İlkokul sosyal bilgiler dersinde artırılmış ve sanal gerçeklik uygulamalarıyla 5E modeline göre işlenen sosyobilimsel konuların akademik başarı ve eleştirel düşünme becerilerine etkisi: Bir karma yöntemler araştırması
The effect of socioscientific issues taught according to the 5E model with augmented and virtual reality applications in primary school social studies on academic achievement and critical thinking skills: A mixed methods study
- Tez No: 995860
- Danışmanlar: PROF. DR. KAYA TUNCER ÇAĞLAYAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: 5E Modeli, Akademik başarı, Artırılmış gerçeklik, Eleştirel düşünme, Karma yöntemler, Sanal gerçeklik, Sosyal bilgiler, Sosyobilimsel konular, 5E Model, Academic achievement, Augmented reality, Mixed methods, Virtual reality, Social studies, Soscioscientific issues
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ondokuz Mayıs Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, artırılmış gerçeklik ve sanal gerçeklik uygulamalarıyla 5E modeline göre işlenen sosyobilimsel konuların ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin sosyal bilgiler dersi Üretim, Dağıtım ve Tüketim Öğrenme Alanına yönelik akademik başarıları ve eleştirel düşünme becerileri üzerindeki etkisini ortaya koymaktır. Karma yöntemler araştırmasına göre tasarlanan bu araştırmada eş zamanlı desen kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini kolay ulaşılabilir durum örneklemesi yoluyla belirlenen Tekirdağ ili Çorlu ilçesindeki bir devlet okulunun iki şubesinde öğrenim gören dördüncü sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Bu sınıflardan biri deney (N=35), diğeri kontrol (N=34) grubu olarak belirlenmiştir. Araştırmanın nicel verileri; Üretim, Dağıtım ve Tüketim Öğrenme Alanı Akademik Başarı Testi ve Eleştirel Düşünme Becerileri Ölçekler Takımı yoluyla toplanmıştır. Nitel veri toplamı aracı olarak ise öğrenme alanıyla ilgili sosyobilimsel konu senaryoları açık uçlu soruları, her konu sonrası için hazırlanan beş adet öz değerlendirme formu ve araştırmacı gözlem notları kullanılmıştır. Nicel veriler karışık desenlerde faktöriyel ANOVA ve bağımsız örneklemler t-testiyle; nitel veriler tümevarımsal içerik analizi ve betimsel analiz yöntemleriyle analiz edilmiştir. Veri entegrasyonu ise desen, yöntem, yorumlama ve raporlama düzeyinde yapılmıştır. Araştırmanın nicel bulgularına göre akademik başarı ve eleştirel düşünme becerileri puanları arasında deney grubu lehine anlamlı fark olduğu görülmüştür. Nitel bulgular ise öğrencilerin sosyobilimsel konu senaryolarını ilgi çekici ve merak uyandırıcı bulduklarını; süreçte aktif katılım gösterdiklerini ve ortaya çıkan ikilemleri eleştirel biçimde sorguladıklarını ortaya koymaktadır. Ayrıca artırılmış gerçeklik ve sanal gerçeklik uygulamalarının soyut kavramları somutlaştırdığı, gerçeklik algısını güçlendirdiği ve bu durumun öğrenmeyi daha eğlenceli, kolay ve anlamlı hâle getirdiği belirlenmiştir. Bu doğrultuda, artırılmış gerçeklik ve sanal gerçeklik uygulamalarıyla 5E modeline göre işlenen sosyobilimsel konuların öğrenci başarısını artıran, kalıcı öğrenmeyi destekleyen, eleştirel düşünme becerilerinin gelişimine katkı sağlayan, öğrencilerin ilgi, merak, heyecan ve motivasyonlarını artırarak öğrenmeyi eğlenceli ve keyifli hale getiren etkili bir uygulama olduğu söylenebilir.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to examine the effect of socioscientific issues instruction, structured around the 5E model and integrated with augmented reality and virtual reality applications on fourth-grade primary school students' academic achievement and critical thinking skills in the Production, Distribution, and Consumption learning area of the Social Studies course. Designed as a mixed-methods study, this research employed a concurrent design. The sample consisted of fourth-grade students attending two classes of a public primary school located in the Çorlu district of Tekirdağ province, selected through convenience sampling. One class was assigned as the experimental group (N = 35) and the other as the control group (N = 34). Quantitative data were collected using the Academic Achievement Test for the Production, Distribution, and Consumption Learning Area and the Critical Thinking Skills Scales. Qualitative data were obtained through open-ended questions related to socioscientific issue scenarios associated with the learning area, five self-evaluation forms prepared for each topic, and researcher observation notes. Quantitative data were analyzed using mixed-design factorial ANOVA and independent samples t-tests, while qualitative data were analyzed through inductive content analysis and descriptive analysis. Data integration was conducted at the levels of design, method, interpretation, and reporting. According to the quantitative findings, there was a statistically significant difference in favor of the experimental group in terms of academic achievement and critical thinking skills scores. The qualitative findings revealed that students found the socioscientific issue scenarios engaging and stimulating, actively participated in the learning process, and critically questioned the dilemmas presented. In addition, augmented reality and virtual reality applications were found to render abstract concepts more tangible, enhance the sense of realism, and make learning more enjoyable, easier, and more meaningful. In this respect, it can be concluded that socioscientific issues taught according to the 5E model with augmented and virtual reality applications constitute an effective instructional practice that enhances student achievement, supports retention of learning, contributes to the development of critical thinking skills, and increases students' interest, curiosity, excitement, and motivation by making learning enjoyable and engaging.
Benzer Tezler
- Sosyal bilgiler dersinde artırılmış gerçeklik uygulamalarının öğrencilerin yaratıcı düşünme becerilerine ve iş birliğine yönelik tutumlarına etkisi
The Effect of augmented reality applications in social studies course on students' creative thinking skills and attitudes towards collaboration
YASEMİN SÖNMEZ GÜMÜŞHAN
- Augmented reality application in education of children with autism
Otizmli çocukların eğitiminde artırılmış gerçeklik uygulaması
ONAT KORUCU
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİstanbul Teknik ÜniversitesiOyun ve Etkileşim Teknolojileri Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. HATİCE KÖSE
- Sosyal bilgiler dersinde yenilikçi düşünme becerisinin öğretimine yönelik bir eylem araştırması
An action research study on teaching innovative thinking skills in social studies classes
MUHAMMET MUSTAFA AKÇAY
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TEVFİK PALAZ
- Danimarka, Finlandiya, İsveç, Norveç ve Türkiye eğitim sisteminde ilkokul öğretim programları ile eğitim –Öğretim uygulamalarının girişimcilik becerisi açısından karşılaştırılması
Denmark, Finland, Sweden, Norway and Türkiye primary education in curriculum education system with -Comparison of entrepreneurial skills of teaching practices
UĞUR ATASEVEN
Doktora
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE MENTİŞ TAŞ
- Artırılmış gerçeklik uygulamalarının ilkokul öğrencilerinin sosyal bilgiler dersi akademik başarılarına, derse yönelik tutumlarına ve motivasyonlarına etkisi
The effect of augmented reality applications on social course academic achievements, attitudes, and motivations of primary school students
GÖKHAN YILDIRIM
Doktora
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimAtatürk ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MÜCAHİT DİLEKMEN