Arap edebiyatında bediîyye geleneği ve Abdülganî en-Nablusî'nin Nesemâtu'l-Eshâr fi Medhi'n-Nebiyyi'l-Muhtâr adlı eserinin incelenmesi
The tradition of badī'iyya in Arabic literature and an analysis of 'Abd al-Ghanī al-Nābulusī's Nesemātu'l-Eshār fī Medhi'n-Nebiyyi'l-Muhtār
- Tez No: 995741
- Danışmanlar: PROF. DR. ALİ BULUT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Siyasal Bilimler, Political Science
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Arap Dili ve Belagatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Arap edebiyatında önemli bir konuma sahip olan bedîiyyât geleneğini ve bu geleneğin dikkate değer örneklerinden biri kabul edilen Abdülganî en-Nablusî'nin Nesemâtu'l-Eshâr fî Medhi'n-Nebiyyi'l-Muhtâr adlı bedîiyye kasidesini incelemeyi amaçlamaktadır. Bedîiyyât hem belâgat sanatlarının yoğun kullanımı hem de Hz. Peygamber'e (s.a.s) duyulan muhabbetin sanatsal bir dille ifade edilmesi bakımından kaside geleneğinde kendine özgün bir mevkiye sahiptir. Bu yönüyle bedîiyyât, yalnızca bedî sanatların sergilendiği bir zemin değil, aynı zamanda muhabbet, sevgi ve sanatın beraber ifade edildiği bir saha olarak değerlendirilir. Bu çalışmada, öncelikle bedîiyyenin tanımı, taşıması gereken şartlar ve tarihsel süreci ele alınmış, ardından bu türün Arap edebiyatındaki mevkisine ve önem arz eden eserleri tanıtılmıştır. Sonrasında Abdülganî Nablusî'nin hayatı, ilmî kişiliği, tasavvufi yönü ve ilmi mirası incelenmiştir. Araştırmanın temel kaynağı, müellifin kasideye yazdığı Nefehâtu'l-Ezhâr adlı şerh oluşturmaktadır. Beyitlerin tahlilinde hem bu şerhin açıklamaları hem de klasik belâgat kaynaklarının tanımları esas alınmıştır. Nablusî'nin kasidesi 150 beyitten meydana gelmekle birlikte, tekrarları önlemek ve incelemede hedeflenen amacı ifade etmekte yeterli olduğu kanaati oluştuğu için bu çalışma 80 beyitle sınırlandırılmıştır. Her beyitte yer alan bedî' sanatları tespit edilmiş, tanımları verilmiş ve beyitlerde bu sanatların nasıl işlendiği açıklanmıştır. Böylece hem Nablusî'nin belâgat konusundaki ilmi mahareti hem de bedîiyyât türünün sanatsal yapısı ortaya konmuştur. Sonuç olarak kasidenin hem içerik hem de içinde kullanılan sanatlar bakımından bedîiyyât geleneğinin gelişiminde kıymetli bir örnek sunduğu ve Nablusî'nin bu alana hakimiyetini kuvvetli bir şekilde yansıttığı belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
This study examines the tradition of badīiyyāt in Arabic literature and focuses on one of its notable examples, the badīiyya ode composed by 'Abd al-Ghanī al-Nābulusī under the title Nesemātu'l-Eshār fī Medhi'n-Nebiyyi'l-Muhtār. The badīiyyāt genre holds a distinct position within the classical ode tradition due to its intensive use of rhetorical devices and its artistic expression of love for the Prophet (peace be upon him). In this respect, badīiyyāt is not only a field where rhetorical ornaments are displayed but also a literary space where affection and poetic artistry converge. The study begins by defining the badīiyya, outlining the essential features it is expected to contain, and presenting its historical development. It then discusses the place of this genre in Arabic literature along with its significant examples. Following this, the life, scholarly background, Sufi orientation, and intellectual legacy of al-Nābulusī are examined in order to situate the ode within its broader cultural and literary context. The primary source of the research is the author's own commentary on the poem, Nefehātu'l-Ezhār, which serves as the basis for the analysis. In interpreting the selected verses, both the explanations in this commentary and definitions from classical works of rhetoric are taken into account. Although the poem consists of 150 verses, the study focuses on 80 verses to avoid repetition and to maintain a clear analytical framework. The rhetorical devices found in each verse are identified, defined, and explained in terms of their function within the text. The study concludes that the poem represents a valuable example of the badīiyyāt tradition in both content and stylistic richness and that it reflects al-Nābulusī's strong command of rhetorical expression.
Benzer Tezler
- Safiyyuddîn el-Hillî'nin el-Kâfiyetu'l-Bedî'iyyesi
Safiyyuddîn el-Hillî'nin el-Kâfiyetu'l-Bedî'iyyesi
AZİZ YAVUZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Doğu Dilleri ve EdebiyatıDicle ÜniversitesiDoğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YAHYA SUZAN
- Osmanlı Dönemi Arap edebiyatında seyahatname
Travelogue in Arabic literature of the Ottoman Period
İBRAHİM ÜNALAN
Doktora
Türkçe
2021
Doğu Dilleri ve EdebiyatıAtatürk ÜniversitesiArap Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KENAN DEMİRAYAK
- Safiyyüddin el-Hillî'nin hayatı eserleri ve Arap dili ve edebiyatındaki yeri
The life of Safi al-Din al-Hilli his works and his place in Arabic Language and Literature
MEHMET BİLİR
Doktora
Türkçe
2024
Doğu Dilleri ve EdebiyatıOndokuz Mayıs ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET YÜKSEL
- المحسنات البديعية في شعر أبي تمام / el-Muhassinâtü'l-bedi'îyye fî şi'r-i Ebî Temâm
Ebû Temâm'ın şiirlerinde bedi'i güzellikler / The poetic embellishments in the poetry of Abu Tammam
EMİRA HERMUŞ
Yüksek Lisans
Arapça
2024
DinAksaray ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BOZAN AL HAMAD
- İbn Hicce El-Hamevî ve Hizânetü'l Edeb ve Gâyetü'l Ereb adlı eseri
Ibn Hid̲j̲d̲j̲a Al-Hamawi and his work "Khizanatu'l-Adab we Ghayatu'l-Ereb
ŞERİFE ULUCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Doğu Dilleri ve EdebiyatıNecmettin Erbakan ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ EMİNOĞLU