecinin daha sistematik hale gelmesi hedeflenmiştir. Elde edilen sonuçlar, bulanık hedef programlama yaklaşımının içecek sektörü gibi dinamik üretim ortamlarında etkin bir karar destek aracı olarak kullanılabileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
In every aspect of our lives, we interact with various industrial products. With the advancement of technology, production processes have become increasingly automated. Changing trends, consumer demands, intense market competition, efficient resource utilization, and cost optimization significantly impact production processes. Aware of these factors, managers strive to implement more optimal solutions in production. Fast-moving consumer goods (FMCG), which hold a significant share of the market, exhibit a highly dynamic structure in terms of production processes. One such FMCG product, beverages, requires the control of multiple parameters during production. Given the simultaneous production of various products within a facility, ensuring optimal efficiency, cost-effectiveness, service levels, inventory management, and profitability remains a key objective. It is evident that market conditions are constantly changing, making it impossible for these parameters to remain static. Just as variability is a fundamental aspect of life, it also plays a critical role in manufacturing facilities. Converting this variability into a mathematical framework and integrating it into problem-solving is possible through fuzzy logic theory, developed by Zadeh in 1965. While classical logic operates on absolute true or false values, fuzzy logic introduces a more flexible approach by incorporating truth degrees within a 0–1 range. In this thesis, a fuzzy goal programming approach is employed within the framework of fuzzy logic to optimize production planning in the beverage industry. Due to uncertainties and multiple objectives in production processes, decision-making becomes increasingly complex. To effectively manage these uncertainties in production planning, a fuzzy goal programming solution approach is proposed. This study applies Zimmerman fuzzy goal programming model to optimize production processes by considering 2025 production forecasts, production speeds, and product groups. The model focuses on key objectives such as aligning production quantities with demand forecasts, maximizing production capacity utilization, and minimizing costs. The production facility's pet, glass bottle, big bag and can production lines are analyzed separately to determine an optimal production plan. The implementation of the proposed model aims to enhance resource efficiency, adapt to demand fluctuations, and establish a more systematic decision-making process in production facilities. The results demonstrate that the fuzzy goal programming approach serves as an effective decision-support tool in dynamic manufacturing environments such as the beverage industry.
Benzer Tezler
- Ranking of families applying for social aids to municipalities according to their degree of neediness
Belediyelere sosyal yardım başvurusu yapan ailelerin muhtaçlık derecesine göre sıralanması
MERT YİĞİT ALADAĞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GAYE KARAÇAY AYDIN
- Multi-product, multi-stage production planning model and decision support system suggestion for F&B industry
Yiyecek içecek sektörü için çok ürünlü, çok aşamalı üretim planlamasına yönelik model ve karar destek sistemi önerisi
GÜZİN TİRKEŞ
Doktora
İngilizce
2016
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiAtılım ÜniversitesiMühendislik Sistemlerinin Modellenmesi ve Tasarımı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEŞE ÇELEBİ
DOÇ. DR. MURAT KOYUNCU
- İçecek sektöründe tahmin hiyerarşisinin kurulması ve yöntemlerin uzlaştırılması
Determining hierarchical forecasting structure and reconciliation of methods in beverage sector
MELTEM DEMİR KARAKAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiBahçeşehir ÜniversitesiTedarik Zinciri Yönetimi ve Lojistik Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BARIŞ SELÇUK
- İçecek sektöründe süreç yönetimi, müşteri memnuniyeti ve meşrubat sektöründe bir araştırma
A research in process management, customer satisfaction and business sector in the beverage sector
NURHAN DEMİRPEHLİVAN
- İçecek sektöründe stok kontrolü için analitik ağ süreci (AAS) yönteminin uygulanması
Analitical network process management application for inventory control in beverage industry
MUSA ERSEVEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiKocaeli ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALPASLAN FIĞLALI