İşitsel olanın izini sürmek: İstanbul'da modifiye araç kullanıcıları, kent ve erkeklik
Tracing the auditory: Istanbul's modified car users, urban space and masculinity
- Tez No: 996141
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NİSBET GAMZE TOKSOY
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sosyoloji, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Hegemonik erkeklik, Hegemonic masculinity
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Genel Sosyoloji ve Metadoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, İstanbul'da modifiye araç kullanıcılarının ses üretme pratikleri üzerinden toplumla kurdukları ilişkileri, topluluk olma hâllerini ve kent mekânıyla geliştirdikleri bağları incelemektedir. Çalışma, büyük ölçüde genç erkeklerden oluşan bu kullanıcıların ses aracılığıyla nasıl bir kimlik, aidiyet ve görünürlük biçimi kurduklarını; bu süreçte erkeklik deneyimlerinin ve performatif jestlerin rolünü anlamayı amaçlamaktadır. Kent yaşamında yüksek sesleriyle dikkat çeken modifiye araçlar çoğu zaman rahatsızlık kaynağı olarak tartışılsa da bu tezde söz konusu sesler, duygulanımsal, mekânsal ve toplumsal ilişkilerle iç içe geçen bir ifade biçimi olarak ele alınmaktadır. Araştırma, saha gözlemleri ve dijital etnografiyle desteklenmekte; modifiye araç kullanıcılarının ses aracılığıyla kamusal alanda nasıl“duyulur”hâle geldiklerini, bu pratiklerin ne tür karşılaşmalar ve gerilimler ürettiğini tartışmaktadır. Bu çerçevede ses, kullanıcılar arasında ortaklık ve topluluk hissi kuran bir etkileşim zemini olduğu kadar, çevrede rahatsızlık ve mesafe duygularını da tetikleyebilen bir akustik sınır üretimi olarak düşünülmektedir. Çalışma, sesin fiziksel ve dijital ortamlarda dolaşıma girişini izleyerek, işitsel pratiklerin iletişim, öznel ifade ve kentte yer edinme mücadeleleriyle nasıl kesiştiğini; hangi seslerin“makul”ve hangilerinin“fazla”olarak değerlendirildiğini toplumsal cinsiyet ve kent bağlamında ele almaktadır. Bu çalışma, gürültü kavramsallaştırması, işitsel kültür, akustik topluluk, kent sosyolojisi ve dijital medya çalışmaları kesişiminde yer alan güncel tartışmalara katkı sunmayı hedeflemektedir. Araştırma, sesin işitsel bir deneyim olmanın ötesinde, mekânsal aidiyet, toplumsal tanınma ve sınıfsal görünürlükle iç içe geçen bir ifade biçimi olduğunu öne sürmektedir. Sonuç olarak tez, modifiye araç kullanıcılarının gündelik ses pratiklerini kentte duyulma, görünür olma ve yer edinme mücadeleleri bağlamında analiz ederek çağdaş kentsel yaşamın akustik boyutunu anlamaya yönelik eleştirel bir bakış sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis examines the relationships that modified-car users in Istanbul establish with society, the forms of community-making they create, and the ties they develop with urban space through their sound-producing practices. Focusing on a group largely composed of young men, the study aims to understand how they construct identities, belonging, and visibility through sound, and the role that masculine experiences and performative gestures play in this process. Although modified cars are often discussed in urban life as a source of disturbance due to their loudness, this thesis approaches these sounds as a form of expression entangled with affective, spatial, and social relations. Supported by field observations and digital ethnography, the research discusses how modified-car users become“audible”in public space through sound, and what kinds of encounters and tensions these practices generate. In this framework, sound is conceived both as an interactional ground that produces a sense of sharedness and community among users and as a production of acoustic boundaries that can also trigger feelings of annoyance and distance in surrounding publics. By tracing how sound circulates across physical and digital environments, the study explores how auditory practices intersect with communication, subjective expression, and struggles to claim a place in the city, and how particular sounds come to be evaluated as“reasonable”or“too much”in relation to gender and urban life. Situated at the intersection of contemporary debates on conceptualizations of noise, auditory culture, acoustic communities, urban sociology, and digital media studies, this thesis seeks to contribute to these fields. It argues that sound is not merely an auditory experience but also a form of expression deeply interwoven with spatial xiv belonging, social recognition, and classed visibility. Ultimately, by analyzing modified-car users' everyday sonic practices in terms of their struggles to be heard, to be seen, and to secure a place in the city, the thesis offers a critical perspective on the acoustic dimensions of contemporary urban life.
Benzer Tezler
- Eve ototopografik bir bakış: Evin yaratıcı kayıtlarla film düzleminde yeniden üretimi
An autotopographical look at home: The filmic reproduction of home through creative recordings
MERT ZAFER KARA
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Güzel Sanatlarİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MELTEM AKSOY
DR. BİHTER ALMAÇ
- Exploring the role of game mechanics in generating spatial compositions: Snaris case
Oyun mekaniklerinin mekansal kompozisyonların oluşturulmasındaki rolünün değerlendirilmesi: Snarıs örneği
OZAN CAN ÖZVATAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİstanbul Teknik ÜniversitesiOyun ve Etkileşim Teknolojileri Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. SEMA ALAÇAM
- Development of a blackout fabric with improved acoustic properties made from hollow bicomponent filament yarns
Boşluklu bikomponent filament ipliklerden mamul akustik özellikleri iyileştirilmiş blackout kumaş tasarımı
HACER MERVE BULUT
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Tekstil ve Tekstil Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CEVZA CANDAN
- Analysing the user experience of the virtual reality storytelling with the visual and the aural stimuli
Sanal gerçeklik hikaye anlatımında görsel ve işitsel uyaranlar ile kullanıcı deneyimi analizi
BURCU NİMET DUMLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2018
Bilim ve Teknolojiİstanbul Teknik ÜniversitesiBilişim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YÜKSEL DEMİR
- TV ve set üstü cihaz arayüz kullanılabilirlik ölçümü
Usability evaluation of TV and set-top box interfaces
AYCAN PEKPAZAR
Doktora
Türkçe
2021
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÇİĞDEM ALTIN GÜMÜŞSOY