Geri Dön

Çorum şehir merkezinde ağır metal kirliliğinin yol tozları yardımıyla belirlenmesi

Determination of heavy metal pollution in the city center of Çorum using road dust

PDF İndir

  1. Tez No: 996003
  2. Yazar: EMİNE HATUN ÇELİK
  3. Danışmanlar: PROF. DR. HAKAN ŞEVİK
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Çevre Mühendisliği, Environmental Engineering
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Kastamonu Üniversitesi
  10. Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Yol tozları, gelişmekte olan ve az gelişmiş ülkelerde birincil hava kirletici olarak kabul edilmektedir. Yol tozu atmosferdeki kirleticilerin kaynağıdır. Yağış alanlarında biriken atmosferik kirleticiler yollara, tarım topraklarına, su kaynaklarına ulaşabilir. Besin zinciri vasıtasıyla insan bünyesine alınan bu kirleticiler insan sağlığını önemli bir ölçüde etkiler. Özellikle ağır metallerle kontamine yol tozları çok ciddi sağlık problemlerine hatta ölümlere yol açabilir. Bu sebeple ağır metallerin sebep olduğu kontaminasyonu belirlemek nüfus yoğunluğunun fazla olduğu şehir merkezlerinde yaşayan insanların sağlıklarını korumak açısından büyük önem taşır. Bu çalışmada, Çorum şehir merkezinde belirlenen çeşitli lokasyonlardan toplanan yol tozlarındaki bazı metal konsantrasyonlarını ve böylece kirlilik kaynağını değerlenmek amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında Çorum kent merkezinde belirlenen organize, ara mahalle, anayol, kent merkezi ve ormanlık alanlardan yol tozu numuneleri toplanmıştır. Numunelerde element analizleri ICP-OES cihazı yardımıyla yapılmıştır. Çalışma sonucunda bütün numunelerde Cr konsantrasyonu ile kent merkezinden toplanan yol tozlarında B elementi değerleri belirlenebilir limitlerin altında kalmış, diğer bütün elementlerde ppm seviyesinde değerler elde edilmiştir. Ayrıca varyans analizi sonucunda bütün elementlerde lokasyonlar arasında istatistiki olarak anlamlı düzeyde farklar bulunmuştur. Çalışma sonucunda ortalama değerlere göre en düşük konsantrasyonlar P ve Ti'de organize, Ba, Pb ve Zn'de anayol, Ca, S, Na ve Sr'de ormandan alınan yol tozlarında elde edilmiştir. Bunların dışında kalan Mg, K, Fe, Al, Mn, Sc, As, Be, Bi, B, Cd, Co, Cu, Ga, In, Li, Ni, Se, Ag, Tl, V, Au, Ge, Mo, Nb, Pd, Pt, Sb, Sn ve Zr elementlerinde ise en düşük konsantrasyonlar kent merkezinden alınan tozlarda elde edilmiştir. En yüksek element konsantrasyonları ise S, Na, Ba, Pb ve Sr'de organize, P ve Cu'da ara mahalle, Mg, Sc, Cd ve Li'de anayol, Ca ve Ti'de kent merkezinden alınan tozlardan elde edilirken K, Fe, Al, Mn, As, Be, Bi, B, Co, Ga, In, Ni, Se, Ag, Tl, V, Zn, Au, Ge, Mo, Nb, Pd, Pt, Sb, Sn ve Zr elementlerinde ormandan alınan yol tozlarında elde edilmiştir. Ayrıca elementlerin çoğu arasında istatistiki olarak anlamlı düzeyde ve çok kuvvetli korelasyonlar belirlenmiştir. Çalışma sonucunda elde edilen verilerin insan sağlığı açısından risk düzeyinin belirlenmesi oldukça zordur. Çünkü uluslararası yetkin kuruluşlarca henüz birçok elementte insan sağlığı açısından zararlı sınır değerleri belirlenmemiştir.

