Eğitim bilimleri alanındaki Türk akademisyenlerin uluslararası akademik hareketlilik ve göç kararlarının hedefler ve kapasiteler çerçevesinde incelenmesi
An examination of Turkish academics' international academic mobility and migration decisions in the field of educational sciences within the framework of aspirations and capabilities
- Tez No: 995745
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ASLI YURTTAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kafkas Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın temel amacı, eğitim bilimleri alanında görev yapan Türk akademisyenlerin uluslararası akademik hareketlilik ve göç kararlarını negatif ve pozitif özgürlükler, hedefler ve sahip oldukları kapasiteler ile coğrafi fırsat yapıları üzerinden hedef ülkeyi seçme, dönme ve kalma kararlarını bütüncül bir bakış açısıyla açıklamayı amaçlamaktadır. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımı doğrultusunda fenomenolojik desen kullanılarak yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu, eğitim bilimleri alanında görev yapan ve görüşme sürecinde yurt dışında olan, en az 6 ay süreyle orada bulunan akademik deneyime sahip, 12 akademisyen oluşturmaktadır. Katılımcılar ölçüt örneklem ve kartopu örnekleme yöntemleri birlikte kullanılarak seçilmiştir. Veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmış ve elde edilen veriler içerik analiz yöntemi ile çözümlenmiştir. Araştırma sonuçları, negatif özgürlüklerin katılımcılar tarafından ihlal ve korunma olmak üzere iki farklı biçimde algılandığını ortaya koymaktadır. Pozitif özgürlük bağlamında ise ortaya çıkan sonuçlar pozitif özgürlüklerin sınırlılığı ve pozitif özgürlüklere erişim olarak iki farklı biçimde algılandığını göstermektedir. Akademik hareketlilik ve göç kararlarını şekillendiren hedeflerin, içsel ve araçsal hedefler çerçevesinde ayrıştığı belirlenmiştir. Uluslararası hareketlilik deneyimi yaşayan akademisyenlerin, akademik kariyer gelişimi, araştırma olanakları ve uluslararası iş birliği gibi araçsal hedefleri önceliklendirdikleri görülmektedir. Buna karşılık göç eden akademisyenlerin kararlarında bireysel gelişim, yaşam kalitesi ve uzun vadeli kişisel tatmin gibi içsel hedeflerin daha belirleyici olduğu görülmektedir. Bu hedeflerin hayata geçirilebilmesinde etkili olan kapasiteler; dil yeterliliği, akademik yetkinlik ve bireysel beceriler üzerinden tanımlanmaktadır. Kapasiteleri destekleyen başlıca kaynaklar ise ekonomik birikimler, burs olanakları ve önceden kurulmuş uluslararası akademik ağlar olarak öne çıkmaktadır. Coğrafi fırsat yapıları bağlamında hedef ülke seçiminin, öncelikle üniversitelerin uluslararası sıralamalardaki konumu gibi kurumsal etkenlere, ardından güvenlik, kültürel yakınlık ve ekonomik istikrar gibi dışsal faktörlere dayandığı görülmektedir. Uluslararası deneyim sonrasında şekillenen kalma ya da geri dönme kararlarının çok boyutlu gerekçeler içerdiği saptanmıştır. Hedef ülkede kalma kararının ailevi, psikolojik ve akademik nedenler etrafında şekillendiği Türkiye'ye dönme kararının ise ebeveyn bakımı gibi ailevi sorumluluklar, akademik kadro haklarını koruma isteği ve aidiyet temelli gerekçeler doğrultusunda biçimlendiği görülmüştür. Bu doğrultuda araştırmacılara, politika yapıcılara, akademisyenlere ve yükseköğretim kurumlarına çeşitli öneriler geliştirilmiştir.
