Sınıf öğretmenlerinin görsel sanatlar alanında üstün yetenekli öğrencileri bilim sanat merkezlerine aday gösterme stratejileri
Primary school teachers' strategies for nominating gifted students in the field of visual arts to science and art centers
- Tez No: 995668
- Danışmanlar: PROF. DR. FATİH KARİP
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Güzel Sanatlar, Education and Training, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Resim-İş Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Resim-İş Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, Türkiye'nin Ağrı ili merkez ilçesinde görev yapan sınıf öğretmenlerinin, görsel sanatlar dersi kapsamında üstün yetenekli öğrencileri fark etme, tanılama ve Bilim ve Sanat Merkezlerine (BİLSEM) aday gösterme süreçlerine ilişkin mesleki yeterliklerini ve pedagojik yaklaşımlarını incelemeyi amaçlamaktadır. Üstün yetenekli bireylerin eğitimi, yalnızca bireysel potansiyelin ortaya çıkarılması açısından değil; aynı zamanda ülkelerin nitelikli insan kaynağının geliştirilmesi ve toplumsal kalkınmanın sürdürülebilirliği bakımından da stratejik bir öneme sahiptir. Türkiye'de bu süreç, örgün eğitimle eş zamanlı yürütülen ve öğrencilerin bilişsel, sanatsal ve yaratıcı potansiyellerini geliştirmeyi hedefleyen Bilim ve Sanat Merkezleri aracılığıyla gerçekleştirilmektedir. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde yürütülmüş olup öğretmen görüşlerine dayalı bir çalışma olarak yapılandırılmıştır. Veriler, yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmış; elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Çalışma grubunu, farklı ilkokullarda görev yapan toplam 50 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Görüşme formu, sınıf öğretmenlerinin görsel sanatlar alanında üstün yetenekli öğrencileri tanılama ve BİLSEM'e aday gösterme süreçlerine ilişkin deneyimlerini, değerlendirme ölçütlerini ve karşılaştıkları güçlükleri ortaya koymayı amaçlayan on açık uçlu sorudan oluşmaktadır. Araştırmadan elde edilen bulgular, sınıf öğretmenlerinin görsel sanatlar dersinde üstün yetenekli öğrencileri fark etme ve yönlendirme süreçlerinde bireysel gözleme dayalı, deneyim temelli ve çoğunlukla akademik başarı odaklı stratejiler izlediklerini göstermektedir. Bulgular, öğretmenlerin görsel sanatlar alanına özgü bilgi ve alan yeterliklerinin sınırlı olmasının, özellikle erken yaş gruplarında üstün yetenekli öğrencilerin sistematik ve çok boyutlu biçimde tanılanmasını güçleştirdiğini ortaya koymaktadır. Birinci, ikinci ve üçüncü sınıf düzeylerinde BİLSEM'e aday gösterme sorumluluğunun büyük ölçüde sınıf öğretmenleri tarafından üstlenilmesi, öğretmenlerin bu alandaki mesleki yeterliklerini kritik bir unsur hâline getirmektedir. Araştırma sonuçları, sınıf öğretmenlerinin görsel sanatlar alanında üstün yetenekli öğrencilerin tanılanmasına yönelik mesleki gelişimlerinin desteklenmesi, lisans ve hizmet içi eğitim süreçlerinin bu doğrultuda yeniden yapılandırılması ve tanılama sürecinde alan uzmanlarıyla iş birliğinin güçlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Bu yönüyle çalışma, sınıf öğretmenlerinin görsel sanatlar bağlamında üstün yetenekli öğrencilerin erken tanılanmasındaki rolünü öğretmen perspektifinden derinlemesine inceleyerek literatüre özgün bir katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the professional competencies and pedagogical approaches of primary school teachers working in the central district of Ağrı, Türkiye, with regard to identifying, diagnosing, and nominating gifted students to Science and Art Centers (SACs) within the context of visual arts education. The education of gifted individuals is considered to be of strategic importance not only for the development of individual potential but also for the cultivation of qualified human resources and the sustainable development of societies. In Türkiye, this process is carried out through Science and Art Centers, which operate simultaneously with formal education and aim to support students' cognitive, artistic, and creative potentials. The study was conducted within the framework of a qualitative research approach and was designed as a teacher-view-based inquiry. Data were collected through a semi-structured interview form, and the obtained data were analyzed using content analysis. The study group consisted of a total of 50 primary school teachers working in different primary schools. The interview form included ten open-ended questions designed to reveal teachers' experiences, evaluation criteria, and the difficulties they encounter in identifying gifted students in the field of visual arts and nominating them to Science and Art Centers. The findings indicate that primary school teachers employ strategies largely based on individual observation, personal experience, and academic achievement when identifying and guiding gifted students in visual arts courses. The results also reveal that teachers' limited subject-matter knowledge and field-specific competencies in visual arts make it difficult to identify gifted students in a systematic and multidimensional manner, particularly at early grade levels. Since the responsibility for nominating students to Science and Art Centers in the first, second, and third grades is largely assumed by primary school teachers, their professional competencies in this field become a critical factor in the effectiveness of the identification process. The results of the study emphasize the need to support the professional development of primary school teachers in the identification of gifted students in visual arts, to restructure pre-service and in-service teacher education programs accordingly, and to strengthen collaboration with field specialists during the identification process. In this respect, the study makes an original contribution to the literature by examining the role of primary school teachers in the early identification of gifted students in the context of visual arts from the teachers' own perspectives.
Benzer Tezler
- Resim alanında üstün yetenekli olan öğrencilerin sanatsal gelişimlerinde aile faktörünün incelenmesi
Examining the family factor in the artistic development of giftedstudents in painting
KADRİYE EPİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Güzel SanatlarSivas Cumhuriyet ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞÜKRAN BULUT
- Bilim ve sanat merkezi öğrencilerinin ortaokul 5-8. sınıf görsel sanatlar dersine ilişkin görüşlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of science and art center students' opinion about middle school 5-8. grades visual art lesson
DİLEK GÜNEŞ EGİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimDicle ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ OSMAN ALAKUŞ
- Özel yetenekli öğrencilerin uzaktan farklılaştırılmış görsel sanatlar eğitiminin alana özgü becerilere ve öğrencilerin duyuşsal özelliklerine etkisi
The effect of distance differentiated visual arts education on field-specific skills and affective characteristics of gifted students
SERDAR DANIŞ
Doktora
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MELEK GÖKAY
DOÇ. DR. AHMET KURNAZ
- Türkiye'de resim alanında üstün yetenekli bireylerin tanılanma süreci ve bir tanılama aracı önerisi
The identification process of gifted individuals in the field of painting in Turkey and a proposal for an identification tool
ESRANUR KILINÇ
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALEV ÇAKMAKOĞLU KURU
- Görsel sanatlar alanında üstün (Özel) yetenekli çocukların tanılanmasında kullanılacak kriterlerin uzman görüşleriyle belirlenmesi
Determination of criteria by experts opinion for the identification of gifted/talented children in the field of visual arts
ATİLLA ŞİRİN
Doktora
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MELEK GÖKAY
DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET KURNAZ