Özet (Çeviri)

Road dust is considered the primary air pollutant in developing and underdeveloped countries. Road dust is a source of atmospheric pollutants. Atmospheric pollutants that accumulate in rainy areas can reach roads, agricultural soils, and water sources. These pollutants, which enter the human body through the food chain, significantly affect human health. Road dust contaminated with heavy metals, in particular, can cause very serious health problems and even death. For this reason, identifying contamination caused by heavy metals is of great importance in protecting the health of people living in densely populated city centres. This study aims to evaluate the concentrations of certain metals in road dust collected from various locations in the city center of Çorum and thus determine the source of pollution. Within the scope of the study, road dust samples were collected from organized areas, neighbourhoods, main roads, the city center, and forested areas in the city center of Çorum. Elemental analyses of the samples were performed using an ICP-OES device. The results showed that Cr concentrations in all samples and B element values in road dust collected from the city center were below detectable limits, while values in the ppm range were obtained for all other elements. Furthermore, variance analysis revealed statistically significant differences between locations for all elements. The study found that the lowest concentrations, based on average values, were obtained in road dust collected from forests for P and Ti, from main roads for Ba, Pb, and Zn, and from forests for Ca, S, Na, and Sr. For the remaining elements Mg, K, Fe, Al, Mn, Sc, As, Be, Bi, B, Cd, Co, Cu, Ga, In, Li, Ni, Se, Ag, Tl, V, Au, Ge, Mo, Nb, Pd, Pt, Sb, Sn, and Zr, the lowest concentrations were found in dust samples collected from the city center. The highest element concentrations were found in S, Na, Ba, Pb, and Sr in organized areas, in P and Cu in suburban areas, in Mg, Sc, Cd, and Li in main roads, Ca, and Ti in dust samples collected from the city center, while the highest concentrations of K, Fe, Al, Mn, As, Be, Bi, B, Co, Ga, In, Ni, Se, Ag, Tl, V, Zn, Au, Ge, Mo, Nb, Pd, Pt, Sb, Sn, and Zr elements were found in road dust collected from the forest. Furthermore, statistically significant and very strong correlations were determined between most of the elements. It is quite difficult to determine the level of risk to human health based on the data obtained as a result of the study. This is because many trace elements have not yet been assigned harmful threshold values for human health by internationally competent organizations.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    595219

    Urban transformation as political and ideological intervention in space: A case study in Diyarbakır

    Mekana politik ve ideolojik bir müdahale olarak kentsel dönüşüm: Diyarbakır örneği

    DİREN TAŞ

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2019

    SosyolojiOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    Sosyoloji Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. BARIŞ MÜCEN

  2. Tez No

    72091

    Amasya Ovası ve yakın çevresinin fiziki coğrafyası

    The Geography of physical survey in Amasya plain and its environment

    HALİL İBRAHİM ZEYBEK

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    1998

    CoğrafyaOndokuz Mayıs Üniversitesi

    Coğrafya Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ALİ UZUN

  3. Tez No

    489959

    İstanbul ili anadolu yakasında hafriyat ve katı atık taşıması yapan ağır vasıta şoförlerinin çalışma koşulları ve neden oldukları trafik kazaları hakkında bir inceleme

    An examination about the work conditions & traffic accidents of heavy vehicles drivers who work for excavation & solid wastes in anatolian side of İstanbul

    HAKAN SEYREKOĞLU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    İnşaat MühendisliğiÜsküdar Üniversitesi

    İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. RÜŞTÜ UÇAN

  4. Tez No

    143094

    İstanbul'da eğitim donatımlarının planlanmasına ve uygulanmasına yönelik model araştırması

    Model research on planning and application of education infrastructures in Istanbul

    SUAT ÇABUK

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2003

    Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik Üniversitesi

    Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. YÜCEL ÜNAL

  5. Tez No

    772274

    Afet sonrası konaklama tesislerinin enerji ihtiyacının giderilmesinde sürdürülebilir çözüm önerisi

    A sustainable solution proposal to meet the energy need of accommodation facilities post disaster

    MUAMMER ŞAHİNER

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    EnerjiKto Karatay Üniversitesi

    Enerji Yönetimi Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA DİDEM TUNÇEZ

Geri Dön