Otizm spektrum bozukluğuna sahip çocukları olan ebeveynlerin yürütücü işlevleri ve aktivite rol dengesi arasındaki ilişkinin incelenmesi
The relationship between executive functions and activity-role balance in parents of children with autism spectrum disorder
- Tez No: 996048
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZDEN ERKAN OĞUL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ergoterapi, Occupational Therapy
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Medipol Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ergoterapi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Otizm Spektrum Bozukluğu, erken çocuklukta başlayan ve yaşam boyu süren nörogelişimsel bir bozukluktur. OSB'li çocukların ebeveynlerinde bilinmektedir ki, çocuğun yoğun olan bakım ihtiyacı kişide fiziksel ve duygusal yük oluşturmaktadır. Yürütücü işlevler bireyin hedefe yönelik, planlı ve uyarlanabilir davranışlar sergileyebilmesi olarak tanımlanabilmektedir. Aktivite-rol dengesi de kişinin günlük yaşamındaki rolleri arasındaki dengenin en uyumlu şekilde sağlanabilmesi durumudur. Bu araştırmanın amacı, otizm spektrum bozukluğuna (OSB) sahip çocukların ebeveynlerinin yürütücü işlev düzeyleri ile günlük yaşamlarındaki aktivite ve rol dengeleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Çalışma, betimsel ve ilişkisel tarama modelinde tasarlanmış olup, yürütücü işlevleri değerlendirmek için Yetişkin Yönetici İşlevler Envanteri (YYİE) ve aktivite-rol dengesi düzeyini belirlemek için 11 maddelik Aktivite-Rol Dengesi Ölçeği kullanılmıştır. Çalışma grubunu, OSB tanısı almış çocukların 64 ebeveyni oluşturmuştur. Verilerin analizinde Pearson korelasyon analizi kullanılmış, ebeveynlerin yürütücü işlev düzeyleri ile aktivite-rol dengeleri arasında istatistiksel olarak anlamlı, negatif yönlü bir ilişki saptanmıştır. Bulgulara göre, yürütücü işlev düzeyi düşük olan bireylerin aktivite-rol dengelerinin de düşük olabileceği; bu durumun, OSB'li çocukların bakım yükü ve ebeveynlik sorumluluklarının bireysel denge üzerinde etkili olabileceğini düşündürmektedir. Bu araştırma, ergoterapi ve aile temelli müdahalelerde yürütücü işlevlerin dikkate alınmasının, aile bütünlüğü ve ebeveyn refahını artırabileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Autism Spectrum Disorder (ASD) is a neurodevelopmental disorder that begins in early childhood and persists throughout the lifespan. It is well known that the intensive caregiving needs of children with ASD impose physical and emotional burdens on their parents. Executive functions are defined as the individual's ability to exhibit goal-directed, planned, and adaptive behaviors. Activity–role balance refers to the individual's ability to maintain a harmonious balance among roles in daily life. The aim of this study is to examine the relationship between executive function levels and activity–role balance in the daily lives of parents of children with Autism Spectrum Disorder (ASD). The study was designed using a descriptive and correlational research model. Adult Executive Functions Inventory (ADEXI) was used to assess executive functions, and the 11-item Occupational Balance Questionnaire (OBQ11-T) was used to determine activity–role balance levels. The study sample consisted of 64 parents of children diagnosed with ASD. Pearson correlation analysis was employed for data analysis, and a statistically significant negative correlation was found between parents' executive function levels and their activity–role balance. According to the findings, individuals with lower executive function levels may also have lower activity–role balance, suggesting that the caregiving burden and parenting responsibilities associated with raising a child with ASD may affect individual balance. This study indicates that considering executive functions in occupational therapy and family-centered interventions may enhance family integrity and parental well-being.
Benzer Tezler
- Otizm spektrum bozukluğu tanısı olan çocuk ve ergenlerde kronotip özelliklerinin uyku ve yürütücü işlevler ile ilişkisinin araştırılması
Başlık çevirisi yok
BEYZA KUYUMCU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriMarmara ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİYE TUĞBA BAHADIR
- Otizm spektrum bozukluğu tanılı çocukların ebeveynlerinin nörobilişsel özelliklerinin araştırılması
Investigation of neurocognitive characteristics of parents of children diagnosed with autism spectrum disorder
ÖZGE TEKELİ UÇAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
PsikiyatriEskişehir Osmangazi ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT EYÜBOĞLU
- 5;0-7;0 yaş arasındaki gelişimsel dil bozukluğu olan, otizm spektrum bozukluğu olan ve tipik gelişim gösteren çocukların yürütücü işlev becerilerinin karşılaştırılması
Comparison of executive function skills of 5;0-7;0 year old children with developlemental language disorder, autism spectrum disorder and typical development
ŞULE ÖZER
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
PsikolojiAnadolu ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEMRA SELVİ BALO
- Otizm spektrum bozukluğu tanısı olan çocukların ebeveynlerinin okupasyonel denge, yürütücü fonksiyonlar ve yaşam kalitelerinin incelenmesi
Examination of occupational balance, executive functions, and quality of life in parents of children diagnosed with autism spectrum disorder
TUĞBA ÜNAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Ergoterapiİstanbul Medipol ÜniversitesiErgoterapi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZDEN ERKAN OĞUL
- 3-5 yaş arası otizm spektrum bozukluğu olan çocuklarda yeme davranışlarını ve aile beslenme stratejilerinin karşılaştırılması
Comprasion of eating behaviors and family nutrition strategies in children with autism spectrum disorder between 3-5 years old
GÜLŞAH ERGUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
DilbilimKapadokya ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FERHAT KORKMAZ