Erken Cumhuriyet dönemi hariciyesi (1920-1950): Kişileri oluşturan kurum ve kurumu oluşturan kişiler
The early Republican foreign service (1920–1950): Institution shaping the individuals, individuals shaping the institution
- Tez No: 996142
- Danışmanlar: PROF. DR. GÜNEŞ IŞIKSEL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Hariciye, Diplomatlar, Dışişleri Bakanlığı, Erken Cumhuriyet, Kurum Tarihi, Turkish Foreign Office, Diplomats, Early Republic, Ministry of Foreign Affairs, Institutional History
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Medeniyet Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, 1920–1950 yılları arasında Türk Hariciyesinin kurumsal yapısı ve kadro dinamiklerini nicel bir bakış açısıyla incelemektedir. Literatürde genellikle kurumlar, önde gelen figürler veya belirli olaylar ön plana çıkarılmış; ancak Hariciye teşkilatı ve kadrolarının bütüncül bir analizi yapılmamıştır. Bu eksikliği gidermeyi amaçlayan çalışma, Hariciyenin merkez ve dış teşkilatındaki gelişmeleri kesintisiz bir kronolojik çerçevede izlemekte; personel istihdamı, nesil değişimleri ve kariyer süreçlerini ele almaktadır. Araştırma, kurumsal reformlar ile personel meslekleşmesinin birbirini nasıl pekiştirerek Cumhuriyet'in diplomasi aygıtını güçlendirdiğini ortaya koymaktadır. Birinci Dünya Savaşı sonrasında imparatorluk mirasından doğan bir başka ulus‑devlet olan Macaristan'ın Hariciyesi ile yapılan karşılaştırmalı analiz ise ortak bürokratik gelenekleri ve farklı uluslararası koşulların şekillendirdiği ayrışmaları göstermektedir. Kurum ile birey arasındaki karşılıklı etkileşimi vurgulayan tez, erken Cumhuriyet döneminde Türk diplomasisinin kurumsal temelleri ve kadro dönüşümüne özgün bir katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This dissertation investigates the transformation of the Turkish Foreign Service (Hariciye) between 1920 and 1950, analyzing both institutional structures and personnel dynamics through a quantitative lens. While existing scholarship has often focused on institutions, prominent figures, or specific events, a comprehensive study of the Foreign Service's organization and cadres has been lacking. Addressing this gap, the research traces the evolution of the Hariciye's central and external structures within a continuous chronological framework, while also examining recruitment policies, generational shifts, and career trajectories. The study highlights how institutional reforms and personnel professionalization reinforced each other in consolidating the Republic's diplomatic apparatus. A comparative analysis with Hungary's Foreign Service—another nation‑state emerging from imperial legacies after World War I—further reveals shared bureaucratic traditions and divergent strategies shaped by distinct international contexts. By emphasizing the reciprocal relationship between institutions and individuals, the dissertation contributes an original perspective to administrative history and the study of diplomacy in the formative decades of the Turkish Republic.
Benzer Tezler
- Orgeneral İzzeddin Çalışlar'ın hayatı ve faaliyetleri (1882-1951)
General Izzeddin Calislar's life and his activities (1882-1951)
DOĞUŞ ŞEKER
- Diplomat ve Dışişleri Bakanı Feridun Cemal Erkin
Diplomat and Minister of Foreign Affairs Feridun Cemal Erkin
MIHTAT OLKUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
BiyografiYıldız Teknik ÜniversitesiAtatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERCAN KARAKOÇ
- Hariciye nezaretinden Dışişleri Bakanlığına: Kurumsal kuram açısından Türkiye'nin dış ilişkileri
From the ministry of foreign affairs to the Ministry of Foreign relations: An instituonal theory perspective on Turkey's foreign relations
CANSU KARAKUŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Kamu YönetimiHacettepe ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DOĞAN NADİ LEBLEBİCİ
- Peyami Safa'nın Yalnızız romanında ruh ve beden sorunsalı
Body-soul problem in Peyami Safa's novel: Yalnızız
KEREM GÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
Türk Dili ve Edebiyatıİhsan Doğramacı Bilkent ÜniversitesiYRD. DOÇ. DR. SÜHA OĞUZERTEM
- Kentsel imge ve siluet bağlamında park otel ve çevresinin tarihsel dönüşümü
Historical transformation of park hotel and its environment in the context of urban image and silhouette
BEGÜM ÇEVİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
MimarlıkMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. UFUK DOĞRUSÖZ