Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi ile dental yaş tayininde kesitsel alan ve hacim parametrelerinin analizi
Analysis of cross-sectional area and volume parameters in dental age determination using cone-beam computed tomography
- Tez No: 995807
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE AYDOĞDU BAYINDIR
- Tez Türü: Diş Hekimliği Uzmanlık
- Konular: Diş Hekimliği, Dentistry
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kırıkkale Üniversitesi
- Enstitü: Diş Hekimliği Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Adli tıp ve antropoloji alanlarında bireyin kimliğinin belirlenmesi, yaş tahmini başta olmak üzere birçok tanımlayıcı bilginin değerlendirilmesini gerektirmektedir. Kimlik ve yaş tespiti; adli olgular, dental tedavi planlamaları, yasal düzenlemeler ve doğum kayıtlarının değerlendirilmesi gibi farklı alanlarda önemli bir yere sahiptir. Adli diş hekimliğinde, dişlerin genetik ve çevresel faktörlerden görece daha az etkilenmesi nedeniyle yaş tahmininde güvenilir biyolojik göstergeler olarak sıklıkla kullanıldığı bilinmektedir. Bu doğrultuda, daha non-invaziv olmaları ve yaşayan bireylere uygulanabilirlikleri nedeniyle radyolojik yöntemler ön plana çıkmaktadır. Literatürde panoramik ve periapikal radyografilerin yanı sıra, yüksek çözünürlüklü üç boyutlu görüntüleme imkânı sunan konik ışınlı bilgisayarlı tomografinin (KIBT) yaş tayini çalışmalarında giderek artan sıklıkta tercih edildiği bildirilmektedir. Bu tez çalışmasının amacı; tek köklü maksiller santral, kanin ve mandibular premolar dişlerde hacim pulpa/diş (P/D) oranı ile ilgili diş köklerinin aksiyel kesitlerinde elde edilen alan P/D ölçümlerini KIBT görüntüleri üzerinden analiz ederek dental yaş tahminine yönelik regresyon formülleri geliştirmek ve bu parametrelerin doğruluk düzeylerini karşılaştırmaktır. Çalışma, 2021–2025 yılları arasında Kırıkkale Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Anabilim Dalı'na başvuran toplam 198 hastaya ait KIBT görüntülerinin retrospektif olarak değerlendirilmesiyle gerçekleştirilmiştir. Hacim ölçümleri ITK-SNAP yazılımı kullanılarak yapılmış, alan ölçümleri ise Kvaal metoduna göre belirlenen A, B ve C noktalarının aksiyel kesitleri üzerinden IMAGEJ programı ile gerçekleştirilmiş ve elde edilen veriler doğrusal regresyon analizleri ile değerlendirilmiştir. Çalışma sonuçlarına göre, alan ölçümlerine dayalı regresyon modellerinde mandibular premolar dişlerin yüksek düzeyde güvenilirlik gösterdiği belirlenmiştir. Benzer şekilde, hacim ve alan ölçümlerinin birlikte kullanıldığı regresyon formüllerinde de mandibular premolar dişlerin yaş tahmininde en güvenilir diş grubu olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yaş tahmininde diş tipinin ve kullanılan ölçüm yönteminin model performansı üzerinde belirleyici olduğu, en etkili yöntemin alan ve hacimsel ölçümlerin birlikte değerlendirildiği model olduğu; alan P/D oranlarının hacimsel ölçümlere kıyasla daha güvenilir sonuçlar sunduğu görülmüştür.
Özet (Çeviri)
In forensic medicine and anthropology, identifying an individual requires the evaluation of many descriptive pieces of information, primarily age estimation. Identity and age determination are crucial in various fields, including forensic cases, dental treatment planning, legal regulations, and the evaluation of birth records. In forensic dentistry, teeth are frequently used as reliable biological indicators for age estimation due to their relative susceptibility to genetic and environmental factors. In this context, radiological methods are gaining prominence due to their less invasive nature and applicability to living individuals. Literature reports that panoramic and periapical radiographs, as well as cone-beam computed tomography (CBCT), which offers high-resolution three-dimensional imaging, are increasingly preferred in age determination studies. This thesis aims to develop regression formulas for dental age estimation by analyzing volume P/D ratios and area P/D measurements obtained from axial sections of single-rooted maxillary central, canine, and mandibular premolar teeth using CBCT images, and to compare the accuracy levels of these parameters. This study was conducted by retrospectively evaluating CBCT images of a total of 198 patients who applied to the Department of Oral, Dental Maxillofacial Radiology, Faculty of Dentistry, Kırıkkale University between 2021 and 2025. Volume measurements were performed using ITK-SNAP software, while area measurements were performed using the IMAGEJ program on axial sections of points A, B, and C determined by the Kvaal method, and the obtained data were evaluated with linear regression analyses. According to the study results, mandibular premolar teeth were found to exhibit a high level of reliability in regression models based on area measurements. Similarly, in regression formulas using both volume and area measurements, mandibular premolar teeth were also found to be the most reliable tooth group for age prediction. It was observed that tooth type and the measurement method used were decisive factors in model performance in age prediction, and the most effective method was the model that evaluated both area and volume measurements together; area-based P/D ratios provided more reliable results compared to volumetric measurements.
Benzer Tezler
- Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi görüntülerinden elde edilen pulpa hacmine dayalı tahmini yaş ile panoramik radyografi verilerine dayalı tahmini yaşın kronolojik yaşla doğruluğunun karşılaştırılması
Comparison of chronological age accuracy between estimated age based on pulp volume derived from cone beam computed tomography images and estimated age based on panoramic radiography data
YELDA POLAT
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2023
Diş HekimliğiDicle ÜniversitesiÇocuk Diş Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEMA ÇELENK
- Yetişkin Türk popülasyonu için yaş tayininde pulpa/diş hacim oranı ve kvaal metodunun uygulanabilirliklerinin konik ışınlı bilgisayarlı tomografi görüntülerinde incelenmesi
The applicability of kvaal metdods and pulp volume/tooth volume ratio for age estimation of the Turkish adult population on cone beam computed tomography images
GÜLSÜN AKAY
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2016
Adli TıpGazi ÜniversitesiAğız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KAHRAMAN GÜNGÖR
- Yaş tayininde diş ve pulpa hacminin yapay zekâ ile değerlendirilmesi
Assessment of tooth and pulp volume for age estimation using artificial intelligence
SEDA NUR ÖZDEMİR
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2026
Diş HekimliğiEskişehir Osmangazi ÜniversitesiAğız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ESRA YEŞİLOVA
DOÇ. DR. ELİF BİLGİR
- Dudak damak yarıklı hastalarda kanin dişlerinin pulpa hacminin ölçümü ile yaş tayini değerlendirilmesi: Retrospektif bir çalışma
Evaluation of age estimation by pulp volume measurement of canine teeth in patients with cleft lip and palate: A retrospective study
ELİF AKBAŞ AKÇA
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2023
Diş Hekimliğiİstanbul ÜniversitesiAğız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜLYA ÇAKIR KARABAŞ
- Yaş tayininde maksiller santral dişlerin koronal pulpa kavite indekslerinin kullanılması: Bir retrospektif konik ışınlı bilgisayarlı tomografi çalışması
Using coronal pulpa cavity indexs of maxillary central teeth in age determination: A retrospective cone beam computerized tomography study summary
DUYGU MİRİLER
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2025
Diş Hekimliğiİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiAğız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMRE AYTUĞAR