Özet (Çeviri)
The primary aim of this study is to examine the international academic mobility and migration decisions of Turkish academics working in the field of Educational Sciences within the framework of aspirations and capabilities proposed by de Haas (2021). The study seeks to provide a holistic account of academics' relocation processes by analyzing their host country selection, return, and stay decisions through the lenses of negative and positive freedoms, aspirations, individual capabilities, and perceived geographic opportunity structures. The research was conducted within a qualitative research paradigm using a phenomenological design. The study group consisted of 12 academics in the field of Educational Sciences who were abroad at the time of the interviews and had at least six months of academic experience overseas. Participants were selected through a combination of criterion sampling and snowball sampling techniques. Data were collected using a semi structured interview form and analyzed through qualitative content analysis. The findings indicate that negative freedoms were perceived by participants in two distinct ways, either as being violated or as being protected. In the context of positive freedoms, the results reveal two main perceptions, the limitation of positive freedoms and access to positive freedoms. The aspirations shaping academic mobility and migration decisions were found to diverge into intrinsic and instrumental goals. Academics who engaged in international mobility tended to prioritize instrumental aspirations such as career advancement, access to research opportunities, and international collaboration. In contrast, those who migrated emphasized intrinsic goals including personal development, quality of life, and long term personal fulfillment. The realization of these aspirations was supported by individual capabilities, particularly language proficiency, academic competence, and personal skills. The primary resources reinforcing these capabilities included financial savings, scholarship opportunities, and previously established international academic networks. With regard to geographic opportunity structures, host country selection was found to be primarily influenced by institutional factors such as universities' positions in international rankings, followed by external considerations including security, cultural proximity, and economic stability. It was further determined that decisions to remain in the host country or to return after international experience were shaped by multidimensional considerations. The decision to remain in the host country was structured around family related, psychological, and academic reasons. In contrast, the decision to return to Türkiye was shaped by family responsibilities such as elder care, the desire to preserve academic employment rights, and considerations grounded in a sense of belonging. In light of these findings, institutional mechanisms that monitor academic governance may be established in order to foster an academic environment in which freedoms are protected and access to opportunities is supported. Moreover, broader forms of social protection may be developed to counteract practices of mobbing, pressure, and intimidation. To enable academics who decide to remain abroad to maintain their ties with Türkiye, structures that support knowledge sharing, collaborative research projects, and sustained academic cooperation through online platforms may be established.
Benzer Tezler
- Türkiye'deki çeviri konulu makaleler üzerine bibliyometrik ve tematik bir çözümleme (1985-2021)
A bibliometric and thematic analysis of the articles in translation studies in Türkiye (1985-2021)
MERVE GELDİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Mütercim-TercümanlıkBursa Uludağ ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NURHAYAT ATAN
- Rhetoric in master thesis introductions in the field of English language teaching within turkish context: A genre analysis
Türkiye'de İngiliz dili ve eğitimi alanında yazılmış olan yüksek lisans tezlerinin giriş bölümlerinin yapısal incelemesi: Bir tür analizi
MERVE GEÇİKLİ
Yüksek Lisans
İngilizce
2012
DilbilimAtatürk ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. OKTAY YAĞIZ
- A decolonial analysis of urban and regional planning education in the global south
Küresel güney ülkelerinde şehir ve bölge planlama eğitiminin dekolonyal bir analizi
İPEK ŞEN
Doktora
İngilizce
2024
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TURGAY KEREM KORAMAZ
- Remzi Oğuz Arık'ın sosyal bilimler alanındaki çalışmaları
Remzi Oğuz Arık's studies in the field of social sciences
GÜLPINAR PAZARCI
- Turkish scholars' publishing process in social sciences in English-mediumjournals: Motives, challenges and strategies
Türk akademisyenlerin sosyal bilimler alanında İngilizce dergilerde akademik yayın yapma süreci: Gerekçeler, güçlükler ve kullanılan stratejiler
OGÜN KARAHAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2013
DilbilimAtatürk ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İ. DOĞAN ÜNAL